Zondag 13/06/2021

Nu in terminal 1: liposucties en neuscorrecties

Elke zichzelf respecterende luchthaven heeft een medische post voor noodgevallen. De luchthaven van de Duitse stad München daarentegen heeft ook een echte kliniek. Eentje die vooral op buitenlandse patiënten wil mikken. Die vliegen in, ondergaan de ingreep en vliegen na enkele dagen herstel - letterlijk - weer buiten.

Siegfried Brunnbauwer ligt in zijn ziekenhuisbed door het raam te kijken. Voor dat raam passeren enkele tientallen met koffers zeulende passagiers, die net met een bus van hun vliegtuig zijn gehaald. In de verte is een vliegtuig aan het manoeuvreren. Bagagewagentjes rijden ogenschijnlijk kriskras door elkaar om hun vracht af te leveren.

De ramen in zijn kamer mogen niet open. Voor de veiligheid. De man ziet alles wat buiten gebeurt, maar van buiten naar binnen kijken gaat niet. Hij vindt het best leuk om hier te liggen, er is veel te zien. Helemaal anders dan in een 'gewoon' ziekenhuis dus, waar je in het beste geval op wat groen kunt kijken.

Al moet je er hier wel het lawaai en gedaver bijnemen. Het gebrul van een opstijgend vliegtuig gaat door merg en been. "Vooral 's nachts en in de ochtend lig ik vaak te daveren in mijn bed, wanneer vliegtuigen landen en opstijgen. Over de middag is het dan weer stukken rustiger", zegt hij. Erg vindt hij het niet echt. Het hoort erbij als je op een luchthaven wordt verzorgd.

Ook aan de voordeur van het ziekenhuis, helemaal op het eind van Terminal 1, haasten passagiers zich met hun koffer een weg naar de parkeergarage. De grote glazen deuren van de Airport Clinic M vallen nauwelijks op. Op de deuren staan 21 namen van artsen gegraveerd. Voornamelijk orthopedische en plastische chirurgen. Volgens de kliniekdirecteur Maren Engelbrecht stuk voor stuk specialisten op hun domein. Binnen in de minikliniek zijn er twee hightech operatiekamers, enkele behandelingskamers en acht ziekenhuiskamers. Hier worden sinds de bouw ervan in 2002 jaarlijks meer dan 2.000 operaties uitgevoerd.

Pakken potentieel

Nu worden er nog voornamelijk Duitsers verzorgd, mensen uit de omliggende dorpen vooral. Maar de Airport Clinic M heeft hogere ambities: ze wil zich nog meer richten op de lucratieve markt van het medisch toerisme. Nu al krijgt het ziekenhuis wekelijks zo'n vijf buitenlanders over de vloer, meestal Arabieren of Russen. Die komen speciaal binnengevlogen omwille van de expertise van de aanwezige artsen, klinkt het.

Het ziekenhuis plant eind dit jaar een uitbreiding: er komen negen kamers bij. Met als bedoeling nog meer buitenlanders aan te trekken. Zeker 'een veelvoud' van het huidige aantal, als het aan de ziekenhuisdirecteur ligt. "Vooral voor plastische chirurgie zien we nog veel potentie", zegt Engelbrecht. "Omdat dat iets is waarvoor patiënten bereid zijn om ver te reizen. Een ziekenfonds of verzekeraar komt voor zoiets toch niet tussen en plastische chirurgie is iets wat je liever niet thuis laat doen. Als geld geen rol speelt, wil je zo ver mogelijk gaan, daar wat sightseeing doen en terugkomen met een gecorrigeerde neus of wat vetrolletjes minder. Daar mikken we op."

Al begon de Airport Clinic M wel met patiënten zoals Siegfried. Hij komt al jaren op controle bij zijn arts in het Munich Airport Center (MAC) enkele honderden meters verderop. Het MAC ligt tussen de twee terminals van de luchthaven in en is een recreatie- en winkelgebied met een aantal bedrijven. Het binnenplein met het karakteristieke dak, een metalen constructie, heeft wat weg van een enorme tent. Het is het grootste overdekte openluchtplein van Europa, waar dan ook vaak evenementen worden georganiseerd, legt Corinna Born, persverantwoordelijke van de luchthaven uit. "De luchthaven probeert meer te zijn dan enkel een luchthaven. We liggen hier 33 kilometer van het centrum van de stad München. Maar in de directe omgeving van de luchthaven liggen wel veel kleine dorpjes, sommige op maar een paar minuten rijden van hier. Die mensen komen naar hier om te winkelen, te eten, te vertoeven. We organiseren allerlei evenementen, zoals een kerstmarkt, fiets- of tenniscompetitie. We hebben hier een eigen bierbrouwerij. En er zijn ook een tiental artsen die hier hun kabinet hebben. Dat is doorheen de jaren zo gegroeid. De mensen uit die dorpjes komen vaker naar hier dan dat ze naar de grote stad gaan."

Het waren die artsen die in 2002 het idee hadden om een echte kliniek uit te bouwen op de luchthaven. De luchthaven had al een medische post voor noodgevallen en een dienst voor arbeidsgeneeskunde. Maar een full service-ziekenhuis, waar ook geopereerd kan worden, dat had tot nog toe geen enkele luchthaven. Op een paar Zuid-Amerikaanse luchthavens na, maar die behandelen er uitsluitend eigen personeel.

Het idee om een kliniek uit te bouwen op de luchthaven van München was eigenlijk vrij logisch, stelt persverantwoordelijke Born. Want de luchthaven had al van bij de bouw ervan in 1992 twee operatiekamers. "Laat ons zeggen dat de architecten toen wat vooruitziend waren", lacht Born. "De operatiekamers waren bij aanvang bedoeld als onderdeel van de noodgevallendienst, maar werden jarenlang niet gebruikt. De dokters die hier hun kabinet hebben, dachten: als we toch al operatiekamers hebben, is een echt ziekenhuis bouwen niet zo'n grote stap."

Bedoeling was aanvankelijk om vooral de mensen uit de regio te behandelen, zodat die niet langer naar München zelf moesten. Maar gaandeweg werden ook meer dokters van buiten de luchthaven aangetrokken, dokters die al een groot aandeel buitenlandse patiënten hadden. Omwille van speciale technieken die ze toepassen of omwille van hun grote expertise. Voor hen was het gewoon makkelijker om buitenlanders in de luchthaven zelf te behandelen.

De Airport Clinic M groeide uit tot een privékliniek, een joint venture tussen de artsen en de luchthaven, ze hebben elk de helft in handen. Engelbrecht: "Je moet de kliniek zien als de plaats waar het gebeurt, maar het zijn onze artsen zelf die buitenlandse patiënten aantrekken en hen hier binnenbrengen."

De luchthaven zelf helpt de buitenlanders wel met een speciale service: de patiënten worden met een shuttlebusje afgehaald van het vliegtuig en naar de kliniek gebracht. Personeel helpt hen om door de immigratie- en doaunediensten te komen, biedt meegereisde familieleden sightseeingprogramma's aan en regelt ook overnachtingen. De patiënten blijven hier gemiddeld één à drie nachten.

Dat aantrekken van buitenlandse patiënten zal wellicht niet zo moeilijk zijn. Want geen stad in Europa is nu al zo populair bij bezoekers uit de Golfstaten en Saudi-Arabië dan München. Vroeger gingen die met de hele familie op vakantie naar Syrië of Libanon, maar de voorbije decennia zochten ze veiliger oorden op. Sinds de aanslagen van 11 september en de visabeperkingen die toen ingevoerd werden, gaan ze ook minder naar de Verenigde Staten. Ze kiezen nu massaal voor Europese steden, vooral dan omwille van hun gematigd klimaat. Ze ontvluchten het bloedhete klimaat in eigen land en komen met andere woorden 'afkoelen' in Europa. Uit gegevens van de toeristische dienst van de stad München blijkt ook dat ze relatief lang blijven. Van enkele weken tot zelfs enkele maanden.

Arabische toeristen zijn vooral geïnteresseerd in shoppen, blijkt uit het onderzoek van de toeristische dienst. München heeft op dat vlak ook heel wat te bieden. Je vindt er in de buurt rond Marienplatz vooral luxemerken, van Versace, Prada, Bulgari tot Louis Vuitton. En München is bovendien een stuk goedkoper dan Londen of Parijs, wat de stad nog populairder maakt. Volgens de toeristische dienst besteedt de gemiddelde Arabier er maar liefst zo'n 550 euro per dag.

Zelden incidenten

Shoppen is belangrijk voor hen, maar is ook niet de enige reden om naar München te komen. De Arabieren geven aan dat ze zich veilig voelen en dat hun cultuur aanvaard wordt. Er wordt hier niet moeilijk gedaan als vrouwen met een zwarte boerka slenteren door de dure winkelstraten. Heel wat boetieks en warenhuizen hebben overigens Arabisch-sprekende medewerkers in dienst. En in hotels en restaurants is vaak aangepast eten te verkrijgen. Volgens de politie van de stad zijn er ook maar zelden incidenten of schermutselingen van racistische aard.

Nog populair bij de Arabieren in München: sneeuwballen gooien. Het onderzoek van de toeristische dienst toont dat veel Arabische toeristen tijdens hun verblijf ook een auto huren en naar het nabijgelegen Alpengebied trekken.

En als ze dan toch in München zijn, willen ze ook profiteren van de goede Duitse gezondheidszorg. De toeristische trip met de hele familie wordt vaak gecombineerd met een medische behandeling. "Arabieren hoorden het eerst over München door de Olympische Spelen van 1972", zegt Claudia Küng, CEO van Healthcare Bavaria, waar heel wat ziekenhuizen en revalidatiecentra in de streek bij zijn aangesloten. "Ze begonnen eerst hun paarden naar de goede dierenklinieken in München te sturen. En kwamen daarna op het idee dat als er goede dierenartsen waren, er wellicht ook goede 'mensenartsen' moesten zijn. Het vertrouwen in Duitse artsen is enorm. Ze worden als niet-corrupt en eerlijk beschouwd. Integere artsen is iets wat in andere landen niet altijd voorkomt."

De meeste Arabische toeristen komen hier vooral voor orthopedische of plastische ingrepen. Al zijn ook ooglaseringen, gynaecologische en urologische behandelingen vrij populair. Resultaat is dat er in en rond München tientallen klinieken zijn die zich voornamelijk op Arabieren richten, stelt Küng. "De meeste ziekenhuizen hebben aangepaste kamers en serveren aangepaste voeding. Ze werken met agenten die als bemiddelaar tussen hen en de patiënten in Arabische landen staan. En de ziekenhuizen werken ook nauw samen met hotels in de buurt. Ook daar vind je Arabisch-sprekend personeel, aangepaste menu's en bij sommige zelfs een apart zwembad voor vrouwen."

In welke periode van het jaar de Arabische toeristen komen, hangt voornamelijk af van de ramadan. Die viel dit jaar in juni, dus wordt in München een piek verwacht rond augustus. Die kan duren tot een stuk in oktober. De middenstand in München spreekt jaarlijks over de 'Arabische weken'.

Al die Arabische toeristen vliegen binnen via de luchthaven van München. En die wil nu dus graag ook een graantje meepikken. "Bijna elke vliegtuigmaatschappij uit het Midden-Oosten vliegt enkele keren per dag op München", legt woordvoerster Born uit. "De kans dat we in onze Airport Clinic na de uitbreiding nog meer Arabieren kunnen aantrekken, is dan ook groot. Ze vliegen hier toch binnen, dus kunnen we hen evengoed hier behandelen. Dan hoeven ze niet naar de stad zelf. Ook hier zijn twee luxehotels waar de familieleden kunnen verblijven. En er zijn ook gebedsruimtes, een moskee, winkelgelegenheden en restaurants."

Open houding

Medische toerisme wordt in heel Duitsland overigens als iets heel positiefs gezien, stelt ze. Iets wat door de overheid ook volop gepromoot wordt. Duitsland presenteert zich al enkele jaren als topbestemming op dat vlak. De Duitse nationale dienst voor Toerisme heeft zelfs een aparte afdeling die zich specifiek op medische toeristen richt, met een overzichtelijke website in tien talen waarop alle Duitse topdokters en hun specialisaties te vinden zijn. "Laat ons zeggen dat Duitsland in het algemeen heel open is in het ontvangen van de hele wereld. Dat merk je aan veel dingen en heeft allicht te maken met onze geschiedenis", stelt Corinna Born.

In de Airport Clinic van München willen ze de rijke Arabieren dan ook met open armen ontvangen. Maar ook alle andere buitenlanders zijn welkom. Russen bijvoorbeeld, maar ook Europeanen. "Waarom ook niet", vraagt Maren Engelbrecht. "Ze brengen geld in het laatje en zorgen ervoor dat onze dokters hun skills kunnen blijven onderhouden."

Morgen in deel 3: Medisch toerisme uit noodzaak

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234