Woensdag 23/06/2021

Migratie

"Nog nooit was de situatie in Calais zo uitzichtloos"

Vooraleer de schoten werden afgevuurd bevochten Eritrese en Afghaanse transmigranten elkaar met stokken nabij de haven van Calais. Beeld AP
Vooraleer de schoten werden afgevuurd bevochten Eritrese en Afghaanse transmigranten elkaar met stokken nabij de haven van Calais.Beeld AP

In Calais schoot een Afghaan donderdag vijf Eritrese transmigranten neer, waarop rellen uitbraken. De Franse politie stuurt versterking maar volgens Yolaine Bernard, die met een lokale organisatie voedsel bedeelt, faalt de overheid. "Nu vernielen agenten slaapplaatsen. Ze moeten de mensensmokkelaars oppakken en mensen een bed geven."

De zwaargewonde slachtoffers zijn Eritreeërs die donderdagavond na een gewelddadig conflict met Afghanen tijdens een voedselbedeling werden beschoten. Vermoedelijk ging de ruzie tussen mensensmokkelaars onderling of tussen deze ‘passeurs’ en enkele van hun beoogde ‘klanten’.

Door de strenge bewaking van haven en Eurotunnel, met metershoge hekken en patrouilles, is het vandaag zeer moeilijk om illegaal het Kanaal over te steken naar het Verenigd Koninkrijk. Door de uitzichtloosheid lopen zowel bij de mensensmokkelbendes als bij transmigranten de frustraties hoog op. Er is ook sprake van criminele afrekeningen tussen de bendes die vrachtwagenparkings, waar ze paadjes kennen om mensen tussen de lading te smokkelen, beheren als hun eigen territorium.

De toegesnelde Franse oproerpolitie CRS had donderdagavond de grootste moeite om de gemoederen te bedaren. De Eritreeërs hadden zich met stokken en ijzeren staven bewapend en raakten in de industriezones opnieuw slaags met meerdere Afghanen. Ook tijdens deze confrontaties vielen talrijke gewonden. De agenten dreven de kampen uiteen, waarna het in het donker tot een gevaarlijk kat-en-muisspel kwam op de drukke autoweg A16 naar de haven.

De Franse minister van Binnenlandse Zaken Gérard Collomb kwam ’s nachts nog ter plaatse. In een reactie op het "nooit geziene en uitzonderlijk ernstige" geweld stuurde hij prompt politieversterkingen. Hij loofde de tussenkomst van de agenten, die volgens hem konden voorkomen dat er meerdere zwaargewonden zouden zijn gevallen. Er loopt nu ook een opsporingsbevel naar de vermeende schutter, een 27-jarige Afghaan.

Geruchtenstroom

Volgens lokale hulporganisaties is er sprake van een nieuwe migratiebeweging in de richting van de Noord-Franse havenstad sinds president Emmanuel Macron op 16 januari overlegde met de Britse premier Theresa May over de minderjarigen in Calais. Transmigranten die in de regio van Parijs, Brussel of zelfs Duitsland verbleven, zakten daarop af naar Calais, in de hoop dat er alsnog een geregelde oversteek naar het Verenigd Koninkrijk uit de bus zou komen.

Door de geruchtenstroom steeg het aantal transmigranten in de buurt van de haven sindsdien van 400 naar een geschatte 800.

Volgens Yolaine Bernard, die al tien jaar voor de lokale vzw Salam voedsel uitdeelt aan transmigranten in Calais, moet er daarom nu snel duidelijkheid komen. “Zowel de Franse als Britse regering moet knopen doorhakken. Men moet nu maar eens werk maken van beloofde familieherenigingen en de opvang van niet-begeleide minderjarigen, van wie er hier nu driehonderd ronddolen. De jongste die we nu kennen is elf jaar!”, zegt ze zuchtend tegen De Morgen. “Maar men moet ook meer doen om de geruchten over mogelijke overtochten te weerleggen die niet kloppen. Sinds kort komen hierdoor weer veel volwassen mannen aan die in België in een vrachtwagen zijn geklauterd.”

'Totale uitputting'

Bernard wijt het zware geweld van donderdag aan een “strijd tussen mensensmokkelbendes van verschillende etnieën om territorium”, maar wijst er op dat ook “totale uitputting” bij veel van de betrokkenen voor verhoogde agressie zorgt.

Binnenlandminister Collomb vindt daarom dat de overheid snel weer de organisatie in handen moet nemen van de voedselbedelingen, die nu volledig worden gedragen door vrijwilligers zoals Bernard.

Maar zij waarschuwt dan weer voor de grote vertrouwensbreuk tussen de transmigranten en de Franse overheid, door de recente aanpak van de politie. “Elke dag komen oproeragenten hier slaapplaatsen vernielen. Alles wordt de mensen ontnomen: tenten, slaapzakken, persoonlijke bezittingen. De situatie is hierdoor nog nooit zo uitzichtloos geweest. Mensen overnachten tijdens de winterse kou in de modder. Hoe zou u op den duur reageren als u dat overkomt?”

Volgens Bernard zou de politie zich beter focussen “op het oppakken van de mensensmokkelaars”, die volgens haar makkelijk te onderscheiden zijn van de rest. “De gewone transmigranten moet men een waardig bed geven. Iemand die op de vlucht is moet je net tot rust laten komen in een onthaalcentrum en dan elders in Frankrijk onderbrengen, waar ze al hun toekomstopties krijgen uitgelegd.”

Momenteel bestaan er al vijf van zulke centra, zogeheten Centres d’accueil et d’examen des situations, in de regio Pas-de-Calais. Een probleem is dat veel transmigranten de opvang in zo'n centrum weigeren, omdat ze volgens de akkoorden van Dublin teruggestuurd kunnen worden naar de eerste EU-lidstaat waar ze aankwamen. Voor de meesten is dat nog altijd Italië. Bernard: “Daarom is het nodig dat de EU een globale oplossing zoekt voor de problematiek van de transmigranten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234