Maandag 25/10/2021

Nu moeten gemeenten wel

De regering is het eens over een plan om 5.000 asielzoekers over de gemeenten te verdelen. Wie weigert, riskeert een boete van duizenden euro's. De laatste oproep aan de OCMW's om vrijwillig extra plaatsen aan te bieden, leverde geen enkele respons op.

Geen enkele reactie had minister van Maatschappelijke Integratie Willy Borsus (MR) binnen, één week nadat hij de OCMW's had aangeschreven om een tandje bij te steken. Samen met staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) hoopte hij zo 2.200 extra plaatsen bij elkaar te harken.

Daarnaast rekende het duo op minstens 40 gemeenten die grote zalen zouden aanbieden waar minstens 100 vluchtelingen in kunnen. Het gaat dan om sport- en feestzalen, of internaten. Die moeten vooral dienen om in de winter de ergste opvangnood te lenigen.

Maar de oproep loopt dus allesbehalve vlot. De "goesting" is bij veel burgemeesters dan ook over, wierp Francken eerder deze week al op in de Kamer.

De staatssecretaris kreeg gisteren wel groen licht van de regering voor een plan om gemeenten verplicht 5.000 bijkomende asielzoekers te doen opnemen, boven op de 30.000 die er nu al zijn. De extra plaatsen moeten er geleidelijk komen, per schijf van 1.000. Weigeren is geen optie. "Dan zal er natuurlijk een boete zijn. Dat is evident", laat Francken verstaan. En een njet zal rijkere gemeenten meer kosten dan armere. Het zou al gauw om tienduizenden euro's gaan. Die boetes komen in een fonds en belanden uiteindelijk bij de gemeenten die wél hun steentje bijdragen.

Niet fiftyfifty, wel billijk

Waar de 5.000 extra plekken precies komen, is nog niet duidelijk. Het kabinet-Francken stuurt de gemeenten volgende week een brief met meer uitleg. Er worden in elk geval vier criteria gehanteerd. De verdeling tussen Vlaanderen en Wallonië is niet fiftyfifty, "maar wel billijk", klinkt het. Dat was vooral voor de N-VA een gevoelig punt.

"Ik denk dat dit een evenwichtig verhaal is", zegt Francken. "Met het plan-Courard van weleer, waarbij Vlaanderen 88 procent van de opvangplaatsen zou moeten leveren, kon ik uiteraard niet akkoord gaan."

Gemeenten die vandaag al een grote inspanning doen in de opvang van asielzoekers, krijgen een vrijstelling. Het zou onder meer om Leopoldsburg en Sijsele gaan. Antwerpen en Geraardsbergen, die zich al weigerachtig toonden over het spreidingsplan, zouden geen vrijstelling krijgen en dus toch asielzoekers moeten opnemen. Al zullen de 1.700 erkende vluchtelingen met een leefloon, het aantal dat Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) er volgens het plan moet opnemen, wel binnen de perken houden.

Het plan zal volgens het kabinet-Francken ten vroegste in januari in werking treden. Pas vanaf dan "zullen de gemeenten verplicht zijn de gevraagde bijdrage te leveren", luidt het bij de staatssecretaris. De 4.000 à 5.000 nieuwe opvangplaatsen die Fedasil klaar heeft - en er sneller kunnen komen - staan trouwens los van dit spreidingsplan. Die extra bedden komen volgende week op de ministerraad.

Op de rem

Maar binnen de regering klinkt het dat N-VA op de rem staat om nog al te veel opvangplaatsen bij te creëren. "Door de terreurdreiging ligt dit ook erg gevoelig." In de Kamer erkende Francken deze week ook dat er al "gesignaleerd werd dat er onder de asielzoekers in de centra enkele radicale individuen aanwezig zijn".

Vorig weekend meldden buitenlandse media bovendien dat minstens vier IS-terroristen de Europese Unie binnengeraakt zouden zijn door zich voor te doen als vluchtelingen. "Het klopt niet dat die vier terroristen in onze centra zitten", reageerde Francken op dat bericht. "Zij hebben hier geen asiel aangevraagd - of toch niet alle vier, laat ik het zo zeggen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234