Woensdag 12/05/2021

Nu moet Merkel lef tonen

Margriet Brandsma was correspondent voor de NOS in Duitsland. Ze is auteur van Het mirakel Merkel en schreef deze bijdrage op uitnodiging van De Morgen.

Voor heel veel mensen die niet aan tafel hebben gezeten en ook voor de liberale FDP, de partij die wegliep, staat vast dat Angela Merkel hoofdschuldig is aan het feit dat Duitsland geen Jamaica-coalitie krijgt, geen regering van CDU/CSU, Groenen en FDP. Volgens de liberalen gaf Merkel inspiratieloos en chaotisch leiding aan de onderhandelingen. Binnen- en buitenlandse media betogen dat het tijdperk-Merkel nu voorbij is. Ze heeft gefaald en straalt geen autoriteit meer uit. Haar methode van afwachten en uitputten is uitgewerkt, haar politieke stijl van grenzeloos pragmatisme na twaalf jaar tot een einde gekomen. Het is maar een kleine greep uit alle commentaren die het licht zagen.

Dat de Groenen Merkels wijze van leidinggeven als zeer doelgericht bestempelden en daaraan toevoegden dat de wereld er heel anders had uitgezien als iedereen aan tafel zich zo had opgesteld, speelde in het anti-Merkel-offensief geen rol. Net als de constatering dat er niet een verliezer is, maar een hele serie. De onderhandelingen zijn mislukt omdat de partijen wekenlang hebben gesproken over wat hen scheidt. Daarna moesten ze, in een verstoord klimaat, binnen enkele weken compromissen vinden en dat is niet gelukt. Is dat alleen de schuld van Merkel?

Persoonlijk

Nee, maar dat maakt in de uitkomst niet meer uit. Merkel is beschadigd uit de onderhandelingen gekomen en staat wel degelijk voor de vraag of ze door moet gaan, voor de vraag of het haar lukt om in dit klimaat een nieuwe regering te vormen. Nieuwe verkiezingen blijven haar vooralsnog bespaard, omdat bondspresident Steinmeier alle partijen heeft opgeroepen bereid tot gesprek te zijn, feitelijk een oproep gericht aan zijn eigen SPD. Die volhardt vooralsnog in de weigering om met de CDU/CSU te regeren. Voor nogal wat sociaal-democraten geldt trouwens dat ze dat eigenlijk wel willen, maar niet met Merkel. De nederlagen die de SPD leed in 2009 en bij de laatste verkiezingen, beide keren na een coalitie met de CDU/CSU, worden haar persoonlijk aangerekend.

Overigens vreest Merkel nieuwe verkiezingen niet. Ze wil ook die ingaan als aanvoerder van de christendemocraten. Wie verwacht had dat ze zich de kritiek zou aantrekken en op zou stappen, kwam dus bedrogen uit. Dat past ook niet bij de vrouw met het grote verantwoordelijkheidsgevoel, het zou een nogal roemloos einde zijn en, last but not least, wie zou het van haar moeten overnemen bij de CDU?

Toch is doorgaan een groot risico. Lukt een tweede formatiepoging onder haar leiding opnieuw niet, dan loopt ze nog meer schade op en zal ook in eigen gelederen de twijfel aan haar leiderschap groeien. Daarom moet Merkel een plan hebben, ze moet lef tonen. Misschien moet ze het avontuur met een minderheidsregering wel aan, leek het er niet op dat christendemocraten en Groenen elkaar op heel veel punten gevonden hebben de afgelopen weken?

Eerlijk is eerlijk, Merkel wekte de laatste tijd weleens de indruk weinig puf meer te hebben. Haar kandidatuur voor het bondskanselierschap was aarzelend, haar verkiezingscampagne mat. Als ze echt nog een keer bondskanselier wil zijn, moet ze dat nu laten zien. Ze moet over haar schaduw heen springen en misschien wel bondgenootschappen sluiten die eerder in haar stoutste dromen niet voorkwamen. Als haar daarvoor de energie en inspiratie ontbreekt, ja, dan kan ze beter de eer aan zichzelf houden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234