Maandag 22/07/2019

Nobelprijs architectuur voor Japans duo

De Japanse architecten Kazuyo Sejima en Ryue Nishizawa van het architecten-bureau Sanaa in Tokio hebben de Pritzker Architecture Prize 2010 gewonnen. Het duo ontwierp onder meer het New Museum in New York, de Christian Dior Building in Tokio en het filiaal van het Louvre in Lens, dat in 2012 opent.

Jury Pritzker Architecture Prize prijst ‘openheid’ en ‘terughoudendheid’ van Kazuyo Sejima en Ryue Nishizawa

De Amerikaanse onderscheiding is de meest prestigieuze in de wereld en wordt beschouwd als de Nobelprijs voor architectuur. Aan de prijs is een bedrag van 100.000 dollar verbonden, zo’n 75.000 euro.

Het is de vierde keer dat de Pritzker Prize, die in 1979 in het leven werd geroepen, naar een Japanse architect gaat: na Kenzo Tange (1987), Fumihiko Maki (1993) en Tadao Ando (1995) wordt de onderscheiding nu toegekend aan het Japanse duo Kazuyo Sejima en Ryue Nishizawa. Zij werken al vijftien jaar samen onder de gemeenschappelijke naam Sanaa. Hoewel de meeste van hun realisaties zich in Japan bevinden, hebben ze eveneens belangrijke ontwerpen afgeleverd in de VS en Europa. Van hun hand zijn onder meer het New Museum in New York, het glaspaviljoen van het Toledo Museum of Art in Ohio (VS), het kunstencentrum De Kunstlinie in Almere (Nederland), de Zollverein Managementschool in Essen (Duitsland), het Rolex Learning Centre in Lausanne (Zwitserland) en het Instituut voor Moderne Kunst van Valencia (Spanje).

“De gebouwen van Kazuyo Sejima en Ryue Nishizawa zijn van een bedrieglijke eenvoud”, aldus de jury van de Pritzker Prize. “De architecten zien een gebouw als een naadloze eenheid. Hun realisaties zijn onnadrukkelijk aanwezig en vormen een zinnelijke achtergrond voor mensen, objecten, activiteiten en landschappen. Als weinig anderen verkennen zij de eigenschappen van de ononderbroken ruimte, lichtheid, transparantie en materialen om tot een nieuwe, subtiele synthese te komen. Hun architectuur is het tegenovergestelde van bombast en retoriek: zij zoeken naar de essentiële kwaliteiten van architectuur. Dat leidt tot een veelgeprezen eerlijkheid en openheid, een spaarzaam gebruik van middelen en de terughoudendheid van hun werk.”

De jury zegt voorts dat het raffinement van het Japanse duo niet leidt tot ijle of elitaire architectuur, maar dat ze integendeel een frisse aanpak brengen binnen de gebruikelijke beperkingen van een architecturale opdracht. Zo kiezen ze voor niet-hiërarchische, “evenwaardige” ruimten in pretentieloze, “democratische” gebouwen. De Kunstlinie, een kunsten- en opleidingscentrum in Almere, heeft een groot aantal eenvoudige klassen en lokalen voor workshops, die allemaal een prachtig uitzicht over het water hebben. Een ander voorbeeld is het Rolex Learning Centre in Lausanne, een ruimte die dag en nacht ter beschikking staat van de studenten. Sejima en Nishizawa hadden oorspronkelijk een gebouw met verdiepingen in gedachten, maar in de loop van de besprekingen werd dat een grote doorlopende ruimte op één niveau. De verschillende delen van het gebouw, zoals restaurant, bibliotheek, tentoonstellingsruimte en kantoren, worden niet van elkaar gescheiden door muren maar door golvingen in de doorlopende vloer, die de verschillen in gebruik tussen de ruimtes aangeven. Zo is het een ‘intern landschap’ voor mensen geworden.

De context van een gebouw is voor de Japanse architecten van het grootste belang. De openbare gebouwen die ze ontwerpen noemen ze “bergen in een landschap”, omdat de realisaties nooit de natuurlijke band met hun omgeving mogen verliezen. Het New Museum in New York is een opeenstapeling van doosachtige structuren die op een dynamische manier om één centrale stalen kern zijn geschikt. Het past uitstekend bij het wat ruwe karakter van de wijk The Bowery in de Big Apple.

Het paviljoen van het Museum of Art in Toledo (VS) zit dan weer helemaal in glas gevat: het is een reeks van in elkaar grijpende glazen geometrische structuren. De muren van de kamers zijn van gebogen glas, zodat er overal doorkijkjes ontstaan. In Valencia ten slotte willen ze een bestaand gebouw helemaal inpakken in een doorschijnende huid. Maar het ontwerp voor het IVAM (Institut Valencià d’Art Modern) moet nog uitgevoerd worden.

Eerdere winnaars van de Pritzker Prize zijn onder anderen Jean Nouvel, Richard Rogers, Norman Foster, Renzo Piano, Zaha Hadid, Rem Koolhaas, Herzog & De Meuron en Peter Zumthor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden