Vrijdag 03/02/2023

'Niveau van het Nederlands kalft af op tv'

Tussentaal verdringt alsmaar meer het Standaardnederlands op tv. Tot grote ergernis van de Actiegroep Nederlands, die een petitie lanceerde.

'Mijne vriend, gade gij mee?' Aan dat soort zinnetjes, dat je op televisie steeds vaker kunt horen, kan emeritus hoogleraar Stijn Verrept zich behoorlijk ergeren. "Men laat de norm van het Standaardnederlands los, en dat is zorgwekkend", zegt hij. "De afstand tussen het taalgebruik in Vlaanderen en Nederland dreigt zo toe te nemen."

Verrept verenigde zich met 21 gelijkgezinden - achttien Vlamingen, drie Nederlanders - in de Actiegroep Nederlands, en lanceerde eind december een petitie. De initiatiefnemers roepen de politiek, media en het onderwijs op om het Standaardnederlands te versterken, en de taaleenheid tussen Vlaanderen en Nederland te bevorderen. De petitie werd inmiddels 2.600 keer ondertekend.

"Het niveau van het Nederlands in Vlaanderen is aan het afkalven, zeker in de media en in het onderwijs", zegt Verrept, die in Antwerpen en Eindhoven zakelijke communicatie doceerde. "Dat is een bedreiging, want zo krijgen mensen minder kans om correct Nederlands te leren." De petitie wordt gesteund door schrijvers als Geert van Istendael, Benno Barnard en Stefan Hertmans, en journalisten als William Van Laeken, Walter Zinzen en Paul Jambers.

'Blaaf baai maai'

Onderzoek bevestigt dat de Vlamingen het afgelopen decennium veel meer tussentaal - een soort mengvorm van Standaardnederlands en lokaal dialect - zijn gaan praten: in de thuissituatie, maar ook op televisie en in het onderwijs. In het journaal, in duidingprogramma's en in documentaires klinkt nog algemeen Nederlands, maar de lingua franca in amusementsprogramma's is vaak een Brabants of Antwerps getint 'Verkavelingsvlaams'.

Volgens sommige academici is dat een natuurlijk en onschuldig fenomeen. Het Standaardnederlands, dat sinds de jaren zestig in Vlaanderen als norm is gepropageerd, is volgens hen een onhaalbaar ideaal. Drie taalkundigen van de Universiteit van Antwerpen betoogden eind 2012 in deze krant dat tussentaal in het onderwijs geen kwaad kan.

Maar dat is tegen het zere been van de petitiehouders. "Heel veel ouders willen graag dat hun kinderen het Standaardnederlands goed beheersen", zegt Verrept. "Kijk maar naar wie onze petitie heeft getekend, dat zijn mensen uit alle sectoren en alle lagen van de bevolking. Wij zeggen niet dat je overal en altijd journaal-Nederlands moet praten, maar slordige taal past niet in alle situaties."

De Actiegroep Nederlands vreest ook dat Vlamingen en Nederlanders elkaar steeds minder zullen verstaan. "Nu al worden politieseries als Baantjer en Witseondertiteld, een teken aan de wand", zegt Verrept. "Als we elkaar minder goed begrijpen, dan wordt het moeilijker om op economisch en cultureel gebied samen te werken. Vooral voor Vlaanderen zou dat nadelig zijn, dat moeten we goed beseffen."

De petitie is in Vlaanderen ontstaan, maar is evengoed op Nederlanders gericht. Met name het opkomende Poldernederlands - 'blaaif baai maai' in plaats van 'blijf bij mij' - is weinig bevorderlijk voor de verstaanbaarheid tussen noorder- en zuiderburen. Verrept: "Bij Baantjerhadden ze misschien af en iets aan hun uitspraak kunnen doen."

http://petities24.com/nederlands_vanzelf_sprekend

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234