Zaterdag 18/01/2020

Aanslagen Brussel

Noodtoestand onmogelijk in België

Beeld REUTERS

Hier bestaat geen draaiboek voor. Na de bomaanslag op de luchthaven van Zaventem en de Brusselse metro, kondigt de regering verregaande maatregelen aan. De noodtoestand afroepen, zoals in Frankrijk gebeurde, is niet mogelijk.

"Alle landgenoten blijven beter binnen." De oproep van premier Charles Michel (MR) maakte vanochtend meteen duidelijk dat de meest grootscheepse veiligheidsmaatregelen ooit bovengehaald worden. Het hele Brusselse metronetwerk werd afgesloten, grote treinstations werden ontruimd en er wordt extra waakzaamheid gevraagd bij scholen in het hele land.

Ook wordt het terreurniveau opgetrokken naar niveau 4 voor het hele land, het allerhoogste niveau. Dat betekent dat een aanslag nog steeds erg nabij is. Formeel wil dat zeggen dat bijvoorbeeld de inzet van het leger mogelijk is, maar dat is ook al zo voor niveau 3.

Beeld AP

Geen vast scenario

Een vast scenario bestaat er niet. Afhankelijk van de informatie van de inlichtingendiensten worden er maatregelen genomen. Het crisiscentrum en de regering zaten vanochtend samen, maar de focus ligt op hoe de situatie op korte termijn te beheersen. Hoe het de komende dagen verder gaat, is nog afwachten.

De noodtoestand afkondigen zoals in Frankrijk gebeurde na de aanslagen in Parijs, is in ons land onmogelijk. Tot vandaag hebben de inlichtingen- en veiligheidsdiensten verregaande bevoegdheden in Frankrijk. Huiszoekingen kunnen bijvoorbeeld zonder veel papierwerk worden uitgevoerd.

Er staat dan wel iets als een 'noodtoestand' in de Belgische grondwet ingeschreven, maar de omschrijving daarvan is bijzonder vaag. De facto kan de regering daar weinig mee aanvangen. Bij zijn toespraak voor het federale parlement net na de aanslagen kondigde premier Michel aan dat zijn regering werk zou maken van een sluitende definitie. Het was een van de 18 antiterreurmaatregelen die hij toen aankondigde. De discussie daarover is nog niet afgerond.

Extra militairen

In november, net na de aanslagen in Parijs, werd het terreurniveau al opgetrokken naar niveau 4. Maar dat was toen voor Brussel alleen, niet voor het hele land. Toen werd onder meer beslist de metro enkele dagen af te sluiten en de scholen en crèches dicht te houden.

Ook werd de militaire aanwezigheid op straat fors opgeschroefd. In het centrum van Brussel verschenen verschillende gepantserde voertuigen met para's. Niet enkel op gevoelige plaatsen, zoals ambassades en ministeries, maar ook op plaatsen waar veel volk samenkomt. Dat was omdat er na de aanslagen op de Bataclan aanwijzingen waren dat er op zulke plaatsen aanslagen konden gebeuren.

De beveiliging van de kerstmarkt werd bijvoorbeeld sterk aangescherpt, ook werden de openingsuren aangepast. In grote winkelstraten zoals de Nieuwstraat en op pleisterplaatsen zoals de Grote Markt werden militairen geposteerd. Winkels en cafés sloten de deuren, na oproep van Brussels burgemeester Yvan Mayeur (PS). Vandaag heeft ook bijvoorbeeld ook al winkelketen Vandenborre aangekondigd zijn filialen te sluiten.

Na enkele dagen hernam het openbare leven weer in Brussel. Zo'n situatie van opperste paraatheid is moeilijk erg lang vol te houden. Niet enkel voor de bevolking, maar ook logistiek voor de veiligheidsdiensten. Stelselmatig werd de weken nadien het aantal militairen op straat weer afgebouwd.

Welke bijkomende voorzorgsmaatregelen er de komende dagen nog gaan genomen worden, is nog niet duidelijk. Alles hangt af van de verdere analyse van de veiligheidsdiensten. Nu al is bekend dat er 250 extra militairen uitgestuurd zullen worden en dat er grenscontroles zullen komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234