Woensdag 17/07/2019

Dieselgate

"Nog meer schandalen kan Volkswagen echt niet aan"

Beeld REUTERS

Belgisch invoerder D'Ieteren schort de verkoop van sjoemelwagens tijdelijk op, en zelfs in India ligt VW nu onder vuur. Er is al 24 miljard euro aan beurswaarde in rook opgegaan, liefst 800.000 benzinewagens worden teruggeroepen. Hoe veel schandalen kan Volkswagen nog overleven?

In het hoofdkwartier van Volkswagen zijn ze de radeloosheid nabij. Er gaat geen dag voorbij of er duikt een nieuwe episode op in het sjoemelschandaal waar het bedrijf sinds 18 september in meegesleurd wordt. Dinsdagavond maakte Volkswagen bekend dat het bij een intern onderzoek bij 800.000 auto's 'onregelmatige' waarden voor de CO2-uitstoot heeft ontdekt. Gisteren liet India weten dat ook daar Volkswagen zich niet houdt aan de emissiewaarden. Daarbij kwam het nieuws dat Belgisch invoerder d'Ieteren vanaf vandaag tijdelijk de verkoop opschort van modellen die mogelijk getroffen zijn door nieuwe onregelmatigheden met CO2-uitstoot.

Sinds het uitbreken stapelen de schadeclaims en de terugroepkosten zich op. In Australië alleen al dreigt het schandaal Volkswagen op termijn 20 miljard dollar te kosten. In september, toen de omvang van het alsmaar uitdijende schandaal nog lang niet helemaal bekend was, ontlokte het bij financieel topman Hans Dieter Pötsch de verzuchting dat het voortbestaan van Volkswagen in gevaar is.

Goed anderhalve maand later is het schandaal alleen maar in omvang toegenomen. En lijkt het voorbestaan van Volkswagen nog veel meer in gevaar. Het aandeel van het bedrijf is gecrasht: 24 miljard euro aan beurswaarde is in rook opgegaan. Virtueel, maar toch. Het bedrijf krijgt klappen, zware klappen. Zulke zware klappen dat velen zich afvragen of Volkswagen het ooit overleeft. En dus rijst de vraag: hoeveel schandalen kan een bedrijf aan?

"Een goeie vraag, waar niemand het antwoord op weet. Maar het is duidelijk dat het nu echt wel moet ophouden. Als er nu nog meer komt, dan wordt het echt héél moeilijk", zegt Ferdinand Dudenhöffer van het Center Automotive Research aan de universiteit Duisberg-Essen. "VW heeft nu een cashreserve van 20 miljard euro. Ze kunnen zowat 15 miljard euro uit die spaarpot halen om de kosten van het schandaal op te vangen."

Schadeclaims

Maar 15 miljard euro is bijlange niet genoeg om uit de kosten te raken, denkt Dudenhöffer. Volkswagen zal meer bloeden, veel meer. "Als we er van uitgaan dat ze 50 à 60 miljard euro zullen moeten ophoesten voor alle terugroepacties, herstellingen en schadeclaims, dan moet VW Groep onderdelen van het bedrijf gaan verkopen. Het meest voor de hand liggende is het vrachtwagenonderdeel: MAN en Scania. Dat kan hen 30 miljard euro opbrengen. Om de resterende miljarden te halen, kunnen ze besparen binnen het bedrijf. Dat zou geen effect hebben op de autoproductie, wat wellicht ook de bedoeling is. Of dat voldoende is? In de VS kan de boete oplopen tot 80 miljard dollar, maar ik denk dat het in de praktijk 10 miljard zal zijn. Als er nu nog meer aan het licht komt, ziet het er natuurlijk weer helemaal anders uit. Nu nog een schandaal kan Volkswagen echt niet aan."

Mark Pecqueur, docent en onderzoeker voertuigentechnologie aan de Karel de Grote Hogeschool in Antwerpen, staat te kijken van de omvang die het schandaal intussen aangenomen heeft. "De Duitse overheid is haar geduld aan het verliezen met VW. In een maand tijd zijn er twee schandalen bijgekomen. Dat is te veel. Of het bedrijf met 50 à 60 miljard euro zal toekomen, is volgens mij niet duidelijk. Je hebt nog te veel onbekende factoren. Een voorbeeld: in de VS is één zaak aangespannen door een moeder die een zoontje met astma heeft. Er is een bewezen verband tussen NOx-uitstoot en astma. Als ze de rechter kan overtuigen van het feit dat haar zoon door Volkswagen astma heeft gekregen, dan kan dat een enorme impact hebben op andere claims."

Toch denkt Pecqueur dat Volkswagen niet kopje-onder zal gaan. "Als er echt te veel schadeclaims komen, zal het bedrijf wellicht officieel failliet gaan en onder een andere vennootschap doorgaan. Cynisch, maar het is het volgens mij het meest plausibele noodscenario."

Eigen wet

Volkswagen moet iets doen aan zijn logge bestuursstructuur, adviseren investeerders en bestuursexperten. Maar dat zal niet gebeuren, zegt Ferdinand Dudenhöffer. "De regionale overheid van Niedersachsen is voor 20 procent eigenaar van Volkswagen. Samen met de arbeidersvertegenwoordiging maakt de overheid 70 procent van de stemmen uit in de raad van bestuur. Die denken maar aan één ding: jobs, jobs, jobs. Bovendien is Volkswagen het enige bedrijf ter wereld dat een eigen wet heeft. Die bepaalt onder meer dat het bedrijf niet kan overgenomen worden, ook als het niet goed meer gaat. Ik zie het niet gebeuren dat Merkel die wet verandert."

Grote vraag is ten slotte ook hoe de consument zal reageren, zegt Vic Heylen van Flanders' Centre for Automotive Research. "Voorlopig lijkt de consument zich weinig aan te trekken van het schandaal. Voor VW is dat het belangrijkste. De aanpassingen en rechtszaken zullen veel geld kosten, maar dat kunnen ze te boven komen. Zolang de consument volgt, houdt VW de kop boven water." Ferdinand Dudenhöffer: "Geloof me: de consument is niet echt bezig met uitstoot. Vermogen, een goeie versnelling: dat is veel belangrijker bij een auto. Als er geen schandalen bijkomen, is de consument dit binnenkort alweer vergeten."

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden