Zaterdag 06/03/2021

Notenleer: een vloek of een zegen?

Dat de praktijk voortaan meteen gekoppeld wordt aan de theorie, vinden de meesten dan weer wel een goed plan. ‘We hebben al genoeg zieltjes voor de muziek verloren aan die lessen notenleer’, zegt pianist Jos Van Immerseel.

“Noten leren lezen is als het alfabet aanleren: ik vond dat ik dat als muzikant moest kunnen.” Bert Ostyn van Absynthe Minded heeft duidelijk geen trauma overgehouden aan het jaar notenleer dat hij in de muziekschool moest volgen. Integendeel. “Het klinkt misschien raar, maar ik vond notenleer tof. Al had dat misschien ook te maken met het feit dat ik voor het eerst samen met meisjes in een klas zat.”

In het hervormingsplan van minister van Onderwijs Pascal Smet (sp.a), dat de Vlaamse regering goedkeurde, wordt dat jaar notenleer nu afgeschaft. Kwestie van kinderen niet op voorhand af te schrikken, want als de kleine Ostyn lopen er niet zoveel rond.

Zo herinnert Koen Buyse van Zornik zich de lessen als “de hel”. Bent Van Looy van Das Pop heeft het dan weer over “die vreselijke muzieklessen wiskunde”. Guy Swinnen van The Scabs hield het maar drie lessen vol. “De combinatie van de saaiheid van de lessen en de leeftijd van de meester was er me te veel aan. Ik heb daar nu spijt van. Ik ervaar het als een handicap en een gemis dat ik geen noten kan lezen.”

Ook Bent Van Looy is overtuigd van het nut van notenleer. “Hoewel ik nu geen partituren meer kan lezen, heb ik op de muziekschool wel het vak geleerd. Je krijgt een technische bagage mee waar je steeds op terugvalt.” Buyse treedt hem bij. “Notenleer was vreselijk, maar nu ben ik alleen maar dankbaar dat ik heb doorgezet. Als kind was het een hel, maar als muzikant een zegen. Mijn technische kennis helpt me bij het componeren en het is gewoon leuk dat als je een partituur krijgt, je die meteen kan vertalen naar muziek.”

Begeestering

Volgens Francis Pollet, fagottist en leider van het blazersensemble I Solisti del Vento, klopt het beeld dat over de lessen notenleer vaak opgehangen wordt ook niet. “Mijn vrouw geeft notenleer en krijgt haast uitsluitend enthousiaste, jonge mensen voor zich. Als er van de 250 leerlingen aan wie ze lesgeeft, per jaar twee stoppen, zal het al veel zijn. Als een leerkracht het vak met begeestering geeft, dan is notenleer absoluut niet saai. Het zou wel eens kunnen dat er door de hervorming van minister Smet net meer leerlingen zullen afhaken. Je mag niet onderschatten hoe moeilijk het soms is tegelijk noten te leren lezen en een instrument te bespelen.”

Spelenderwijs

Zijn collega Jos Van Immerseel, pianist en dirigent van het orkest Anima Eterna, is het daar niet mee eens. “We hebben al genoeg zieltjes voor de muziek verloren aan die aparte lessen notenleer. Kijk naar onze concertzalen. In pakweg Hongarije zitten die vol jonge mensen, bij ons wil ik zelfs niet weten wat de gemiddelde leeftijd is. Je moet kinderen muziek spelenderwijs aanleren. Als ze de liefde voor hun instrument eenmaal hebben ontdekt, nemen ze de notenleer er graag bij.” Ook Stijn Kolacny van het koor Scala is daarvan overtuigd. “Je kan niet vroeg genoeg beginnen te spelen. Dat motiveert alleen maar om je ook de muziektheorie eigen te maken.”

De enige dissonant valt bij Daan. “In muziek vind ik expressie en emotie veel belangrijker dan vakmanschap. Dus: nee, ik kan geen noten lezen. Waarom zou ik? Ik kan al Nederlands, Frans en Engels.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234