Maandag 01/03/2021

Niks te maren, betalen

Een rustige winterdag in de kantoren van een klein consultancybedrijf ergens in Vlaams-Brabant. De werknemers, een stuk of tien, zijn tijdens de ochtendkoffie hun mails nog aan het doornemen wanneer een zevenkoppige delegatie binnenvalt: een advocaat, een assistente, een gerechtsdeskundige, een deurwaarder en drie politieagenten. Alle werknemers moeten onmiddellijk hun werkzaamheden staken, ze mogen zelfs niet meer met elkaar praten. Wie niet in huis is, wordt telefonisch aangemaand om in zeven haasten met de laptop naar kantoor te racen. Per werknemer die zijn computer weigert te overhandigen, zijn paswoord weigert vrij te geven of nog iets probeert te wijzigen op zijn toestel moet de bedrijfsleider een dwangsom van 2.500 euro ophoesten. Bevel van Francine De Tandt, voorzitster van de rechtbank van koophandel in Brussel.Advocaat Steven De Coster van het kantoor Lawcity komt in opdracht van softwarereuzen Microsoft, Adobe en Autodesk controleren of de kmo niet met illegale software werkt. Het bedrijf BSA, dat de computerreuzen vertegenwoordigt, heeft een tip gekregen van een anonieme bron. Op basis van die bron heeft de advocaat een eenzijdig verzoekschrift ingediend bij de Brusselse rechtbank van koophandel om de kantoren van de verdachte kmo binnen te mogen vallen. Rechtbankvoorzitster De Tandt zet vijf dagen na het indienen van het verzoekschrift haar krabbel onder een beschikking die het licht op groen zet om het bedrijfje binnenstebuiten te keren.“Bijzonder opmerkelijk”, vindt een collega-rechter van De Tandt. “Zowel in het burgerlijk recht als in het handelsrecht zijn anonieme bronnen weinig waard. Logisch, anders kan iedereen zijn ex-baas, ex-lief, zakenconcurrent of wie dan ook gewoon even met een anonieme tip, zonder wat voor bewijs dan ook, een loer draaien. Je gaat nauwelijks rechters vinden die eenzijdige verzoekschriften op basis van anonieme bronnen ontvankelijk verklaren. Je moet als rechter toch weten wat de belangen zijn van de indiener van de klacht. De beschikking van de Brusselse handelsrechtbank is dan ook hoogst uitzonderlijk.”

DE MUG EN DE OLIFANT

Minstens even vreemd is de aanstelling van de twee gerechtsdeskundigen. Luidens de beschikking krijgen die behoorlijk verregaande bevoegdheden van rechter De Tandt: “Benoemen in hoedanigheid van gerechtsdeskundigen, (...), die de hierboven vermelde kantoren en andere plaatsen zo dikwijls moggen (sic) bezoeken als zij daartoe nodig achten...”Een van de twee benoemde juridische experts is Paul Veelaert, sinds eind 2008 zaakvoerder van het consultancybureautje Asibeau, dat volgens de website bedrijven helpt “die tijdelijk met onderbezetting van het managementteam kampen”. Maar zijn profiel op de professionele netwerksite leert dat Veelaert ook dertien jaar lang, tot 2005, in dienst was bij Autodesk. Juist, een van de drie softwaregiganten die advocaat De Coster op pad stuurden. De Tandt was niet op de hoogte van de carrière van Veelaert, wat vreemd is aangezien rechters wel verwacht worden de experts die ze aanstellen eerst te screenen, of zag er geen graten in.Na een zoektocht die een volledige werkdag in beslag neemt, ontdekt Veelaert dat op het consultancybedrijf een aantal originele licenties voor bepaalde softwaretoepassingen zoek zijn. Aankoopfacturen zijn er wel, maar die volstaan volgens de gerechtsdeskundige niet als bewijs. Op een oude, ondertussen niet meer gebruikte computer wordt ook een illegale versie van een andere toepassing gevonden. Bingo. De advocaat stelt voor om een minnelijke schikking te treffen. Voor circa 10.000 euro wordt de zaak blauwblauw gelaten. Een genereus voorstel, benadrukt de advocaat. Want als er geen dading overeen wordt gekomen, zullen de Amerikaanse sotfwaregiganten een schadeclaim indienen. En een Bill Gates laat niet met zich sollen. Voor minder dan een paar honderdduizend euro komt zijn leger advocaten niet achter hun bureau vandaan. De bedrijfsleider moet even slikken. Een schadeclaim van Microsoft en/of Autodesk en/of Adobe, probeer daar als kleine Vlaamse garnaal maar eens tegenop te boksen voor een rechtbank.Maar advocaat De Coster heeft nog een tweede stevige stok achter de deur. De Tandt geeft in haar beschikking de toestemming om bewarend beslag te leggen op de computers van de geviseerde kmo. De deskundigen worden aangesteld als “bewaarder over de van namaak verdachte software, bestanden en de informatiedragers waarop deze terug te vinden zijn”. Een bijzonder gevaarlijke formulering. Als één programma waar geen licentie voor kan worden voorgelegd toevallig op alle bedrijfscomputers staat, wat meestal het geval is, kan de gerechtsdeskundige al die computers in beslag nemen. Bedrijven die anno 2009 nog zonder computers werken, ga er maar eens achter. De gerechtsdeskundige kan met de beschikking van De Tandt dus de facto de hele kmo platleggen.

WAS Getekend: F. De Tandt

De meeste bedrijven die advocaat De Coster en co. over de vloer krijgen, drijven het niet zo ver. Ze bezwijken onder de druk en stemmen in met een minnelijke schikking. Volgens de Business Software Alliance (BSA), die de softwaregiganten onder andere in ons land vertegenwoordigt, werden er vorig jaar 44 controles gehouden bij bedrijven. In zo goed als alle bedrijven werd illegale software gevonden. Dertig van de 44 doorgelichte bedrijven gingen onmiddellijk akkoord met een minnelijke schikking. Gemiddelde waarde van die dadingen: 33.000 euro.Directeur Jérôme Selosse van het opleidingscentrum Dweb, dat computercursussen geeft, is er nog altijd niet goed van. Een paar maanden geleden kreeg hij in de hoofdzetel bezoek van de ploeg van De Coster. Ook in de vijf opleidingscentra, verspreid over heel Brussel, vielen gelijktijdig deurwaarders en politieagenten binnen om te verhinderen dat er nog aanpassingen zouden gebeuren aan de computers. De juridische expert stootte op een aantal programma’s zonder officiële licentie. Selosse kon kiezen: instemmen met een minnelijke schikking of al zijn computers meegeven met de gerechtsdeskundige en een torenhoge schadeclaim van de computerbedrijven in de bus krijgen.“We geven computeropleidingen, daar leven we van”, foetert Selosse. “Ik kon niet anders dan instemmen met het voorstel van de advocaat. Ik moet meer dan honderdduizend euro betalen. Une catastrophe. Elke maand is dat een enorme financiële strop, ik geef eerlijk toe dat mijn bedrijf ernstig in gevaar is. Maar ze hebben me helemaal klem gezet, ik had simpelweg geen andere keuze. (fijntjes) Computeropleidingen geven zonder computers, dat marcheert ook niet echt. Nu is het vechten, maar met de hoop het hoofd boven water te houden. Als we al onze computers kwijtgespeeld waren, moesten we niet eens meer vechten. Dan was het boeken dicht.”Ook onder de beschikking waarmee de advocaat Selosse en Dweb de duimschroeven aandraaide, blijkt dezelfde naam te prijken. “Wacht, ik kijk het even na. Getekend: F. De Tandt. Merde. Mijn frank was nog niet gevallen deze week. Nu krijgt deze affaire een wel heel erg wrange nasmaak.”

STANDAARD-VERZOEKSCHRIFTEN

Ondernemersorganisatie Unizo trok begin dit jaar aan de alarmbel, na een resem klachten van kmo’s over de werkwijze van BSA en het advocatenkantoor Lawcity. “De inquisitie anno 2009”, sneerde Unizo. “Intimidaties, bedreigingen, chantage. Het ging wel heel erg ver”, bevestigt een bron bij Unizo. “Wij hadden de indruk dat het advocatenkantoor koste wat het kost resultaten moest halen, en daarbij heel erg ver durfde te gaan.”Ook bij Unizo ging vorige week een belletje rinkelen toen Francine De Tandt in opspraak kwam. “De naam van De Tandt komt op veel beschikkingen van Lawcity voor. We hebben de indruk dat het advocatenkantoor zijn werkzaamheden de laatste tijd doelbewust vooral in Brussel concentreert. Het is bijzonder opvallend. De voorbije jaren kwamen de beschikkingen ook vaak van Antwerpse of Limburgse rechters, maar het laatste jaar lijken ze bijna allemaal afkomstig van de Brusselse rechtbank van koophandel. Lawcity vindt daar nogal makkelijk gehoor.”

‘TEKEN DAN VERZET AAN’

Ook Peter Reekmans, Vlaams parlementslid voor Lijst Dedecker, krijgt in verschillende bedrijven waar hij vennoot is onverwacht ochtendlijk bezoek van advocaat De Coster. Die wordt opnieuw vergezeld door gerechtsdeskundige Veelaert. Ook bij Reekmans wordt aangedrongen op een minnelijke schikking. Een kleine tienduizend euro, en hij zou van de dreiging van inbeslagname en een monstrueuze schadeclaim verlost zijn. De beschikking die de advocaat en de gerechtsdeskundige vrije baan geeft, is opnieuw ondertekend door rechter De Tandt. De verzoekschriften die De Coster indient bij De Tandt, zijn standaardformulieren. De advocaat moet enkel de namen en de adressen van de geviseerde bedrijven invullen. Ook de beschikkingen van De Tandt, De Morgen kon er verschillende inkijken, zijn min of meer standaard. Er gewoon haar krabbel onderzetten, het verzoekschrift aanhechten en klaar is Kees. In het tuchtonderzoek naar Francine De Tandt dat voorzitter Paul Blondeel van het Brusselse hof van beroep in de zomer van 2007 opstartte, en dat nadien onaangeroerd op de plank bleef liggen bij eerste voorzitter Guy Delvoie, wordt volgens onze informatie onder andere het haastwerk van de rechter op de korrel genomen. Zo zou ze zonder veel nadenken eenzijdige verzoekschriften tekenen met waanzinnige maatregelen. Wie daar een probleem mee heeft, moet maar derdenverzet aantekenen, vertelde ze collega-rechters.Dat doet Reekmans. Hij dient niet alleen een klacht in tegen gerechtsexpert Veelaert, die wegens zijn verleden bij een van de opdrachtgevers van de controle bezwaarlijk voor onafhankelijk kan doorgaan, maar hij tekent ook derdenverzet aan tegen de beschikking van De Tandt.Dat derdenverzet wordt begin juli 2009 door De Tandt ongegrond verklaard en afgewezen. De redenering die ze in haar vonnis aanhaalt, is op zijn minst bizar te noemen. Ze somt eerst een aantal vaststellingen uit de inval bij de kmo op, vaststellingen die moeten aantonen dat er wel degelijk illegale software werd aangetroffen. “Overwegende uit hetgeen voorafgaat, volgt dat de Voorzitter van de Rechtbank van Koophandel te Brussel in haar beschikking terecht toelating heeft verleend tot beslag inzake namaak”, zo besluit De Tandt.Het getroffen bedrijf klaagt aan dat de beschikking er nooit was mogen komen, De Tandt argumenteert dat de beschikking terecht was, omdat ze leidde tot het vaststellen van inbreuken. De wereld op zijn kop.Bij Lawcity zijn ze zich van geen kwaad bewust. Advocaat De Coster is op vakantie, maar Wim Nackaerts spreekt met klem tegen dat zijn vennoot de inquisitie zou belichamen. “Illegale software is een schending van het auteursrecht en een schending van de wet. Het lijkt me maar normaal dat daar tegen opgetreden wordt. Wij doen dit al twaalf jaar, alles is altijd honderd procent correct verlopen.”

Is het niet ongebruikelijk dat een rechter eenzijdige verzoekschriften uitvaardigt op basis van anonieme bronnen?

“Ongebruikelijk, ja, onwettig, nee. Blijkbaar zijn er toch heel wat rechters die oordelen dat het perfect kan, want we crossen al jaren het hele land door en we krijgen van heel wat verschillende rechters beschikkingen.”

Blijkbaar komt u de laatste tijd toch opvallend vaak in Brussel terecht, en opvallend vaak bij rechter De Tandt.

“Als dat zo is, dan is dat puur toeval. De wet is nog niet zo lang geleden veranderd. Voor beslagen kun je alleen nog terecht bij de rechtbanken van koophandel van Brussel, Gent en Antwerpen. Meer moet u daar écht niet achter zoeken.”

In Gent en Antwerpen zien ze u nochtans niet vaak meer.

“Nogmaals, puur toeval.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234