Woensdag 17/07/2019

Mysterie

Noorse krimi, maar dan in het echt: wie is de vrouw van Isdalen, en waarom stierf ze?

Beeld Bergen State Archives

Was ze een spion of psychisch ziek persoon? Over een vrouw die bijna vijftig jaar geleden in de Noorse Isdalen-vallei in bizarre omstandigheden overleed, raken mensen maar niet uitgepraat. Ook Belgen niet, want er is een link met ons land.

Op 29 november 1970 wandelt een twaalfjarig meisje met haar vader en zus door de Isdalen-vallei, een natuurgebied op enkele kilometers van het Noorse Bergen. Daar ziet ze iets dat meisjes van twaalf jaar niet horen te zien. Tussen de rotsen op een steile helling ligt een gruwelijk toegetakeld vrouwenlichaam. Verbrand, zo wordt snel duidelijk. Maar het post-mortemonderzoek toont dat de vrouw niet alleen overleed door koolstofmonoxidevergifting. Ook de vijftig tot zeventig slaappillen in haar maag zouden daar medeverantwoordelijk voor zijn.

Het onderzoek toont ook nog andere eigenaardigheden. Zo viel het op dat alle etiketten uit de niet-verbrande kledingstukken van de vrouw zorgvuldig verwijderd waren, net als de merknamen op haar drinkbussen. 

De politie heeft het raden naar de identiteit van de vrouw, die ze tussen de 25 en 40 jaar schat, en kan evenmin zeggen wat er precies met haar is gebeurd. Viel ze na een zelfmoordpoging in een vuur? Of is ze het slachtoffer van een moord? Er zijn geen getuigen die het kunnen vertellen, en er was ook niemand die als vermist werd opgegeven en voldoet aan het profiel van de vrouw. 

Maar dan, een paar dagen na de lugubere vondst, duiken in het station van Bergen twee koffers op met vingerafdrukken van de zogenaamde Isdalenvrouw. De inhoud daarvan maakt ‘zaak 134/70' nog mysterieuzer. In de koffers zitten pruiken en brillen met glazen zonder sterkte, schijnbaar bedoeld voor vermommingen. Het Belgische, Britse, Zwitserse en Duitse geld en de aantekeningen in geheimschrift lijken dan weer aan te tonen dat ze in verschillende landen verbleef. 

Vera uit Antwerpen of Claudia uit Tielt? 

De politie slaagt er uiteindelijk in om een hele lijst met hotelovernachtingen van de Isdalenvrouw te reconstrueren. Die maakt duidelijk dat ze niet één maar minstens zeven verschillende identiteiten heeft. In Oslo doet ze zich voor als Genevieve Lancier uit Leuven, in Bergen meldt ze zich als Claudia Tielt uit Brussel. Dan weer is ze Vera Jarle uit Antwerpen, Elisabeth Leenhouwer uit Oostende of Claudia Nielsen uit Gent.

Maar is de Isdalenvrouw daadwerkelijk een Belgische? Of doet ze zich alleen zo voor? Navraag bij de Belgische politie leerde dat geen enkele van haar aliassen werkelijk bestond. De vrouw van Isdalen blijft de vrouw van nergens.

De Noorse politie besluit uiteindelijk om de zaak los te laten en te categoriseren onder suïcide. Een van de hypotheses die naar voor wordt geschoven is dat de vrouw vlak voor ze stierf manisch of paranoïde was. Als ze 5 februari 1971 wordt begraven op het Møllendal-kerkhof, klinken de Noorse woorden: saken avsluttet. Oftewel: case closed.

Zo zou de vrouw er hebben uitgezien. Beeld STEPHEN MISSAL

Maar de zaak blijft niet gesloten. In 2016, decennia na de ontdekking door het twaalfjarig meisje in de vallei, besluit de Noorse nationale omroep NRK de cold case vanonder het stof te halen. “Het blijft een spectaculaire zaak, waarin de raadsels zich opstapelen,” legt Marit Higraff, de journaliste die zich in het verhaal vastbeet, uit aan de redactie van het Brusselse nieuwsmedium Bruzz

Ze blijft het opmerkelijk vinden, een vrouw die ten tijde van de Koude Oorlog alleen rondreisde met een koffer vermommingsspullen. Was ze een spion in Noorwegen, een NAVO-land dat vlak bij Rusland ligt? En op wat voor missie was ze dan? En waarom leidde die haar naar zo’n desolate vallei?

Er worden door het onderzoekswerk van journalisten van het NRK verschillende pistes naar voren geschoven. Dat komt onder meer omdat ze het kaakbeen en de tanden van de Isdalvrouw weten te traceren. De zaak kan daardoor heropend worden. Nieuwe forensische methodes leren dat ze eerder veertig dan dertig blijkt te zijn, wellicht in het Duitse Neurenberg is geboren en tussen haar twaalfde en twintigste levensjaar westelijker woonde. “België, Luxemburg of het Frans-Duitse grensgebied zijn het meest waarschijnlijk”, zegt Higraff. Die gelooft dat het handschrift van de vrouw dan weer suggereert dat ze in het Frans school liep. Samen met de identiteiten die zo vaak naar België verwijzen maakt dat volgens de journaliste van ons land een zeer interessante piste. 

Amateurspeurders

Ze is niet de enige die zich op de zaak heeft gegooid. Afgelopen week ging de elfde aflevering van een podcast die Higraff samen met de de Britse openbare omroep BBC maakte – die intussen meer dan vier miljoen keer beluisterd werd – de ether in. 

Die aflevering heeft ook de Facebook-groep Death in Ice Valley weer een pak extra leden/amateur-speurders opgeleverd. De teller gaat daar intussen boven de 22.000. Allemaal proberen ze te doen wat menig agent in november 1970 probeerde: uit zoeken wie de vrouw is en hoe en waarom ze uitgerekend op die ene plek in de Isdalenvallei om het leven is gekomen. 

Veel lijkt dat online amateurzoekwerk vooralsnog niet te hebben opgeleverd. Er is maar een nieuwtje dat de laatste dagen herhaaldelijk in beeld kwam en dat is een aangekondigde thrillerserie over de Isdalenvrouw. In 2020 moeten de opnames in Duitsland en Noorwegen starten. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden