Vrijdag 30/09/2022

Nobellaureaten in de bres voor beschuldigde Bulgaarse verpleegsters

BRUSSEL l Liefst 114 Nobelprijslaureaten Wetenschap hebben in het toptijdschrift Nature in een brief aan de Libische kolonel Kadhafi aangedrongen op een eerlijk proces voor vijf Bulgaarse verpleegsters en een Palestijnse arts. Ze worden ervan beschuldigd moedwillig kinderen met hiv te hebben besmet in 1998.

Door Nathalie Carpentier

Onafhankelijk onderzoek toonde al dat het hiv-virus opgedoken was in het Libische ziekenhuis in 1997, een jaar voor de verplegers arriveerden. Maar "onafhankelijke wetenschappelijke bewijzen van internationale experts zijn tot nu niet toegelaten in de rechtszaak".

Vandaag zou de laatste zittingsdag moeten zijn in het hernomen proces tegen de 'zes van Tripoli', zoals de beschuldigden worden genoemd. De Bulgaarse verpleegsters en Palestijnse dokter zitten al zeven jaar in de cel in Libië. Ze werden gearresteerd nadat bekend raakte dat tientallen kinderen in het ziekenhuis waar ze werkten besmet waren geraakt met hiv. Ze werden ervan beschuldigd 426 kinderen opzettelijk te hebben besmet.

De Libiërs kwamen de voorbije jaren al met de vreemdste beschuldigingen aanzetten. Zo zouden de zes in opdracht van de CIA en de Mossad, de Israëlische geheime dienst, hebben gehandeld. Ondanks internationaal protest werden de zes in mei 2004 schuldig bevonden en veroordeeld tot de dood met de kogel. Na nieuw protest draaide het Hooggerechtshof dat oordeel eind 2005 terug. Dit voorjaar begon een nieuw proces, deze keer in de hoofdstad Tripoli.

Gisteren was normaal de laatste hoorzitting en tevens de eerste dag dat de verdediging zijn argumenten op tafel kon leggen. Maar ook tijdens dat nieuwe proces werd het belangrijkste element van de verdediging geweerd: de getuigenis van internationale aidsexperts. Die stellen vrij unaniem dat er geen grond is om de zes te beschuldigen.

Eerder pleitten Amnesty International en wetenschappelijke organisaties al voor een eerlijk proces, waarbij ook onafhankelijke experts zouden worden gehoord. Vorige week publiceerde Bob Gallo, directeur van het Institute for Human Virology in Baltimore, samen met een veertigtal wetenschappers een brief in Science waarin ze vroegen om de vrijlating van de zes.

De internationale druk vanuit wetenschappelijke hoek neemt nog toe nu zich daar ook 114 Nobelprijslaureaten Wetenschap bij aansluiten met een brief aan de Libische leider Kadhafi in het vakblad Nature. Op die lijst prijken prominente namen als James Watson, ontdekker van de DNA-dubbele helixstructuur, en Stanley Prusiner, de man die de prionen ontdekte. Ook de Belgische Nobelprijswinnaar Christian de Duve en recentere laureaten zoals Roger Kornberg, de winnaar chemie van dit jaar, ondertekenden de brief.

In de brief zeggen ze "zeer verontrust" te zijn over het proces. "Sterke wetenschappelijke bewijzen zijn nodig om de oorzaak van de hiv-besmetting te achterhalen." Desondanks is onafhankelijk wetenschappelijk bewijs van internationale experts tot nu niet toegelaten in het gerechtshof.

Over de wetenschappelijke bewijzen waarop ze doelen, laten ze weinig twijfel bestaan. "Onder het verboden wetenschappelijk bewijs is een rapport uit 2003, gevraagd door Libië en afgeleverd door Luc Montagnier, een van de medeontdekkers van het virus dat aids veroorzaakt, en de Italiaanse microbioloog Vittorio Colizzi. Dat rapport besloot dat de infectie in het ziekenhuis het resultaat was van slechte hygiëne en het hergebruik van naalden. Het concludeerde ook dat de infecties al begonnen nog voor de verpleegsters en de arts in het ziekenhuis aankwamen in 1998."

Dat rapport was in het vorige proces al van tafel geveegd omdat een Libisch rapport tot tegenovergestelde bevindingen was gekomen. Een van de reporters van Nature legde dat voor aan internationale aidsexperts en publiceerde de conclusies in een artikel 'Een choquerend gebrek aan bewijzen'. Robin Weiss, een aidsviroloog van University College Londen, besloot na studie van beide rapporten dat er "geen grond is om te denken aan een opzettelijke besmetting, maar wel sterke bewijzen voor een infectie opgedaan in het ziekenhuis zelf".

Vandaag is de laatste dag van het proces. De uitspraak wordt ten vroegste binnen enkele weken verwacht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234