Zaterdag 15/08/2020
Wouter Torfs en Pieter Timmermans.

InterviewWouter Torfs en Pieter Timmermans

‘Nu blijkt hoe onbestuurbaar ons land is’

Wouter Torfs en Pieter Timmermans.Beeld Eric de Mildt

Pieter Timmermans, VBO-topman: ‘De regering moet binnen een tiental dagen met een plan komen om ondernemingen in nood te redden.’ Wouter Torfs, CEO van de schoenenketen: ‘We ontwaken nu stilletjes uit de coronabubbel en stellen vast hoe onbestuurbaar ons land is’. Twee tenoren uit de bedrijfswereld over de nationale noodtoestand.

“Nee, het is nog niet duidelijk hé.” Wouter Torfs (62) zucht als we hem vragen of het exitplan uit de lockdown nu helder genoeg is voor winkelketens zoals de zijne. “Of we op 11 dan wel op 18 mei heropenen, blijft onzeker. Zoals al mijn collega’s hou ik angstvallig het aantal ziekenhuisopnames in de gaten. Het zou goed zijn mochten we snel alle details krijgen, vooral over het aantal toegelaten klanten per handelszaak.”

Pieter Timmermans (55) valt in, aan de andere zijde van ons Zoom-gesprek. “Ook wij hadden liever deze maandag 4 mei, de heropeningsdatum voor de productiebedrijven, als algemeen startmoment voor alle handelszaken gezien. Elke extra sluitingsdag voor winkeliers is een nieuwe financiële kater”, zegt de topman van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). “De ondernemers waren er nochtans klaar voor. Uit gesprekken die ik had, bleek dat de vraag zich vooral stelde hoe men erin zal slagen de klanten op de correcte manier te laten winkelen. Er was blijkbaar nog veel overleg nodig met de lokale besturen om het openbare domein te reorganiseren. In dorpen is dat makkelijk, maar in de stedelijke handelsstraten wordt het een uitdaging. Dit zal van iedereen discipline vergen.”

Voedingszaken slaagden er de voorbije weken al in het winkelen goed te organiseren. Had iedereen zo niet vroeger kunnen heropenen?

Torfs: “Het was een delicate afweging tussen gezondheid en economie. Daarom hoedde ik me er voor niet te eisen dat alle winkels zo snel mogelijk opengingen. Uiteraard zag ik dat onze burgers disciplinair zijn. Ook zag ik de situatie in Nederland, Denemarken en Zweden, waar de meeste winkels openbleven. Daar vertrokken ze meer vanuit de gedachte dat burgers verantwoordelijkheid kunnen nemen en niet als kleine kinderen behandeld moeten worden. Dan vraag ik me af: waarom keken we niet meer naar hun aanpak?”

Timmermans: “Er waren de voorbije weken zowel bij werkgevers als werknemers twee scholen. Dat was voor ons ook niet evident. De ‘gezondheid eerst’-school wou niets doen zolang het laatste virusdeeltje niet weg was. Het gevolg van hun aanpak zou zijn dat alles tot 2021 platligt, ons land kapot is en de gezondheidszorg niet gefinancierd kan worden. De andere school wou snel de handel heropstarten uit vrees dat ons economisch weefsel sterft. Maar als er een tweede en derde coronagolf komt, kan alles óók om zeep zijn. Daarom is het zo belangrijk dat nu beslist is beide te verzoenen in een gefaseerde heropening.”

Hoe pakt schoenenhandel Torfs de heropening aan?

Torfs: “We kunnen vandaag al heropenen, als het zou mogen. We verdeelden voldoende mondmaskers, handgel en veiligheidslinten. Wij respecteren wel de breuklijn die Pieter aanhaalt. Ik geef mijn medewerkers de boodschap: we herstarten met een minimumbezetting. Als je het nog niet ziet zitten of je hebt kindjes ten laste, blijf dan thuis. De technische werkloosheid kan tot eind juni doorlopen.”

U was een van de eerste ondernemingen die aankondigde 24 van uw 650 mensen te ontslaan. Sociale secretariaten waarschuwen nu dat veel bedrijven aan ontslagrondes denken in het najaar. Dreigt ook bij u nog meer banenverlies?

Torfs: “Laat ons wel wezen, wij kwamen met de 24 ontslagen op een pijnlijke manier in het nieuws omdat ik transparant was. Neem van mij aan dat op dit moment bij veel bedrijven dezelfde operatie gebeurt. We moeten daar echt niet flauw over doen. Wij namen de maatregel op basis van realistische ramingen. Nu moeten we de vinger aan de pols houden, zodat onze omzet mee evolueert met de kosten. Als dat niet zo gebeurt, zou het mismanagement zijn om niks te ondernemen. Gelukkig kan de technische werkloosheid mogelijk nog economische werkloosheid worden, de beste buffer tegen massale ontslagen.”

Heeft het VBO er al zicht op hoeveel bedrijven failliet kunnen gaan?

Timmermans: “Uit onze eerste analyses schatten we dat 5 à 10 procent van de ondernemers het niet meer kunnen trekken als hun sluiting nog veel langer duurt. Dat geldt vooral in de horecasector. De eerste steun van de overheid was slechts zuurstof op korte termijn. Vergelijk het met een bloedend lichaam dat je hier en daar stelpt. Als het blijft bloeden, sterven vitale organen af en is het voorbij. Dat dreigt nu met een deel van onze economie te gebeuren. 

“Daarom bepleiten wij met het VBO de creatie van een grootschalig solvabiliteitsplan. Wij stellen een maatregel voor zoals de fameuze Cooreman-De Clercq-wet tijdens de crisis van 1982. Mensen konden toen hun spaargeld – slapend kapitaal – fiscaal voordelig investeren in aandelen van Belgische bedrijven. Andere steun is ook denkbaar, zoals betalingsuitstel van de vennootschapsbelasting. Het zou een bijzonder goed signaal zijn als de regering binnen een tiental dagen kan uitpakken met zo’n solvabiliteitspakket.”

Torfs: “Pieter, laat ons wel niet vergeten dat België een kmo-land is, hé. Het moet om meer gaan dan kapitaalsverhogingen op de beurs, want dat helpt onze kmo’s niet.”

Timmermans: “Uiteraard Wouter. We zien het als een piramide. Eerst zijn er algemene maatregelen nodig, dan voor de kmo’s die ook van taxshelters moeten kunnen genieten (waarbij de investeerders belastingvoordelen krijgen, MR) en dan sectorgebonden hulp voor de zwaar getroffen horeca, reis- of luchtvaartsector. Sommigen kunnen er niet alleen bovenop komen. Het mag wel niet lang meer duren. We hebben nú een plan nodig om te vermijden dat tijdelijke werkloosheid omslaat in permanente werkloosheid.”

Hoeveel banen staan er op de tocht?

Timmermans: “Ik heb geen eigen cijfers. Ik las enkel de IMF-prognose dat er in ons land 100.000 werklozen bij kunnen komen. Uit een kleine enquête stelden we al vast dat de kans dat zwaar getroffen bedrijven mensen gaan laten afvloeien met de dag groter wordt. Dat moeten we niet onder stoelen of banken steken.”

Zal uw bedrijf deze storm doorstaan, meneer Torfs?

Torfs: “Wat Pieter zegt, is volledig terecht. Ik ben blij dat wij als familiale aandeelhouders niet luisterden naar banken die eerder adviseerden cash uit het bedrijf te halen, ‘want het zou vadsig worden’. Ik prijs me nu toch gelukkig dat we een beetje vet hebben, want dit is geen sprint maar een marathon. We kunnen beter tegen een stootje dan afgetrainde bedrijven met hoge schuldgraad. Hoe het verloopt, zal te maken hebben met de wijze waarop het consumentenvertrouwen zich herstelt. Wij houden er rekening mee dat we de eerste maanden nog terugvallen op 50, 60 procent van onze omzet. Hoe onze kostenstructuur er dit najaar uitziet, blijft wel een bron van bezorgdheid.”

In welke mate brengt de sterk gestegen onlineverkoop redding?

Timmermans: “Men zei tot vandaag dat de sociale zekerheid de stabilisator is van onze samenleving. Vandaag prijzen we ons gelukkig met technologie als de twééde stabilisator. Stel je eens voor, Wouter, dat er geen internet was zoals in de jaren 70 en 80. Dan lag alles plat. Dan hadden we geen 1,3 miljoen tijdelijk werklozen, dan hadden we pas echt een majeur drama gehad. Nu bleef 60 procent van de private sector aan de slag.”

Torfs: “De verkoop van onze webshop is verzesvoudigd sinds de coronacrisis. Die vangt nu 40 procent van onze omzet op. De vraag is nu wel hoeveel van die klanten online gaan blijven hangen en hoeveel er terug naar de winkels zullen gaan.”

Hoe groot is het risico dat de lokale onlineverkoop uit de markt geprijsd zal worden door dumping uit China?

Torfs: “Met 26 collega-CEO’s adverteerde ik daarom een paar weken geleden al om bewust lokaal te kopen. Als je online koopt bij de grote webspelers moet je beseffen dat er geen toegevoegde waarde in België blijft, geen belastingen, geen jobs. Wel moeten we als Belgische webshops kritisch zijn voor onze eigen performantie. We moeten durven te concurreren met de internationale jongens. Een Calimero-reflex volstaat niet.”

Timmermans: “China kan een partner zijn, maar we mogen niet naïef zijn. We moeten in EU-verband aandringen op een gelijk speelveld. Jullie komen hier, wij komen bij u.”

Wat vinden jullie van ons politiek bestuur? De federale volmachtenregering eindigt in juni. Wat dan?

Timmermans: “Het beste is natuurlijk dat we snel een volwaardige regering krijgen. Het zou niet slecht zijn dat een aantal toppolitici zich discreet terugtrekt, zonder dit te laten lekken, over de vraag wat we er de komende maanden van kunnen maken. We móéten vanaf september in stabieler vaarwater zitten om het economisch herstel en een eventuele tweede of derde coronagolf – ik hoop dat die er niet komen – het hoofd te bieden met één commando. Er komt nog veel op ons af.”

Torfs: “Ik denk dat de aanvang van de crisis door de volmachtenregering goed is aangepakt: crisismanagement dat aanleunde bij het advies van de virologen. Nu is er ander leiderschap nodig, dat verder kijkt dan de gezondheidscrisis. Leiderschap dat het algemeen belang in ál zijn facetten voor ogen heeft: gezondheid, welzijn, economie, duurzaamheid, mobiliteit... Dat mis ik vandaag. We ontwaken nu stilletjes uit de ‘coronabubbel’ en stellen vast hoe onbestuurbaar ons land is geworden.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234