Maandag 10/08/2020

Dubbelinterview

‘Nu circuleren er veel meer drugs dan toen onze ouders de machtigste baronnen waren’

Het lichaam van Pablo Escobar ligt op het dak van een huis in Medellín, op 2 december 1993.Beeld AFP

Pablo Escobar en Miguel Rodríguez Orejuela waren in de jaren negentig, als bazen van de grootste drugskartels ter wereld, gezworen vijanden. Hun zonen zijn vandaag goede vrienden. ‘België kan binnen de kortste keren kampen met situaties die even schrijnend zijn als in Mexico en Colombia.’

Voor het eerst geven Juan Pablo Escobar, die zijn naam heeft laten wijzigen in Sebastián Marroquín, en William Rodríguez Abadía een dubbelinterview. “Met de vrede tussen ons willen we aan alle jongeren tonen dat iedereen uit de drugswereld en de georganiseerde misdaad kan stappen”, zegt Rodríguez. 

De eerste bomaanslag in Colombia werd uitgevoerd door Williams vader, met de bedoeling Pablo Escobar en zijn zoon te vermoorden. Hoe is uit deze diepe haat een vriendschap gegroeid?

Marroquín: “De hele wereld weet dat mijn vader Pablo Escobar een oorlog is gestart tegen de Colombiaanse staat, de DEA (Drug Enforcement Administration), de CIA (Amerikaanse inlichtingendienst) en het Calikartel. Ik heb aan de slachtoffers en hun familieleden vergiffenis gevraagd en ik heb me in naam van mijn vader verontschuldigd. Ik probeer nu duidelijk te maken dat drugs en georganiseerde misdaad geen spel zijn. Drugs zijn niet alleen in staat om jou als individu te vernietigen, maar ook je familie, je geliefden, je maatschappij en zelfs je land. 

“Ik heb op een bepaald moment een keuze moeten maken. Ofwel bleef ik leven in een spiraal van haat en geweld, ofwel koos ik voor vrede en verzoening. Toen ik een documentaire over mijn vader maakte, wou ik de kant van het Calikartel horen. Zo ben ik in contact gekomen met William.”

Rodríguez: “Mijn vader wilde niets liever dan de familie en de geliefden van Escobar te vermoorden. Het was oorlog. Uiteindelijk hebben zowel de kartels, de Colombiaanse overheid als de hele wereld de strijd verloren. Op dit moment circuleren er wereldwijd veel meer drugs dan toen onze ouders de machtigste drugsbaronnen waren. In de oorlog tegen drugs zijn er geen winnaars. Er zijn alleen maar verliezers.”

Wat denken jullie over de drugsproblematiek in België?

Rodríguez: “België is voor de drugshandel de deur van Europa. De laatste drie decennia zien we een exponentiële groei van containers die vanuit de productielanden Colombia, Bolivia en Peru in Antwerpen toekomen. Als de regering niet assertief reageert, zal België binnen de kortste keren met situaties kampen die even schrijnend zijn als in Mexico en Colombia. België moet de drugsproblematiek zo snel mogelijk in kaart brengen en concrete acties ondernemen. Vanaf het moment dat een drugskartel erin slaagt om in de maatschappij door te dringen, vindt het achterpoortjes om verschillende niveaus van de maatschappij te corrumperen. Dan wordt het zeer moeilijk om daar weer uit te geraken.”

Marroquín: “In de drugswereld speelt de haven van Antwerpen een cruciale rol. Behalve de Verenigde Staten zijn er weinig landen die uitleveringsprocedures hebben met landen waar er cocaïne geproduceerd wordt. Dat maakt dat Colombianen zich meer op Europa richten, omdat ze minder kans hebben om te worden uitgeleverd.”

William Rodríguez Abadía: "België is voor de drugshandel de deur van Europa."Beeld rv

Wat zou de Belgische overheid kunnen doen?

Marroquín: “De war on drugs is in Colombia, Mexico en andere landen verloren. Legalisatie zou als een incentive voor de kartels werken. De grootste kosten die ze nu betalen, zitten juist in het illegale transport naar de consumptielanden. Binnen de Belgische overheid moeten experts zowel naar de consumptielanden als naar de transitlanden en de productielanden kijken. Verslaafden zouden als patiënten en niet als daders moeten worden beschouwd. 

“Concreet zou België veel meer moeten investeren in het opsporen van containers die vanuit Latijns-Amerika naar de haven van Antwerpen vertrekken. Er zouden meer middelen naar de inlichtingendiensten moeten gaan en inlichtingendiensten van verschillende landen moeten beter samenwerken. Er is ook meer controle nodig in de havens zodat containers zo performant mogelijk gescreend kunnen worden. Drugskartels weten allang dat de geringe controle de zwakke plek van de Antwerpse haven is.”

Rodríguez: “Ik heb van verschillende bronnen gehoord dat er bij de Belgische inlichtingendiensten weinig mensen werken die Spaans spreken. Maar als je wilt samenwerken met inlichtingendiensten uit Latijns-Amerika is dit de allereerste vereiste. Iedereen die Latijns-Amerika heeft bezocht, weet dat latino’s amper Engels spreken. Google Translate zal je niet helpen om drugsbaronnen op het spoor te komen; een taalcursus is maar een kleine inspanning.

“Ook op vlak van communicatie moet het beter. Weet dat als alle nationale kranten in grote letters publiceren dat de meerderheid van de containers in Antwerpen niet wordt gecontroleerd, dat de drugskartels dit ook lezen.”

Drugs legaliseren is dus geen oplossing?

Rodríguez: “Mensen die pleiten voor legalisatie kennen weinig over de realiteit van de productielanden van cocaïne. Dat zou een gigantische verhoging van de productie teweegbrengen. Er zal een overschot ontstaan en dat zal volledig naar Europa worden getransporteerd. En dat terwijl landen als Colombia en Peru een gigantische tol betalen. Dit kost jaarlijks een heel aantal mensenlevens.”

Marroquín: “Nederland, dat al langer een beleid voert van legalisatie van softdrugs, kampt nu met het probleem dat Mexicaanse drugskartels op hun grondgebied synthetische drugs beginnen te maken om die vervolgens te verkopen aan landen als Roemenië, Bulgarije en Hongarije. Stilaan beginnen ze in Nederland te beseffen dat de legalisatie van softdrugs niet kan voorkomen dat problemen met andere illegale drugs uitbreiden.”

Is de war on drugs dan een betere oplossing?

Marroquín: “Nee. De war on drugs heeft in Colombia miljoenen slachtoffers veroorzaakt. Maar één ding is zeker: als mijn vader in 1993 niet was tegengehouden, dan had hij de wereld veroverd met cocaïne.”

Rodríguez: “De dag dat Pablo Escobar stierf, waande mijn vader zich god. Hij had de baas van het Medellín-kartel verslagen. Zijn drugskartel was toen het allergrootste ter wereld. De Mexicaanse drugskartels waren toen naast ons slechts kleine garnalen. Maar goed, later hield de Colombiaanse staat ook mijn vader en oom tegen. Het probleem van de war on drugs is dat je weet waar je begint, maar niet waar je eindigt. De dag dat er een drugsbaron wordt gearresteerd of vermoord, staan er honderd in de rij om hun positie in te nemen. Kijk naar wat er met ‘Chapo’ Guzmán is gebeurd. Hij is gearresteerd, maar Mexico leeft nog meer in chaos dan voorheen. De war on drugs is op zich een hopeloze oorlog, maar elk land heeft wel de plicht om drugskartels te bestrijden.”

Jullie kiezen er nu bewust voor om jullie levensverhaal te vertellen. Wat willen jullie hiermee bereiken?

Marroquín: “Tijdens het maken van een documentaire over mijn vader heb ik hem op een andere manier leren kennen. Ik zag hem niet langer als mijn idool of als een god, ik heb ook de duistere kant van zijn leven gezien. Ik heb mijn ogen moeten openen voor het brute geweld dat hij gebruikte en dat honderdduizenden slachtoffers eiste. Wat mijn vader heeft gedaan, veroorzaakte veel pijn en verdriet. Met de documentaire, boeken en interviews wil ik de problematiek van drugs bespreekbaar maken. Ik wil de romantiek van een luxeleven met dure auto’s, gigantische huizen, privévliegtuigen en oneindig veel geld ontkrachten. Een drugsbaron is geen onzichtbare god; elke drugsbaron krijgt vroeg of laat de rekening gepresenteerd.”

Rodríguez: “De oorlog tussen onze families was een idiote oorlog. Uiteindelijk hebben beide organisaties zichzelf vernietigd. Op de dag dat het drugskartel van Medellín niet meer bestond, waren wij de volgende in de rij om te worden aangevallen. Dat beseften wij van Cali niet. Mijn stille hoop is nu dat als er vrede kan ontstaan tussen de nabestaanden van de twee grootste drugskartels ter wereld, er ook hoop is voor de mensheid om vrede te zoeken. Dat is mijn boodschap.”

Sebastián Marroquín (vroeger: Juan Pablo Escobar) leest een boek over zijn vader, leider van het Medellín-kartel.Beeld BELGAIMAGE

Hoe zijn jullie er concreet in geslaagd om die diepe haat tussen jullie families om te buigen tot verzoening?

Rodríguez: “Na de dood van Pablo Escobar is Sebastián bij mijn vader en oom op bezoek gegaan. Hij was toen nog maar een kind, maar hij kwam langs om over zijn dood te onderhandelen. Niet alleen mijn vader zat toen aan tafel, ook alle andere grote drugsbaronnen van Colombia. Sebastián kon samen met zijn moeder en zus uit Colombia vertrekken, maar mocht nooit meer terugkeren. 

“Als ik over mezelf spreek, dan heb ik een enorm trauma opgelopen. Ik ben in totaal acht keer neergestoken. De laatste aanslag heeft mijn leven helemaal veranderd. Ik dacht op dat moment dat ik alles kon. De wereld lag aan mijn voeten. Ik had de totale macht. Ik kon ’s morgens, ’s middags of ’s avonds praten met elke politici, bankier, redacteur van Colombia en zelfs van de rest van de wereld. Eén telefoontje was voldoende om bergen te bewegen. Ik had al de nieuwste Rolls-Royce, Ferrari of Bentley nog voordat hij openlijk werd gepresenteerd. Ik had werkelijk alles. Toen ik tijdens de laatste aanslag aan het sterven was, vroeg ik nog één kans. Ik wou nog één kans om bij mijn familie en geliefden te kunnen blijven. Die dag besefte ik hoe kwetsbaar het leven is. Alle geld ter wereld kon me op dat moment niet redden. Vanaf die dag is mijn leven compleet veranderd. 

“Zo ben ik begonnen aan het lange proces om mensen te vergeven. Tussen de lijst van personen die ik vergeven heb, staat ook mijn vader. Ik heb mijn vader vergeven voor wat hij mij heeft aangedaan en ik heb hem om vergiffenis gevraagd. Ik weet nu ook wat ik verder in mijn leven wil realiseren. Ik wil mensen perspectief geven en laten weten dat er een wereld van totale macht is, een wereld van chaos en duisternis, maar ook een wereld van vrede en vergiffenis. Op een bepaald moment was ik de meest gezochte persoon ter wereld. De DEA, CIA, Colombiaanse politie, Interpol en alle inlichtingendiensten ter wereld zochten mij. Mijn enige redmiddel was om mij te verstoppen. In feite was het lot van Sebastián en mezelf al lang geleden in de sterren geschreven. We zouden elkaar moeten neerschieten, omdat de families waartoe we behoren vijandige drugskartels waren. Toch hebben we ons lot kunnen veranderen. Ik denk dat we er samen in slagen om met onze boodschap nu een andere dimensie toe te voegen aan de problematiek van drugs, geweld, productie en gebruik.”

Marroquín: “We leren op school, in het middelbaar en aan de universiteit veel kennis en vaardigheden, maar de belangrijkste lessen die we in ons leven moeten toepassen, leren we daar niet. Vergeven. Het kan je leven veranderen. Het kan je bevrijden van je haat. Het kan je elke dag gelukkiger maken. Vergeven is nog iets anders dan vergeten. Als je een slachtoffer bent, dan geeft vergiffenis je de mogelijkheid om afstand te nemen van de haat. Dat is de reden waarom William en ik hier nu samen met jou praten. We willen aan jonge mensen die vandaag deel uitmaken van de georganiseerde misdaad tonen dat het mogelijk is om een andere weg in te slaan. 

“In Colombia ging er geen dag voorbij zonder nieuws over mijn vader of de vader van William. Bomaanslagen, politieagenten of militairen die werden vermoord, vliegtuigen die werden neergehaald, gebouwen die tot ontploffing werden gebracht. Duizenden vermoorde landgenoten. Dan heb je twee mogelijkheden: je legt je neer bij dit verleden of je probeert afstand te nemen van de wereld van de drugskartels en drugsbaronnen. Maar wat zien wij ineens gebeuren? Ons familieverleden is in televisiereeksen gegoten waarbij cocaïne, luxelevens, wapens, geld en drugs worden verheerlijkt. Deze series zijn een apologie van geweld. Ik hoor nu weer jonge mensen en zelfs kinderen zeggen dat ze later zoals Pablo Escobar willen worden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234