Dinsdag 02/03/2021

Nobele kunst der zelfdestructie

Het boksen gaat door een dal: te veel gewichtscategorieën, te veel bonden en te weinig getalenteerde Amerikanen. De nobele kunst der zelfverdediging mist alles wat het populaire ‘Mixed Martial Arts’ wel heeft.

BBC 5 Live had gisteren het uitstekende idee om Vitali Klitsjko op te bellen, twee dagen nadat de Brit David Haye hem had uitgedaagd voor een titelgevecht. Het telefoontje leverde het verhoopte resultaat op. Klitsjko stemde in - “ik vecht eender waar, voor eender welke prijs” - en gooide er wat vuilspuiterij richting uitdager bovenop: “David Haye is goed in praatjes maken. Maar is hij ook een goeie bokser?” Groot-Brittannië genoot van de trashtalk: boksen stond plots bovenaan het sportnieuws.

Ook afgelopen weekend was dat zo. Wereldkampioen Haye verdedigde zaterdag zijn WBA-titel tegen diens 39-jarige landgenoot Audley Harrison. Aangekon-digd als een gevecht tussen ‘de allerbeste vijanden’ werd de kamp een non-event, een ‘mismatch’ in het boksjargon. Toen Harrison in ronde drie tegen het canvas ging, had hij zijn tegenstander één enkele keer geraakt: een afschamper op het voorhoofd. Haye wachtte tot ronde drie om toe te slaan, omdat hij dat aan zijn gokkende vrienden had beloofd. Neen, Groot-Brittannië vond het hele gebeuren maar niks. Zwaargewichtboksen zoals het na Mike Tyson altijd is geweest: veel intriges, veel gegeeuw.

Maar met Haye versus Klitsjko in de steigers moet het allemaal anders. Een timing is nog niet vastgelegd, maar de Oekraïner had het bij de BBC over “ergens in de lente”. Groot nieuws voor de bokssport, want een kamp tussen wereldkampioenen is de voorbije jaren zeldzaam geworden. Dat komt omdat Vitali Klitsjko eigenlijk een twee-eenheid is met zijn broertje Vladimir. De eerste is de wereldkampioen bij de WBC-bond, de tweede bij IBF, IBO en WBO. (B’s staan daarin voor Boxing, W’s voor World, F’en zijn federaties en O’s organisaties.) Probleem bij de hegemonie van de Klitsjko’s is dat de broers hebben gezworen nooit tegen elkaar te zullen boksen. Zo blijven de zwaargewichten verstoken van een ‘unified champion’, een bokser die alle titels verenigt. Direct gevolg is dat het soortelijk gewicht van een afzonderlijke wereldtitel is gedaald en dat het publiek afhaakt wegens te veel versplintering.

De enige titel die de Klitsjko’s niet hebben, is die van de WBA-bond. Tot voor kort was die in de immense handen van de 2m18 lange Nikolai Valoejev, maar die verloor op 31 oktober 2009 van David Haye, nochtans amper 1m90 groot. De Klitsjko’s hebben reus Valoejev nooit willen/durven bekampen, maar met Haye ligt dat dus anders. Na de toezegging van gisteren komt het gevecht tussen de kampioenen er wel.

‘Haye-Klitsjko’ is dus waar het boksen op heeft gewacht, maar tegelijk legt het de problemen van de sport genadeloos bloot. Te beginnen bij de nationaliteit van de boksers: geen van beiden is Amerikaan. En wil het boksen echt weer worden wat het ooit was, dan is dat een probleem. Historisch begon alles in de VS en volgde nadien Europa. Frazier, Foreman, Ali en Tyson zijn Amerikanen die ook in Europa helden waren. Omgekeerd lijkt het niet te werken. De Oekraïense Klitsjko’s zijn hot in Duitsland, maar verkopen niet in de VS. Hun stijl spreekt niet aan. Het zijn allebei anti-Tysons: welbespraakt, erudiet en liefhebbers van de schaaksport. Zo boksen ze ook: technisch uitmuntend, maar ontdaan van alle brutaliteit.

Kooigevechten

Boksen verliest in de VS zo het pleit van het ‘Mixed Martial Arts’, de kooigevechten waar de handschoenen half zo dun zijn, waar de ellebogen wel kunnen, en waar het bloed rijkelijk vloeit. In de best verkochte pay-per-view-aanbiedingen van 2009 zaten zes MMA-gevechten en amper drie bokswedstrijden. Dramatisch, want MMA is pas sinds vijf jaar echt tot wasdom gekomen. MMA parasiteert op het boksen, op meer dan één manier. Het zag de mechanismen waarmee het boksen zichzelf vernietigde en trok er lessen uit. Eén bond is in MMA bijvoorbeeld superieur aan alle andere, waardoor het voortdurend duidelijk is wie nu echt de beste is. Bovendien bepaalt die ene bond, de Ultimate Fighting Championship (UFC), zelf wie op welk moment tegen wie vecht. Bij het boksen doen de managers dat. Zo voorkomt de UFC te allen tijde ‘mismatches’ zoals Haye versus Harrison er één was. Niet onbelangrijk bij vechtsporten, die traditioneel aangeboden worden in een pay-per-view-systeem en waar de koper dus waar voor zijn geld wil. Bovendien is het ook een remedie tegen record protecting, nog een plaag van de boksport. Sterke boksers vechten graag tegen minder sterke boksers om hun overwinningen en knock-out-statistieken op te pompen. Dat de Klitsjko’s niet tegen Valoejev wilden uitkomen, had vooral daarmee te maken. Hoe langer een bokser niet verliest, hoe hoger zijn marktwaarde.

Het is het verhaal van de kip en het ei, maar het boksen is wél dood in de States. Het is zijn reputatie kwijt als sociale opstap voor de zwarte atleet. De befaamde bokscriticus Bert Sugar zei het zo: “De beste Ameri- kaanse zwaargewichten zijn momenteel Ray Lewis en Brian Urlacher.” Dat zijn twee linebackers uit het American football. Boodschap van Sugar: de beste atleten kiezen niet niet voor het boksen.

Symptomatisch

Het brute geweld van de MMA is gewoon intelligenter georganiseerd dan het boksen. Dat blijkt uit de verdeling van de gewichtscategorieën. MMA heeft er veel minder dan het boksen en dat is een voordeel. Het boksen overdrijft: David Haye won alles bij de cruisergewichten en stapte nadien probleemloos over naar de zwaargewichten. Een minder rigoureuze opdeling lijkt daarom opportuun. Vooral bij de lagere categorieën is dat probleem manifest. De Filippino Manny Pacquiao is wereldkampioen in acht verschillende gewichtscategorieën. Ook daarom haakt het publiek af. Want wie is tegenwoordig geen wereldkampioen boksen?

Er is dus meer nodig dan ‘Haye versus Klitsjko om de bokssport te reanimeren. De vraag is ook of het gevecht er straks wel echt komt. In het boksen volstaat een mondelinge toezegging niet per se. Dat bleek in oktober, toen Haye al tegen Klitsjko wilde uitkomen. De reden waarom dat gevecht er niet kwam was net zo goed symptomatisch voor de toestand van het boksen. Haye zat vast aan het pay-per-view van de Britse markt, Klitsjko had een contract met de Duitse betaalzender RTL. Het eerste brengt meer op dan het tweede en daarom wilde Haye een groter percentage van de inkomsten van de kamp. Klitsjko weigerde, en wilde fifty-fifty. Een deal kwam er niet en de grote verliezer was uiteindelijk het boksen, de nobele kunst der zelfdestructie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234