Vrijdag 15/11/2019

Update

"Nu IS op instorten staat, zijn teruggekeerde strijders gevaarlijker dan ooit"

Iraakse soldaten tonen de vlag van IS nadat ze een bastion van de terreurgroep in Mosoel hebben veroverd. Beeld EPA

Veertig tot vijftig procent van de buitenlandse terroristische strijders (ftf's) die vertrokken zijn naar Syrië en Irak, zijn volgens cijfers van de lidstaten van de Europese Unie inmiddels teruggekeerd. De op handen staande instorting van het territorium van IS, het zogenaamde kalifaat, zou een nieuwe golf op gang kunnen brengen van terugkeerders. "Een die gevaarlijker is dan de vorige."

Dat zei Jean-Paul Laborde van het Uitvoerend Directoraat van het Antiterrorismecomité (CTED) van de Verenigde Naties vandaag in Brussel. Het voorbije anderhalf jaar nam de stroom vanuit Europa vertrekkende ftf's naar Syrië en Irak af met circa 90 procent, zei Laborde. Maar door de verliezen van terreurbeweging IS de voorbije twee jaar, steeg het aantal terugkerende ftf's. De op handen staande instorting van het territorium van IS, het zogenaamde kalifaat, zou een nieuwe golf op gang kunnen brengen van terugkeerders. "Een die gevaarlijker is dan de vorige."

De eerste golf terugkeerders bestond volgens Laborde uit een groot aantal jongeren die naar Syrië en Irak gingen "voor de T-shirts en de foto's". Zij kwamen "gedesillusioneerd en ontsteld" terug. De tweede golf dreigt echter te bestaan uit geharde strijders en is om die reden "gevaarlijker".

Tussen de 40 en de 50 procent van de ftf's die vertrokken naar Syrië en Irak, is inmiddels teruggekeerd, zei Laborde, die zich baseerde op de cijfers van de lidstaten van de Europese Unie. Niet altijd keren ze terug naar het land waar ze opgroeiden. Sommigen keerden ook terug naar het land waar hun familie oorspronkelijk van afkomstig is of gingen naar andere conflictgebieden, zoals Afghanistan. Een aanzienlijk deel van de ftf's is een vrouw, klinkt het.

Mogelijke remedies

Een van de mogelijke antwoorden is volgens Laborde "een zeer sterke samenwerking, niet alleen binnen de Europese Unie, maar ook met landen in de conflictzone en errond". Daarvoor is gepaste wetgeving vereist, in overeenstemming met de internationale conventies, want anders dreigt dat samenwerking te bemoeilijken. Laborde wees erop dat in de nasleep van terreuraanslagen vaak "haastig" ad-hocmaatregelen zijn genomen die daar niet altijd voldoende aandacht voor hadden.

"Je kan maatregelen aannemen die tot doel hebben om de veiligheid te verhogen. Maar als ze niet in overeenstemming zijn met de conventies riskeer je op het einde van de dag achter te blijven met maatregelen die net het tegenovergestelde bewerkstelligen", zei Laborde.

Laborde onderstreepte ook het belang van preventie van radicalisering, met aandacht voor de drijfveren van ftf's. Hij zei ook dat de strijd tegen jihadistische groeperingen zich meer en meer zal verleggen naar de "virtuele wereld", nu de instorting van het territorium van IS nakend is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234