Vrijdag 09/12/2022

Nokia-Microsoft huwelijk van twee ‘losers’

Aan de media-opbouw zal het niet gelegen hebben. De hele week trok Nokia de aandacht, dankzij geruchten over managementwissels en een uitgelekte personeelsmemo van de nieuwe baas Stephen Elop, die daarin brandhout maakte van Nokia’s recente prestaties. De finale kwam gisterenochtend in Londen. Op een vooraf flink gehypete analistenmeeting kondigden Elop en Microsoftbaas Steve Ballmer een “groot strategisch akkoord” gaan. De Nokia-smartphones gaan voortaan op Microsofts besturingssysteem, Windows Phone, draaien. “We willen een nieuw, wereldwijd mobiel ecosysteem creëren, met de hardware van Nokia en de software van Microsoft”, verklaarde het duo.

Er is samenwerking gepland op alle niveaus: hardware, software en ondersteuning van talen en diensten. Zo zal de zoekmachine Bing, Microsofts alternatief voor marktleider Google, voortaan ingebouwd worden in alle apparaten van Nokia. Ook de gps- en advertentieprogramma’s van Nokia en Microsoft worden in elkaar verweven.

Een alliantie met Microsoft kan volgens Nokiabaas Elop flink wat zorgen de wereld uit helpen. Microsoft heeft met Windows Phone 7 een nagelnieuw besturingssysteem voor smartphones. Nokia hoeft niet langer hoge onderzoekskosten te maken om dat te evenaren, kan zo besparen en de winst opkrikken.

Ook Microsoft wint erbij, benadrukte Ballmer. Het bedrijf zoekt een mobiel platform waar het zijn dominante positie op de pc-markt mee kan herhalen. Met de miljoenen telefoons van Nokia haalt Windows een krachtig distributiekanaal in huis. Wellicht zullen Aziatische gsm-makers als LG, Samsung en HTC hun samenwerking met Windows Phone nu wel stopzetten en volledig overstappen naar concurrent Google Android. Maar dat neemt Ballmer er dan maar bij. “De Nokiadeal geeft ons de kans om te accelereren.”

Marktleider af

Nokia is nog steeds de grootste gsm-bouwer ter wereld, maar verliest snel terrein op de erg winstgevende en exploderende markt van de smartphones. De Finse reus is sinds kort zelfs marktleider af. Het zijn de smartphones die draaien op Google Android, aangevoerd door de Zuid-Koreaanse supermerken LG en Samsung, die voortaan de plak zwaaien. Tot grote ontzetting van Nokiabaas Elop is de verkoop van de Google-telefoons liefst verzevenvoudigd op amper een jaar tijd.

Ook de iPhone van Apple, veruit de meest winstgevende smartphone, gaat hard, met een jaargroei van 86 procent. De Nokia-smartphones groeien intussen drie keer trager dan de iPhone. In de VS is de toestand ronduit dramatisch: van marktleider in 2002 naar nog slechts 2 procent van de smartphonemarkt.

Brandend platform

Volgens kenners moet Nokia de rol lossen omdat zijn eigen besturingssysteem Symbian niet kan tippen aan iOS van Apple of Android van Google. Een goed besturingssysteem is cruciaal in de slag om de slimme telefoons. Hoe meer twijfels errond, hoe minder programma’s of apps ervoor geschreven worden. Een kleine app-bibliotheek maakt de smartphone minder aantrekkelijk voor de consument. Terwijl de apps voor de iPhone en voor Android exponentieel toenemen, hinken de apps voor Symbian achterop.

Naarmate de winstmarges krimpen en Symbian terrein blijft prijsgeven aan Android van Google, bestaat het risico dat Nokia zelfs de titel van grootste gsm-producent ter wereld verliest. Nokiabaas Elop moest dus ingrijpen. Hij zei eerder deze week in een interne memo dat Nokia in een crisis verkeert. Volgens de topman staat het concern op een “brandend platform omringd door een vuur van concurrentie”. Nokia zou daarom radicale keuzes moeten maken.

Dat hij net een alliantie aangaat met Microsoft, mag niet verrassen. Microsoft is zijn vorige werkgever en Steve Ballmer zijn vorige baas. Stephen Elop, een 47-jarige Canadees, kwam in september over om de stuurloze tanker Nokia weer op de juiste koers te krijgen. Hij is de eerste niet-Fin aan de top van het bedrijf. Een volledige fusie tussen Nokia en Microsoft sluit Elop wel uit.

Race met drie paarden

De Nokiabaas geeft toe dat hij ook met Google onderhandelde over een samenwerking met Android. Maar dat ketste af omdat Google een te groot deel van de winstmarge voor zich wou houden. De tandem Nokia-Microsoft gaat nu met open vizier de wedloop aan met Google en Apple.

“De mobilofonie is fundamenteel veranderd van een strijd tussen toestellen naar een oorlog tussen ecosystemen. Dit is voortaan een race met drie paarden. Ik ben hier om het gevecht aan te gaan”, zei een strijdvaardige Elop, die nummer vier BlackBerry blijkbaar niet als een bedreiging ziet.

Elop vraagt van zijn aandeelhouders twee jaar respijt. “De komende twee jaren zijn overgangsjaren, waarin we ook een substantieel aantal banen zullen schrappen.” De topman wilde niet zeggen om wat voor functies het gaat en hoeveel werknemers hun baan verliezen.

In oktober kondigde Nokia nog aan 1.800 banen te schrappen. Zeker is alvast dat er in Finland, het thuisland van Nokia, jobs sneuvelen. Nokia voert er momenteel gesprekken met de regering over de kwestie. Nokia stelt wereldwijd zowat 130.000 mensen te werk: de helft daarvan werkt in de telefoondivisie, de rest in haar joint ventures met Siemens. In België ligt de hoofdzetel van Nokia Benelux in Diegem. Er werken 50 mensen.

Elop kondigde gisteren aan zijn directieteam - manager Alberto Torres stapt op - en de structuur van het bedrijf aan te passen. Nokia steunt voortaan op twee grote poten: Smart Devices (smartphones) en Mobile Phones. Jo Harlow zal Smart Devices leiden, Mary McDowell komt aan het hoofd van Mobile Phones, dat focust op gsm’s voor de groeilanden.

Elop zal later ook een nieuw Amerikaans managementteam samenstellen, dat als taak krijgt het Finse merk weer op de kaart te krijgen. Dat Nokia helemaal is weggezakt in de VS, is voor Elop een van de grootste mislukkingen van het bedrijf.

Beursklap

De bombarie van Elop en Ballmer ten spijt, raakten beleggers niet overtuigd van de deal tussen Nokia en Microsoft. “Een wanhoopspoging uit angst om gemarginaliseerd te worden door Apple en Google”, klonk het op de beursvloer. Het aandeel Microsoft daalde licht. Nokia’s koers donderde met 14 procent naar omlaag.

Dat vooral Nokia een klap krijgt, schrijven analisten toe aan de grote financiële onzekerheid in de komende twee jaren bij Nokia. CEO Elop beloofde wel dat de operationele winstmarge na de transitiejaren boven 10 procent zal uitkomen, tegenover 7,5 procent in 2010.

Elops nieuwe strategie is voor velen de bevestiging dat Nokia’s investeringen van de voorbije jaren een maat voor niets zijn geweest. Door Symbian in te ruilen voor Windows Phone, geeft Nokia zijn eigen besturingssysteem op en geeft het zijn twee grote concurrenten Google en Apple op korte termijn vrij spel om een duopolie uit te bouwen, klinkt het bij de meest sceptische analisten. “Dit is een zeer eerlijke toegeving dat Nokia’s platformstrategie is mislukt. Dit zou twaalf maanden geleden nog ondenkbaar zijn geweest”, zeggen de analisten van CCS Insight. “Microsoft is nog de grootste winnaar in deze deal.”

Ook Microsoft heeft de smartphonetrein gemist. Microsofts iPhone-killer, de Kin, stierf een stille dood, een mislukking die Ballmer overigens de helft van zijn bonus kostte. Microsofts besturingssysteem Windows Phone blijft eveneens onder de verwachtingen, met een marktaandeel van slechts 3 procent. Het had in de beginjaren nochtans de wind in de zeilen, tot de iPhone van Apple gelanceerd werd in 2007. Ballmer loopt wel hoog op met de nieuwe, zevende versie, dat ook positieve kritieken krijgt van onafhankelijke experten.

Analist Jos Versteeg van beurshuis Theodoor Gilissen: “Wij vinden het een slechte zet van Nokia. Microsoft heeft met Windows Phone 7 nu wel een goede besturingssysteem, maar met een marktaandeel van slechts 3 procent is het veel te klein om de snel slinkende positie van Nokia op de markt voor smartphones te verbeteren. Daarnaast heeft Nokia de slag op de smartphonemarkt verloren door te weinig en te trage innovatie, een probleem dat Microsoft ook heeft.''

Nokia laat zijn eigen besturingssysteem Symbian naar eigen zeggen niet helemaal los. Het wordt geleidelijk aan afgebouwd. De 200 miljoen Symbian-gebruikers denkt Nokia te kunnen behouden of te transfereren naar Windows Phone. Het Finse bedrijf verwacht de komende jaren nog zo’n 150 miljoen Symbian-toestellen te verkopen.

Een gelijkaardig uitdoofscenario komt er voor het peperdure investeringsproject MeeGo, software die Nokia met Intel ontwikkelt voor het hoogste segment smartphones. MeeGo wordt nu een opensource-project, zeg maar een experimenteel testplatform waaraan iedereen mag sleutelen. Er komt niettemin dit jaar nog een MeeGo-product in de rekken, verzekert topman Elop.

Twee jaar is lang

Elop wou gisteren niet kwijt wanneer de eerste Nokia-smartphones die op Windows draaien op de markt komen. Die onzekerheid baart analisten zorgen. “De transitieperiode beangstigt me. Hoe goed kunnen ze nog hun oude producten verkopen als er onzekerheid is over hun toekomstige ondersteuning?'', vraagt analist Sami Sarkamies van de Zweedse bank Nordea zich af. “De tijdstabel is het grootste vraagteken”, vindt ook analist Michael Schröder van FIM Bank in Helsinki. “Nokia zegt dat 2011 en 2012 transitiejaren zijn, maar niemand weet hoe ver zijn concurrenten tegen dan zullen staan. Nokia kan hen niet verhinderen om te innoveren.” Collega Siddy Jobé van Bank Degroof: “Je moet ze het voordeel van de twijfel geven, maar twee jaar is lang in technologieland.”

De opdracht van de nieuwe alliantie Nokia-Microsoft is duidelijk: zo snel mogelijk met een kaskraker op de proppen komen. Richard Windsor van beurshuis Nomura: “Gegeven dat ze beiden momenteel worstelen in het mobiele segment zou het een win-win moeten zijn. Het is mogelijk dat het effectief zo is, maar het is nog veel te vroeg dat te zeggen.'' Rob van Benthem van onderzoeksbureau Millward Brown: “Beide partijen vullen elkaar aan. Nokia levert hardware en Microsoft software. Bovendien zijn het twee krachtige merken die elkaar tot grote hoogte kunnen brengen. Nokia en Microsoft kunnen de concurrentie op achterstand zetten, maar dan moeten ze wel een product op de markt brengen dat aanslaat bij consumenten, één met een wow-factor.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234