Vrijdag 18/10/2019

Spoorwegen

NMBS begraaft treinen zonder begeleiders

Een treinbegeleider in Brussel-Centraal. Beeld BELGA

De NMBS veegt het plan om treinen zonder controleurs in te zetten voor onbepaalde tijd van tafel. Zowel technisch als financieel zijn de ‘one man cars’ niet haalbaar, zo blijkt uit een studie.

Op dit moment zijn de treinen van de NMBS niet geschikt om rond te rijden zonder begeleider. Ze moeten worden uitgerust met camera’s of spiegels, zodat de treinbestuurder het toezicht over de trein kan overnemen. Maar volgens de studie is dat praktisch onmogelijk. Een andere oplossing bestaat erin om de perrons uit te rusten met camera’s of spiegels. Maar dat blijkt dan weer onveilig. Zeker bij lange treinen of perrons die in een bocht liggen.

De one man cars waren het stokpaardje van voormalig spoorbaas Jo Cornu. In 2016 liet hij een studie uitvoeren waaruit bleek dat treinen zonder begeleider al in 2020 konden worden ingevoerd. Hij baseerde zich daarvoor op voorbeelden uit Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. Dat de NMBS in dat geval bijna 500 treinbegeleiders minder nodig zou hebben, leverde echter weerstand op bij de vakbonden.

Jo Cornu. Beeld BELGA

Huidig spoorbaas Sophie Dutordoir maakte er nooit een geheim van dat ze bedenkingen had bij het systeem. Treinbegeleiders spelen volgens haar een cruciale rol, al is het maar als aanspreekpunt. Maar vorig jaar drong de regering er toch op aan in het nieuwe beheerscontract voor het spoor (dat nog niet definitief werd goedgekeurd). “Rond steden en in zones met een gemiddelde bevolkingsdichtheid moet de NMBS een beroep kunnen doen op de one man car”, klonk het.

Elk perron is anders

Met de nieuwe studie zet de spoortop de plannen voor onbepaalde duur on hold. “Deze studie toont aan dat het nog veel te vroeg is voor dit project”, zegt NMBS-woordvoerder Dimitri Temmerman. “Onze treinbegeleiders spelen een essentiële rol bij het vertrek van de trein, de controle van vervoersbewijzen en de communicatie met de klant. Zolang daarvoor geen alternatief is gevonden, zullen ze meerijden.”

Het verschil met andere landen is dat de infrastructuur van het Belgische spoor niet gestandaardiseerd is. Elk perron ziet er anders uit, en heeft vaak een andere lengte. Daardoor bevinden de achterste deuren van lange treinen zich weleens achter het perron. Treinbegeleiders zorgen ervoor dat niemand via die deuren uitstapt.

Andere landen kochten ook van in het begin treinen aan die geschikt waren voor driver only operation. Ze hebben speciale noodremsystemen, automatische deurblokkering en camera’s. Bij ons gebeurde dat niet. En dan is er nog het verzet van de almachtige Belgische spoorbonden.

Volgens reizigersvereniging TreintramBus maakt de NMBS de juiste beslissing. “Op zich is er niks mis met treinen zonder begeleider. Maar de NMBS kan beter focussen op stiptheid in plaats van hier een fetisj van te maken”, zegt voorzitter Stefan Stynen. “Vergeet niet dat het personeel altijd de hoogste scores krijgt in tevredenheids­enquêtes over de NMBS. Reizigers appreciëren hun aanwezigheid.”

N-VA vindt de beslissing jammer. “De Belgische spoorwegen hinken andermaal achterop”, zegt Kamerlid Inez De Coninck (N-VA), die hierover een parlementaire vraag stelde aan mobiliteitsminister François Bellot (MR). De Coninck dringt aan op een toekomst­gericht beleid. “We moeten zorgen dat nieuwe treinen en nieuwe perrons in de toekomst wél verenigbaar zijn met deze technologie.”

Bellot zegt akte te nemen van de beslissing door de NMBS.

Mobiliteitsminister François Bellot (MR). Beeld BELGA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234