Zondag 27/09/2020

Noorse Monty Python in Troje aan de Schelde

theater

skagen brengt euripides-bewerking van noor finn iunker op zomer van antwerpen

Antwerpen

Van onze verslaggever

Jan De Smet

Spelerscollectief SKaGeN had de eer de toneelzomer van Antwerpen te openen. Het deed dat met twee tragedies van de Noorse toneelauteur Finn Iunker, die de stof daarvoor haalde bij Euripides. De voorstelling vertrekt eigenlijk aan het vernieuwde Steenponton. Vandaar zet de Flandria koers naar een geheime plek. Niets beter om een publiek in de juiste stemming te brengen voor oude tragedies dan een partijtje schransen op een rivierboot. Een avond met een hoog schoolreisgehalte, groeit zo toch uit tot een boeiende theaterervaring.

Finn Iunker (°1969) had Euripides' Iphigeneia in Aulis vroeger al bewerkt. In opdracht van SKaGeN herschreef hij dit jaar ook diens Helena. Het tweeluik wordt onder de naam tkofschip & tfokschaap als openluchtvoorstelling bij valavond gebracht. De vredigheid van de locatie wordt brutaal verstoord als de enorme kubus op scène wordt opengeklapt en een bloederig tafereel zich openbaart: legeraanvoerder Agamemnon heeft net zijn dochter Iphigeneia de keel overgesneden. Zij werd aan de godin Artemis geofferd in ruil voor een gunstige wind richting Troje. Die stad moet in de as, want Helena, de vrouw van zijn broer Menelaos, ging er vandoor met de Trojaan Paris.

Om Iunkers versie van de intrige te volgen, kom je met dat beetje mythologische voorkennis toe. De doorgedreven vereenvoudiging van de handeling resulteert in een heldere voorstelling. Retoriek ruimt plaats voor een laconieke spelwijze en een zegging die heel direct is, op het lapidaire af. Met gereserveerde ironie worden de changementen door een voice-over aangekondigd. Samen met de inkleuring van de personages zorgt dat voor komische dialogen en situaties. Achilles in metaalgrijs motorpak en cowboylaarsjes, tokkelend op zijn guitara, is in al zijn kalverachtigheid hilarisch. Ook het koor werkt op de lachspieren: twee synchroon sprekende mannen in jurkjes die op de catwalk van de Miss Albanië-verkiezing anno 1950 furore maakten.

Ondanks de Monty Python-ingrediënten en de vrije invulling van de personages lopen de spelers zichzelf niet voorbij. Via een radslag in hun spel voeren ze de toeschouwers telkens terug naar de essentie: de noodlottige gevolgen van blinde ambitie die elke zin voor nuancering doet verliezen.

Na de onderbreking krijgen we in Helena te zien waartoe die monomanie heeft geleid. Tien jaar en duizenden doden later blijkt dat strijd werd geleverd voor een schim, want de ware Helena bevond zich niet in de stad die de Grieken al die tijd belegeren, maar in Egypte. Als Helena in hun kamp opduikt, is er op de keper beschouwd geen reden meer om oorlog te voeren. Niet zo voor de haviken. Die schuiven de "ethische brol" aan de kant en vinden een oplossing die past binnen de logica van hun bloeddorstigheid. Kruitdamp vult onze neuzen.

Was Iphigeneia komisch, dit tweede deel gaat nog een stap verder en komt dichtbij de pure kolder. De held Ajax is een "schapenneuker" met een drankprobleem en Achilles, alias Achi, beoefent de Griekse beginselen. Waar Iunker de strakke compositie van de originele versie verlaat, verliest zijn stuk cohesie. Het is wachten tot het einde voor het weer een vuist kan maken.

WAT: tkofschip & tfokschaap, Finn Iunkers Iphigeneia- en Helena-bewerkingen van Euripides WIE: SKaGen WAAR en WANNEER: in het kader van Zomer van Antwerpen (alle voorstellingen uitverkocht), tijdens de Gentse Feesten, van 23 tot 28 juli reserveren via 09/223.00.00 of info@nieuwpoorttheater.org ONS OORDEEL: een modernisering die een verrijking is en humoristisch op de koop toe. Een uitschieter.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234