Zaterdag 08/08/2020

GetuigenisOnderhoudsgeld

‘Nooit heb ik één frank van hem gekregen’: beterschap op komst voor alleenstaande ouders zoals Anne-Marie

Beeld Joren Joshua

Met 500 euro per maand vijf kinderen grootbrengen. Alleenstaande moeder Anne-Marie* deed het, omdat de overheid amper steun bood toen haar ex-man onderhoudsgeld weigerde te betalen. Maar nu is er beterschap op komst.

In 2000 scheidde Anne-Marie* (57) uit Aalst van haar toenmalige echtgenoot, met wie ze vijf kinderen had. “Ik droomde altijd van een groot gezin en bleef met plezier thuis voor de kinderen, terwijl mijn man ging werken”, vertelt ze. Na de geboorte van hun vijfde kind ging het bergaf met hun relatie. “Hij bouwde schulden op als zelfstandige en bleek iemand anders te hebben. Dat deed voor mij de deur dicht.”

De echte lijdensweg van Anne-Marie begon toen pas. Een rechter besliste dat ze recht had op 1.000 euro onderhoudsgeld per maand voor de kinderen van 3 tot 16 jaar oud, en 500 euro voor haarzelf. Maar haar ex-man trok naar Ierland. “Nooit heb ik ook maar één frank van hem gekregen”, zegt ze. De alleenstaande moeder viel terug op een leefloon van het OCMW en klopte aan bij de overheid voor  steun.

Partners die vruchteloos zitten te wachten op onderhoudsgeld kunnen in België een voorschot krijgen via de Dienst voor Alimentatievorderingen (DAVO). Het probleem is dat dat voorschot maximaal 175 euro per kind is, terwijl een rechter gemiddeld 250 euro per kind toekent. “Het bedrag werd al 17 jaar niet geïndexeerd”, zegt Magda De Meyer (sp.a). Zij is de voorzitster van de Vrouwenraad, die ijvert voor een verhoging.

Bijkomend probleem is dat er voor de rechthebbende partner een inkomensplafond vastligt. Op dit moment bedraagt dat 2.200 euro netto per maand, plus 70 euro per kind. Ook dat is voor sommigen een struikelblok om bij DAVO aan te kloppen, zegt De Meyer. “Onbegrijpelijk, want een rechter houdt bij het bepalen van de onderhoudsbijdrage sowieso al rekening met de inkomens van beide partners.”

Via fiscus

Vlak na haar scheiding botste Anne-Marie op dit plafond, dat toen nog lager lag. “Om mijn sociale zekerheid in orde te brengen, werd ik via het OCMW tewerkgesteld. Ik verdiende amper 1.200 euro netto per maand, maar dat was volgens het OCMW al te veel om een voorschot aan te vragen. Na anderhalf jaar ben ik dan maar gaan stempelen. Toen kreeg ik 500 euro per maand.”

Vandaag ligt in de Kamer een wetsontwerp ter stemming om achterstallige alimentatiegelden automatisch te verrekenen via de fiscus. Een belangrijke stap vooruit voor alleenstaande ouders, maar volgens de Vrouwenraad is het niet voldoende. “Ex-partners kunnen de inning nog steeds ontlopen door zich onvermogend te laten verklaren en hun geld buiten het bereik van de fiscus te parkeren.”

Maar er is meer op komst. Twee weken geleden keurde de commissie Financiën een amendement goed om het omstreden inkomensplafond af te schaffen. Alle partijen keurden dat goed, met uitzondering van N-VA. Zij stemde tegen omdat het plafond nog maar net werd verhoogd en omdat ze de situatie op het terrein eerst grondig wil evalueren. Toch zal een meerderheid in de Kamer dit allicht goedkeuren.

De vraag is wat er zal gebeuren met een tweede amendement, dat het maximale voorschot verhoogt naar 250 euro of 350 euro per maand. In de commissie haalden socialisten, groenen en PVDA-PTB nipt geen meerderheid. Maar de kans is reëel dat de kleinere fracties van cdH en DéFI, die in de commissie geen stemrecht hebben, in de Kamer dit amendement zullen steunen. Het gaat er dus om spannen.

Sinds het aantreden van de minderheidsregering van premier Sophie Wilmès (MR) trekt het parlement al makkelijker de portefeuille open. Zo werd er vorige week nog een consumentenpremie van 300 euro goedgekeurd voor het federale zorgpersoneel. De linkse partijen hopen van dat klimaat gebruik te maken om nu ook iets voor alleenstaande ouders te doen. Ook de Vrouwenraad dringt daarop aan.

Nattevingerwerk

Bij CD&V zitten ze gewrongen met de situatie. “Wat ons stoort, is dat de verhoging van de maandelijkse toelage weinig te maken heeft met de essentie van het wetsontwerp dat voorligt, namelijk de efficiëntere inning van alimentatieschulden”, zegt Kamerlid Steven Matheï (CD&V). Eerder diende CD&V  wel een eigen wetsvoorstel in voor zo’n verhoging. Dat maakt het moeilijk om dit nu af te blokken. Donderdagochtend hakt de parlementaire fractie de knoop door.

“Nattevingerwerk”, zo noemt N-VA-Kamerlid Kathleen Depoorter het werk van de andere partijen. Op de steun van N-VA hoeven ze niet te rekenen, zegt ze. “We zijn het eens dat eenoudergezinnen het extra moeilijk hebben vanwege de coronacrisis. We vinden dat ze steun moeten krijgen. Maar we denken niet dat alles opgelost is door er wat extra geld tegenaan te gooien.”

Het punt van N-VA? Zorg eerst dat DAVO goed werkt en dat de instelling voldoende voorschotten kan terugvorderen bij de ex-partners. Op dit moment ligt dat iets hoger dan 50 procent. Depoorter: “De overheid geeft veel geld uit terwijl ze net moet zorgen dat ex-partners hun plicht nakomen.”

Voor Anne-Marie maakt het niet zoveel meer uit. De oudste drie zijn intussen het huis uit. Samen met de jongsten is ze ingetrokken bij haar moeder. “Gelukkig hadden we mijn ouders. Dankzij hen hebben de kinderen kunnen studeren.” Dat vier op de tien eenoudergezinnen wel nog steeds het risico lopen om in armoede te leven, vindt ze erger. “Ik hoop dat zij straks niet dezelfde lijdensweg hoeven af te leggen als ik.”

*Anne-Marie is een schuilnaam

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234