Dinsdag 18/06/2019

Legerhervorming

Nu begint communautaire strijd pas echt

Een F-16 vertrekt op missie vanuit Kandahar, Afghanistan. Welk gevechtsvliegtuig de opvolger wordt van de F-16 is nog niet duidelijk. Beeld Bas Bogaerts

Oef. Defensieminster Steven Vandeput (N-VA) heeft eindelijk zijn centen te pakken voor het leger. Een mooi begin, maar ook niet meer. Er moeten nog moeilijke knopen worden doorgehakt.

Uiteindelijk duurde het zes maanden langer dan vooraf gepland, maar de centrumrechtse regering heeft een akkoord over de legerhervorming. Tegen 2030 wordt 9,2 miljard euro geïnvesteerd in nieuwe gevechtsvliegtuigen en fregatten. Er komen drones bij en de soldaten krijgen modernere uitrustingen en voertuigen. Hun aantal daalt wel van 32.000 nu tot 25.000.

Het leger van de toekomst wordt dus kleiner. Tegelijk is dit veraf van het doemscenario van de legertop, waarbij maar 18.000 soldaten overbleven. Het leger zal actief blijven te land, ter zee en in de lucht.

Contract van de eeuw

Minister Vandeput kan met een gerust gemoed een glas meer drinken op Nieuwjaar. Tegelijk moet hij de eerste zijn om te beseffen dat het echte werk pas begint. De krijtlijnen voor de legerhervorming zijn getrokken door de regering, nu is het aan hem om voor de concrete invulling te zorgen.

Er komen nog een heleboel moeilijke beslissingen aan. In de eerste plaats de aankoop van nieuwe gevechtsvliegtuigen. Die moeten de verouderde F-16's vervangen. De eerste worden in 2023 uit dienst genomen. Tegen 2018 moet de bestelling geplaatst zijn. Momenteel wedijveren vijf wapenfabrikanten voor dit 'contract van de eeuw': de F-35 van het Amerikaanse Lockheed Martin, de Franse Rafale Dassault, de Gripen E van Saab, de F-18 van Boeing-McDonnell en de Eurofighter.

De regering heeft nog niet beslist welk toestel het moet worden. Dit wordt een zeer gevoelig dossier. Nog los van het feit dat ons land een bedenkelijke reputatie heeft wanneer het over legeraankopen gaat (google maar even het Agusta- schandaal). Volgens meerdere regeringsbronnen is Vandeput voorstander van de F-35, het toestel dat binnen de NAVO het best ligt. Bij MR heeft men een ander gedacht. De partij van Michel is zoals vaak voorstander van de Franse waar.

En dan is er nog de vraag hoe de regeringspartijen gaan uitleggen dat ze een cheque van een paar miljarden uitschrijven voor wapenfabrikanten in besparingstijd. Het is daarom belangrijk dat er economische compensaties tegenover staan, zoals contracten voor Belgische toeleveranciers. Zeker voor CD&V. Maar die compensaties zijn niet gemakkelijk te krijgen. Europa ziet alsmaar strenger toe op de vrije marktwerking. Om rechtszaken te vermijden zijn juridische achterpoortjes nodig.

Vandeput, jarenlang een waterdrager in het parlement die voor het eerst een ministerspost bekleedt, moet straks bewijzen dat hij kan 'wheelen en dealen'. Want dat heeft hij tot op vandaag niet gedaan. Toen het er de laatste weken echt om spande, nam Michel het initiatief.

Afwachten of dat hem zonder averij lukt. Het leger mag dan geld bijkrijgen, aangezien bijna een kwart van de soldaten afvloeit tegen 2030 zal Vandeput moeten snoeien in het aantal legerbasissen. Elk van die kazernes ligt echter in de achtertuin van een parlementslid of minister. Dat een kazerne gelijkstaat aan een hele reeks jobs in de omgeving maakt de oefening nog lastiger.

Vandeput wil nog weinig lossen over zijn plannen. Het lijkt logisch dat de kazernes in het centrum van het land openblijven, elk met hun specialiteit. Kleine kazernes, zeker die in de uithoeken, gaan allicht onder de sloophamer. In totaal zouden tien à vijftien kazernes verdwijnen.

Wafelijzerpolitiek

Hier dreigt opnieuw een communautair conflict met MR. Als de logica gerespecteerd wordt, vliegen de nieuwe straaljagers van de luchtmachtbasis in Florennes naar die in Kleine-Brogel. Het is te gek om voor 34 toestellen beide basissen open te houden. Kleine-Brogel ligt centraler en heeft een Amerikaans detachement als buur. Uiteraard speelt ook mee dat er zich kernwapens bevinden, al wil nog steeds niemand dat zeggen. En dan zwijgen we nog over de Limburgse roots van Vandeput.

MR overtuigen wordt echter een klus. De sluiting van de basis van Florennes heeft het potentieel van een militair Brussel-Halle-Vilvoorde. Misschien zal Vandeput die communautaire bom trachten te ontmantelen door voor een tussenoplossing te kiezen en er de nieuwe drones te parkeren. Al riskeert hij dan wel te boek te staan als de Vlaams-nationalist die de oh zo verafschuwde Belgische wafelijzerpolitiek voortzet. Lastig, om het met een understatement te zeggen.

Vandeput blijft er voorlopig stoïcijns kalm bij. Zoals we hem kennen. "De eerste belangrijke horde is genomen, maar er ligt nog veel werk op de plank. In de komende maanden zal ik, samen met de legertop, een plan uitwerken. Ik ben vandaag een tevreden man."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden