Zaterdag 19/10/2019

Luchtvaart

Noors vliegtuig vast in Iran door Amerikaanse sancties

Een vliegtuig van Norwegian Air. Beeld EPA

Als een piloot ergens boven de Perzische Golf problemen met zijn vliegtuig krijgt, kan hij beter niet uitwijken naar Iran. Een toestel van Norwegian Air dat er eind vorig jaar een noodlanding maakte, staat nu al bijna een maand vast op een vliegveld nabij de stad Shiraz.

De spiksplinternieuwe Boeing 737 MAX 8 kreeg problemen met een van de motoren kort nadat hij was opgestegen in Dubai, op weg naar Oslo. De bemanning besloot een noodlanding te maken in Shiraz, in het midden van Iran. Daar werden de passagiers in een speciale wachtzaal ondergebracht, omdat zij niet voldeden aan de strenge Iraanse kledingvoorschriften. Een ander toestel pikte de 186 passagiers en zes bemanningsleden een dag later op, maar het oorspronkelijke toestel staat nog steeds te wachten. Niet omdat de Iraanse autoriteiten tegenwerken, maar omdat het nog steeds wacht op de benodigde reserveonderdelen.

Normaal zou het probleem allang zijn opgelost, maar de Noorse prijsvechter is het slachtoffer geworden van de diplomatieke oorlog tussen de Amerikaanse regering en het Iraanse bewind. Sinds vorig jaar gelden weer Amerikaanse sancties tegen het land, nadat de regering-Trump zich had teruggetrokken uit het nucleaire akkoord met Iran. Die sancties houden onder meer in dat er geen vliegtuigonderdelen aan Iran mogen worden geleverd.

De maatregel geldt voor alle producten die voor meer dan 10 procent uit Amerikaanse onderdelen of technologie bestaan. Als gevolg daarvan vallen ook onderdelen van Airbus of zelfs de Russische vliegtuigmaker Sukhoi, die allemaal Amerikaanse componenten bevatten, onder de sancties. 

Speciale vergunning

Volgens de Amerikaanse sanctiewet mag er in bijzondere gevallen een uitzondering worden gemaakt als het om een toestel van Amerikaanse herkomst gaat en de luchtveiligheid in het geding is. Maar daarvoor is wel een speciale vergunning van de Amerikaanse regering nodig, en die is vooralsnog niet afgegeven. Volgens waarnemers staat de regering-Trump niet te springen om dat te doen. Bijkomend probleem is dat de betreffende ministeries platliggen wegens de shutdown  waarmee Trump het Congres op de knieën probeert te dwingen.

De vertraging is een flinke tegenvaller voor Norwegian Airlines, dat het toestel pas in oktober in gebruik nam. De Noorse maatschappij heeft geen enkele ervaring in Iran. Het is ook de eerste keer dat een Boeing 737 MAX 8 een landing heeft gemaakt in Iran.

Uitdagingen voor Iran

De kwestie laat ook zien voor welke uitdagingen Iran staat als gevolg van het Amerikaanse sanctiebeleid. De Iraanse luchtvaartmaatschappijen opereren met een tamelijk verouderde vloot vliegtuigen. Na het afsluiten van het akkoord over het Iraanse nucleaire programma bestelde het land voor tientallen miljarden aan vliegtuigen bij Boeing en Airbus, maar alleen Airbus heeft drie toestellen kunnen leveren voordat de sancties weer van kracht werden. Zelfs Sukhoi kan niet leveren, omdat de Russen ook toestemming van Washington nodig hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234