Zaterdag 25/09/2021

Nooit meer hete Griekse zomer? Fiftyfifty kans

Europa hoopt vanavond voor eens en altijd een punt te zetten achter de crisis die de eurolanden al zeven jaar in haar greep houdt met slepende onderhandelingen, nachtelijk crisisberaad en financiële cliffhangers. Of het lukt? 'Fiftyfifty.'

De voortekenen zijn gunstig als de ministers van Financiën van de eurozone maandagmiddag in Brussel bijeenkomen. Hun eis voor een nieuwe ronde van pensioen- en belastinghervorming in Griekenland werd vorige week ondanks landelijke stakingen door het Griekse parlement goedgekeurd.

Minder hoopgevend is dat IMF-baas Christine Lagarde zelf de eurogroepvergadering niet bijwoont. Ze laat het over aan IMF-Europadirecteur Poul Thomsen. Een politiek akkoord over Griekenland vergt echter dat het IMF betrokken blijft bij het Griekse hulpprogramma en Lagarde heeft de autoriteit om haar bestuur daarvan te overtuigen.

Eerst zullen de financiënministers nagaan of Athene inderdaad alle gevraagde maatregelen (honderden pagina's Griekse wetstekst die in allerijl zijn vertaald naar het Engels) heeft overgenomen. Betrokken EU-ambtenaren en diplomaten verwachten hier geen problemen. De Griekse minister Euclid Tsakalotos toont zich een betrouwbare partner, in tegenstelling tot zijn voorganger Yanis Varoufakis.

De 50 procent onzekerheid over een akkoord maandagavond, vloeit voort uit wat de geldschieters voor de komende jaren van Griekenland vragen. De leningen die de eurolanden en het IMF sinds 2010 aan Athene hebben verstrekt - bijna 260 miljard euro - hebben een looptijd tot 2058 en dus willen de schuldeisers zekerheid dat Griekenland straks niet weer ontspoort.

Te slappe voorstellen

Destijds is vastgelegd dat Athene 'voor de middellange termijn' een primair begrotingsoverschot van 3,5 procent per jaar moet hebben. Een enorme opgave, volgens het IMF een economische wurgafspraak, waar met name de Duitse financiënminister Wolfgang Schäuble op aandrong. Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem stelt nu voor de 3,5-procentseis na vijf jaar los te laten. Hoewel Schäuble dit soort voorstellen eerder als veel te slap van tafel veegde, zou hij nu wel akkoord gaan.

Tweede moeilijke discussie is die over schuldverlichting voor Griekenland, dat met een staatsschuld van 178 procent (ruim drie keer het toegestane EU-maximum) de absolute koploper van de eurozone is. Van schulden kwijtschelden is geen sprake, dat stuit op een hard veto van Nederland, Duitsland en Oostenrijk. Maar (nog) langere looptijden van de al verstrekte leningen en een nog iets lagere rente - vorig jaar mei in principe aan Athene toegezegd - moeten vanavond nader worden vastgepind.

Grotere groei dan andere eurolanden

Of het IMF alsnog meedoet aan de derde noodlening voor Griekenland, hangt af van de uitkomst van de schuld- en overschotdiscussie. Het IMF vindt dat Griekenland economisch kapot wordt gesaneerd en dat de eurolanden ruimhartig de Griekse schulden moeten afschrijven. Deelname van het IMF aan het Griekse programma is vooral van politiek belang: Nederland en Duitsland zien het IMF als de waakhond tegen een lankmoedige Commissie. Financieel is de bijdrage van het fonds niet nodig.

Ontvangt Lagarde morgenochtend een positief advies van Thomsen, dan slaakt de EU een zucht van verlichting. Dan is een politiek akkoord op alle fronten (overschot, schuldverlichting, IMF aan boord) nabij en kan de volgende tranche (7,5 miljard) van de noodlening aan Griekenland worden overgemaakt waarmee het op tijd en zonder crisissfeer in juli aan zijn aflossingsverplichtingen kan voldoen.

"Dan verdwijnt Griekenland misschien eindelijk uit het nieuws", zegt een EU-ambtenaar. Het hulpprogramma eindigt sowieso volgend jaar augustus en van de laatste lening ligt nog 56 miljard euro op de plank. Alle zware en pijnlijke bezuinigingen die de crediteuren eisten, heeft Athene inmiddels in gang gezet. En na jaren van economische krimp groeit de Griekse economie sneller dan veel andere eurolanden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234