Donderdag 20/06/2019

Nooit meer de mist in

Even door de Keerpunt-bijlage van vorig jaar gebladerd. De korte samenvatting: we hebben de bal compleet misgeslagen. Niet dat alle trend-analyses de verkeerde kant opgingen. In Keerpunt 2016 werd voorspeld dat 'robots' nog meer klassieke kantoorjobs zouden opvreten, onder meer in de banken. Check. Ook werd omineus aangestipt dat je na de aanslagen in Parijs kon verwachten dat IS zijn strijdtoneel in Europa nog zou gaan uitbreiden. Helaas ook: check.

Maar de belangrijkste politieke trend - de glorieuze renaissance van het populisme - hebben we gemist. Enkel de immer scherp kijkende Ian Buruma verzuchtte in een interview in de bijlage dat hij "de ondergang van Europa" eigenlijk wel "een verfrissende gedachte" zou vinden. Hij bleek het afgelopen jaar niet de enige te zijn.

Aan Donald Trump werd vorig jaar toch al een waarschuwende dubbele pagina gewijd. De eminente Amerika-kenner Frank Albers zag deze 'koning van het wantrouwen' toen al ver komen, al achtte ook hij "de kans klein" dat de Republikeinen hem ooit zouden nomineren. En alle aandacht voor Trump zou Hillary Clinton in de kaart spelen, luidde het. Dat waren nog eens tijden.

Van de brexit is zelfs geen sprake in Keerpunt 2016. Ex-Eurocommissaris Karel De Gucht vergeleek in een column de EU nog dapper met een 'omgekeerde cloaca': de samenleving gooit er al haar 'shit' in, en het democratische wonder van de EU maakt er wel wat moois van. Die visie is wat onder druk komen te staan, om het beleefd te zeggen.

Zelfs de doorbraak van 'augmented reality' in de populaire cultuur via de epidemische zomerhype Pokémon Go hadden we niet zien aankomen.

We verkeren hier wel in uitstekend gezelschap. Ook het gezaghebbende Britse blad The Economist miste in zijn voorspellingsrapport van vorig jaar Trump, de brexit, de gedwongen exit van Dilma Rousseff in Brazilië en de opkomst van de ruige populist Duterte in de Filipijnen. "We hebben de kracht van het rebelse getij in de politiek onderschat", klinkt het ootmoedig. We sluiten ons daar maar stilletjes bij aan.

Het zal ons dit jaar niet overkomen. In een bijzonder lezenswaardig essay laat politicoloog Cas Mudde - dé Europese autoriteit inzake populisme - zijn sombere blik gaan over het scharnierjaar 2017 met verkiezingen in Nederland, Frankrijk en Duitsland, waar systeemuitdagers de toon zetten.

Maar wie weet gaan we ook nu de mist in, en herstelt de liberale democratie zich wonderwel in het Vrije Westen. Misschien moeten we dit keer dus maar stilletjes hopen dat we ons vergissen.

Bart Eeckhout,

opiniërend hoofdredacteur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden