Zaterdag 23/10/2021

Roebelcrisis

"Nu moet ik het drievoudige betalen"

Svetlana Onine in haar appartement in Novoe Grisjino met haar zoon Valery en haar dochtertje Viktoria. Beeld Yuri Kozyrev/ Noor
Svetlana Onine in haar appartement in Novoe Grisjino met haar zoon Valery en haar dochtertje Viktoria.Beeld Yuri Kozyrev/ Noor

De roebelcrisis komt hard aan in Rusland, zeker voor de Russen die een hypotheek in buitenlandse valuta hebben afgesloten. "Bij de bank vonden ze het een goed idee."

De enorme dennenboom tegenover de vrouwengevangenis is voor de gelegenheid opgetuigd. In Moskou sneeuwt het nog niet, maar zestig kilometer buiten de stad is Novoe Grisjino bedekt met een maagdelijke laag sneeuw. Het geluid van voorbijrazende auto's verstomt, ouderen schuifelen over de gladde straten heen en weer. Behalve de vrouwengevangenis is er weinig bijzonders aan Novoe Grisjino. De meeste inwoners staan iedere dag in de file naar Moskou en weer terug. De lucht is er schoon, 's zomers staan de velden in bloei.

"We hebben Novoe Grisjino in de krant gevonden", vertelt Svetlana Onine, moeder van drie kinderen. "Ik kom zelf uit Moskou; dit leek ons een mooie plek om te wonen. Er is een schooltje, een kinderspeelplaats en in de zomer kun je zwemmen in een meertje hier verderop."

Voor 60.000 euro kocht Onine in 2008 het appartement van 45 vierkante meter. Het heeft een kleine keuken, een benauwde gang, twee kamers en een ligbad. "Een lening in roebels kreeg ik niet", zegt Onine. "Bij de bank zeiden ze: 'U moet een lening in dollars nemen.' Gunstig, want over een roebellening betaalde je destijds 17 procent rente. Over mijn dollarhypotheek hoefde ik maar 13 procent te betalen. En dus sloot ik een lening af voor 90.000 dollar."

Het drievoudige

Als administratief medewerkster bij een bouwbedrijf verdiende Onine in roebels. De alimentatie uit haar vorige huwelijk kwam in roebels binnen, net als het beetje spaargeld dat ze op de bank had staan.

"Ik had eigenlijk niets met dollars", zegt ze. "Maar bij de bank vonden ze het een goed idee. Zelfs wanneer de koers ongunstig uitpakt kunt u de lening altijd naar roebels omzetten, zeiden ze." Haar jongste dochter Viktoria, 1 jaar en 11 maanden oud, speelt met een paar ballonnen die door de woonkamer dwarrelen.

"Dat was allemaal nog voor de crisis van 2008. Toen kocht je voor 23 roebels een dollar. Daarna ging de koers omhoog, maar niet heel rap. Tot een paar maanden geleden. Nu moet ik het drievoudige betalen. Ik kan het niet opbrengen. Ik ben failliet."

Volgens de Russische Centrale Bank zijn 3,3 procent van alle hypotheken in het land in verschillende valuta afgesloten. 15 procent van die leningen had in oktober dit jaar al een betalingsachterstand. De roebel verloor de afgelopen maand bijna de helft van zijn waarde, maar wist de afgelopen week te stabiliseren met een wisselkoers die schommelt tussen de 50 en 60 roebel voor een dollar.

Roebel stabiliseert

Na onstuimige koersschommelingen eerder deze maand lijkt de Russische munt, de roebel, zich de afgelopen week te stabiliseren. Grote staatsbedrijven, waaronder Gazprom en Rosneft, moeten buitenlandse tegoeden verkopen en uit de staatskas worden enorme bedragen opgediept. Ook de lange vakantieperiode brengt rust. De westerse beurzen waren tijdens de kerstdagen gesloten, in Rusland gaat de markt na nieuwjaar bijna twee weken op slot. Volgens experts is de stabilisering een tijdelijk fenomeen en zijn de overheidsmaatregelen niet afdoende.

De Trust-bank, een grote systeembank die de afgelopen jaren furore maakte door te adverteren met Bruce Willis, kreeg een financiële injectie van ruim 400 miljoen. Nu al blijkt dat bedrag verviervoudigd te moeten worden. Ook andere banken komen in de problemen.

Volgens Anton Siloeanov, de minister van Financiën, moeten de overheidsuitgaven op de schop: "Als het zo blijft, zijn we in 2016- 2017 door ons reservefonds heen."

Blokkendozen

Het appartementje is een typische chroesjtsjovka, een vierkante blokkendoos van vijf verdiepingen vernoemd naar de Sovjetleider die ze dwars door het hele land liet optrekken. "Het is gebouwd voor de medewerkers van de vrouwengevangenis", zegt Onine. "Het zijn blokkendozen, er zit geen lift in. Ik heb er nog een hoop aan moeten verbouwen. Toch woon ik hier graag. Ik heb goede buren, een klein tuintje. Zo slecht is het leven nog niet. Tenminste, zo slecht wás het nog niet."

Want nu Onine al twee maanden haar hypotheek niet aflost, dreigt de bank haar op straat te zetten. "Ze zeggen dat ze er zelfs geen rechter voor nodig hebben, maar dat is natuurlijk niet zo. Ik was de afgelopen tijd in paniek, maar ben wat gekalmeerd. Ze zouden toch niet echt een moeder met drie kinderen midden in de winter op straat kunnen zetten?"

De bank heeft aangeboden haar lening aan te passen door een half jaar lang de wisselkoers vast te leggen, maar zonder inkomen is ook dat voor Onine niet haalbaar. "Ik moet het gas, het water en de elektriciteit betalen. Mijn oudste zegt: 'Mamma, ik ga wel werken.' Hij is 18, gaat naar school. Ik kan hem zijn toekomst toch niet ontnemen?"

Ze verbijt haar tranen.

Lotgenoten

Om iets om handen te hebben zet Onine een kop thee. Naar goed Russisch gebruik staat de televisie aan. In wat een debat moet zijn, schreeuwen allerlei journalisten en experts op de staatstelevisie door elkaar heen over vlucht MH17. "Het was een provocatie van het Westen!", roept iemand. "Ze proberen Rusland de schuld in de schoenen te schuiven!", iemand anders. "Typisch allemaal", zegt Onine. "Ik kijk er speciaal naar omdat vandaag de dollarhypotheken het onderwerp zouden zijn, maar blijkbaar vonden ze dat niet belangrijk genoeg."

Al weken staat Onine met lotgenoten in contact op VKontakte, het Russische Facebook. "De groep heeft al meer dan vierduizend leden, alleen al bij mijn bank heb ik meer dan vijftig gedupeerden gevonden. We organiseren nog voor nieuwjaar een protestactie", zegt ze.

"Het is frustrerend. Er is ons altijd stabiliteit beloofd, waar is die nu gebleven? Met veel pijn en moeite voed ik drie kinderen op. Ze zijn van goed gedrag. Zij vormen toch de toekomst van dit land? Nu laten ze ons gewoon stikken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234