Woensdag 07/12/2022

Nucleaire heropstart wordt uitgesteld

FANC-directeur Bens zit gevangen. Een conflict tussen de experts van zijn nucleair agentschap blokkeert de beslissing over de 'scheurtjes-centrales'. En de tijd dringt.

Woensdagochtend. De minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet (cdH) krijgt telefoon van Jan Bens, sinds twee weken de directeur van het FANC (Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle).

Gespannen vertelt de topman zijn probleem. De beslissing over de scheurtjescentrales Doel 3 en Tihange 2 moet enkele weken worden uitgesteld. De deadline van 15 januari lukt niet, zegt hij. Zijn raadgevers zijn het oneens over de voorwaarden voor een heropstart. Een laatste bemiddelingsvergadering maandag leverde geen resultaat op.

Enerzijds heeft het expertenpanel van binnenlandse en buitenlandse professoren geen bezwaar, mits de scheurtjes op geregelde tijdstippen worden gecontroleerd. Maar anderzijds blijven de controlebedrijven bedenkingen hebben. AIB Vincotte en BEL V eisen meer garanties.

De situatie zit geblokkeerd, want een consensus is broodnodig in zo'n geladen dossier. De enige uitweg? Meer tijd kopen. Electrabel moet extra informatie geven en tests doen, besluit Bens voor hij inhaakt.

Bulgaarse lobbyist

In de gangen van zijn FANC broeit een conflict tussen vaste controleorganen AIB Vincotte en Bel V en de Wetenschappelijke Raad, het ad-hocpanel van professoren.

Er zijn de tegengestelde analyses van de problemen in de scheurtjescentrales. Maar even belangrijk blijkt het wederzijdse ongenoegen. Enerzijds van mensen zoals André Wyn (Vincotte) en Pierre Barras (Bel V) over de invloed van de 'geïmporteerde professoren'. Zeker omdat sommigen een partijdige reputatie meedragen.

Zo is de prof Stefan Vodenicharov het hoofd van het Bulgaarse Instituut voor Metallografische Wetenschap, maar tegelijk een activist en lobbyist voor kernenergie. In zijn thuisland is hij een verwoed voorvechter voor voorzetting van de bouw van het kerncomplex in Belene. Een stad aan de Roemeense grens met aardbevingsgevaar. Hij richtte zelfs een lobbygroep op, die mee wordt gefinancierd door het Russische bouwbedrijf.

Anderzijds voelen de proffen zich niet gerespecteerd. Door de kritiek op hun Bulgaarse collega, maar evengoed omdat AIB Vincotte en Bel V - naar hun mening - veel te voortvarend te werk gaan. Hun eis voor een hydraulische druktest in de reactorvaten wordt bijvoorbeeld weggelachen. De test is alleen goed om de waterdichtheid van de reactorvaten te meten, maar echt niets meer, klinkt het hoofdschuddend.

Kersvers directeur Bens zit gevangen tussen de verschillende blokken binnen het nucleaire agentschap. Hij moet nochtans een doorbraak forceren. Daarvoor hoopt hij op eenduidige resultaten van de nieuwe tests om de sceptici volledig te overtuigen.

Een tweede vertragingsmanoeuvre is immers geen optie. Uitbater Electrabel vloekt al over het uitstel, weet Bens. Het Franse moederbedrijf GDF Suez loopt maandelijks 30 miljoen euro mis zonder beide centrales.

Stroomimport

Ook de Wetstraat vloekt, beseft hij. Milquets partijgenoot, de staatssecretaris voor Energie Melchior Wathelet (cdH) benadrukte meermaals in de pers dat de 'scheurtjeskwestie' snel moest opgelost worden. Hoe langer de centrales dichtblijven, hoe langer ons land afhankelijk blijft van elektriciteitsimport. Plus hoe langer ook stroompannes dreigen tijdens felle winterprikken. Pannes die Wathelet steeds als onmogelijk bestempelde, tegen de energieregulator CREG in.

Bens wil niet reageren voor het finale vonnis over Doel 3 en Tihange 2. Het FANC laat wel schriftelijk weten dat "er geen sprake is van voorstanders en tegenstanders van een heropstart van de reactoren."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234