Zaterdag 03/12/2022

Nóg een halve eeuw wachten op gendergelijkheid?

Aan baron Buysse en anderen: tijd voor een mentaliteitswijziging

Genderongelijkheid blijft wijd verspreid en te veel politieke en economische leiders blijven in oude gedachten verzonken. Recente voorbeelden daarvan lagen ook de voorbije dagen weer voor het oprapen.

Laat ons beginnen in Europa. Begin deze maand nog beloofde Europees Commissaris Viviane Reding te zullen 'vechten' voor haar richtlijnvoorstel om tegen 2020 minstens 40 procent vrouwen te eisen in de top van beursgenoteerde bedrijven en van overheidsbedrijven. De inzet is de magere vertegenwoordiging van vrouwen in topfuncties, met inbegrip van overheidsfuncties: vandaag tellen de raden van bestuur van bedrijven minder dan 14 procent vrouwen. Reding krijgt met andere woorden weerwerk, niet alleen van de ministers van Arbeid van negen lidstaten maar ook binnen de Commissie zelf stuit zij op weerstand tegen de invoering van quota. Nochtans is het alternatief duidelijk: als alles op zijn beloop wordt gelaten zullen vrouwen pas over 40 jaar - of nog later - op gelijke voet toegang krijgen tot topfuncties. Een weinig hoopvol toekomstbeeld voor al die hoogopgeleide jonge vrouwen die nu hun carrière beginnen.

Weerzin

De uitspraken van Bekaertvoorzitter Paul Buysse in Knack deze week zijn tekenend voor de weerzin die quotaregels oproepen bij bedrijfsleiders. Buysse heeft een waaier aan gesofisticeerde argumenten bijeengesprokkeld om zijn aversie tegen quota te staven. Hij vindt de in België opgelegde dertigprocentregeling beledigend voor vrouwen want eigenlijk zijn ze 'superieur' - maar tegelijkertijd mist die vrouwelijke kandidaat dan misschien wel de nodige capaciteiten en commerciële ervaring. En dus gelooft Buysse dat het beter allemaal wat langer duurt tot het 'perfect' is. Buysse heeft ook een hekel aan positieve discriminatie en denkt dat vrouwen zelfs meer promotiekansen krijgen dan hun mannelijke collega's maar dat 'niet alle vrouwen bereid zijn om de nodige offers te brengen'. Het gevolg van de nieuwe quotawet voor de raden van bestuur is voor de zelfverzekerde Buysse dat ze 'op korte termijn minder kwaliteit in huis zullen hebben'. Want vrouwen met een universitair diploma maar zonder een briljante carrière worden nu al binnengehaald door buitenlandse headhunters.

Vrouwen zijn een verrijking

Buysse erkent dan weer wel dat vrouwen mogelijk een extra input geven die voor een onderneming een verrijking kan zijn maar uiteindelijk 'functioneren ze in een onderneming in wezen niet anders dan mannen'. Hij twijfelt er ten slotte aan of ze via hun eigen netwerk wel genoeg vrouwen kunnen vinden om de raden van bestuur van internationale bedrijven te bevolken. Waar hebben we dat nog gehoord? De beperkingen van zo'n old boys-netwerk zijn kennelijk ook een probleem voor presidentskandidaat Mitt Romney. In zijn tv-debat met Barack Obama dinsdagavond vertelde hij een anekdote over hoe hij als gouverneur van Massachusetts meer genderevenwicht wou krijgen in zijn administratie. Alle sollicitanten voor de jobs waren namelijk mannen. Hij had het goede idee om daarvoor enkele vrouwenorganisaties te contacteren en had - blijkbaar tot zijn grote verbazing - 'mappen vol vrouwen' gekregen. Wat bewijst dat het geen probleem is van aanbod, of van kunnen of willen.

Om kort te gaan: een mentaliteitswijziging in de geesten van de huidige politieke en economische leiders blijft noodzakelijk. De huidige perikelen in het Europees Parlement rond de benoemingsprocedure van de kandidaat voor de Europese Centrale Bank doen ons hopen dat er misschien verandering op til is. Sinds het vertrek van het laatste vrouwelijke bestuurslid in 2011 zijn de 23 leden van de raad van bestuur van de ECB - 6 directeurs en 17 gouverneurs van de lidstaten in de eurozone - uitsluitend mannen, geen enkele vrouw. Elke vacature - vier in totaal sinds 2010 - werd telkens weer ingevuld door een mannelijke kandidaat. Ondanks herhaald aandringen van Europarlementsleden bij de ministers van Financiën van de 27 lidstaten om rekening te houden met het genderevenwicht in het bestuur van de ECB en om een shortlist met zowel mannelijke als vrouwelijke kandidaten voor te leggen, benoemde de Europese ministerraad in juli 2012 ook voor de laatste vacature weer een mannelijke kandidaat.

Dwarsliggen

Op 10 september ging de Commissie Economische en Monetaire Zaken (ECON) van het Europees Parlement dwarsliggen door principieel te weigeren deze mannelijke kandidaat te horen. Het EP kan geen veto stellen tegen de benoeming maar heeft het recht de kandidaat te ondervragen tijdens een openbare hoorzitting. Naar verluidt zou de ECON nu toch bereid zijn de voorgedragen kandidaat te horen op 22 oktober na tussenkomst van de voorzitter van de Europese Raad Herman Van Rompuy en diens belofte dat hij zich zou uitspreken tegen de afwezigheid van vrouwen in de directieraad van de ECB. Dus ziet het ernaar uit dat de ECB (zonder ontslagen of sterfgevallen) nog tot mei 2018 geen enkele vrouw in haar bestuur zal hebben. Op het moment dat de Europese Commissie quota wil opleggen in de bedrijven is het op zijn minst een slecht teken dat het in zijn eigen instellingen geen evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen nastreeft.

Onevenwicht in België

Ook in eigen land staan wij nog ver van een genderevenwichtige samenstelling van de top van onze instellingen. Zo heeft de onlangs gepubliceerde dubbele vacature van advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie (Ministerieel Besluit 16 augustus) onze aandacht weer gevestigd op de erg genderongelijke samenstelling van dit hoger gerechtshof. Op dit moment zijn er 23 mannelijke en 5 vrouwelijke magistraten bij het Hof van Cassatie, dus minder dan 25 procent vrouwen. De twee functies die nu openstaan werden eerder ingevuld door twee vrouwelijke magistraten. Wij weten dat de benoemingscommissie van de Hoge Raad voor Justitie voor een eerdere vacature in april een mannelijke kandidaat voorgedragen heeft. Indien de twee openstaande vacatures ingevuld worden door mannen is dat weer een gemiste kans voor het gendermainstreamingsbeleid van de FOD Justitie.

Ook de samenstelling van het Grondwettelijk Hof laat te wensen over: momenteel zetelt er slechts één vrouw in het Hof tegenover elf mannen. De Vrouwenraad hoopt daarom dat in een eerste fase het wetsvoorstel voor quota voor dit Hof van Sabine de Bethune en Cindy Franssen met de steun van de Ecolo-Groenfractie in het najaar behandeld wordt in de bevoegde Senaatscommissie en voort zijn normale verloop zal kennen in de wetgevende kamers.

Bij elke vacature in de magistratuur vragen we dat bij gelijke competenties van de kandidaten de voorkeur gaat naar een vrouw zolang er geen genderevenwichtige samenstelling is bereikt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234