Zondag 20/09/2020

'Noem mij vooral geen natuurschilder'

Zijn werk toont kraaien, leeuwen en paarden, maar wat Tom Liekens' (39) echt interesseert, is hoe de mens met die natuur omgaat. Dat is de rode lijn in zijn expo Lust for Life.

Vorig jaar stelde hij tentoon in de Nationale Plantentuin van Meise, met schilderijen en collages vol geheimzinnige serres en woekerende planten. Voor Lust for Life in galerie De Zwarte Panter heeft Tom Liekens zijn selectie uitgebreid met enkele nieuwe thema's. "Ik heb associatief verder gedacht", vertelt de kunstenaar. "Van serres is het een kleine stap naar terraria. Daar vind je diezelfde kunstmatige, broeierige wereld terug. Maar ook dezelfde drang van mensen die de natuur proberen te beheersen."

Volgens Liekens heeft het allemaal te maken met een soort exotisch verlangen. "Op mijn twaalfde had ik zelf een terrarium. Andere ouders zouden dat misschien ontmoedigen, maar mijn vader vond het geweldig. Hij ging nog verder en plaatste een volière en een aquarium voor waterschildpadden." Ook was Liekens lid van zowat elke natuurvereniging. Vandaag is hij een stadsjongen met een abonnement op de Zoo en de Plantentuin. Dat uit zich in zijn werk, al vindt hij zichzelf geen natuurschilder.

"Het gaat me om hoe natuur wordt voorgesteld. Eigenlijk gaat het over mensen, over hoe wij met de natuur omgaan. Daar heb ik een ambigue verhouding mee. Thuis heb ik een opgezet hert en een hele verzameling dierenschedels, terwijl ik een fervente tegenstander ben van de jacht. Als ik een hertenkop schilder is dat eerder cynisch. Kritisch zonder moraliserend te worden. Een jager kan verliefd worden op mijn werk, een tegenstander ook."

Fascinerende onzin

Die dubieuze houding breidt hij in de expo ook uit met de Amerikaanse Tiki-cultuur. "In de jaren 50 ontstond er een popcultuur rond Polynesische godenfiguren, die verbasterd werd tot de decoratie van cocktailbars. Het creëerde een paradijselijke idylle, die op zijn beurt weer werd ingevoerd in Hawaï waar Amerikanen hun zelfgecreëerde fantasie konden beleven. Eigenlijk is die cultuur totaal gebanaliseerd, maar ik wil dat niet aan de kaak stellen. Je kunt dat zowel fascinerend als onzin vinden. En ik vind het vooral beeldmatig heel interessant."

Daarnaast heeft Liekens ook werken gemaakt die refereren naar kunsthistorische figuren. Zo is het luik Delacroix's Dream geïnspireerd op de romantische schilder Eugène Delacroix. "Acteur Axel Daeseleire had een 19de-eeuws schilderijtje gekocht en vroeg zich af of het een echte Delacroix kon zijn. Het werk kostte 1.500 euro, authentiek was het dus niet. Maar de thematiek kwam wel overeen. Het schilderij toont Romeinen die christenen voor de leeuwen wierpen. Dat blijkt nu vooral een mythe te zijn, en die heb ik nog meer uitvergroot."

Hollywood

Waarheid en mythe die vervagen zit ook in het sluitstuk van de expo. Lust for Life is genoemd naar de biografie van Vincent Van Gogh, die 44 jaar na zijn dood verscheen. "Die introduceerde de mythe van het getormenteerde genie", zegt Liekens. "Dat boek is dan weer in 1956 verfilmd, met Kirk Douglas als Van Gogh. Op het einde van de film schildert hij zijn beroemde Korenveld met kraaien, terwijl hij wordt lastiggevallen door de vogels. In dezelfde scene schiet hij zich in de buik, wat historisch onjuist is. Nu weten we dat de schilder erna nog ander werk heeft gemaakt."

Daar doet Liekens nu een schepje bovenop. "Ik heb niet de schilder maar de Hollywood-acteur afgebeeld. Met nog meer kraaien, zodat het haast The Birds van Hitchcock wordt. Ook dat is een mooie cirkel: van schilderij, naar biografie, naar film weer terug naar schilderij."

Lust for Life, nog tot 06/11 in galerie De Zwarte Panter, Antwerpen. Het gelijknamige boek is daar te koop. www.dezwartepanter.com

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234