Dinsdag 06/06/2023

NieuwsGeroofde kunst

Nigeria krijgt 29 Benin Bronzes terug uit de Verenigde Staten

Ngaire Blankenberg (r.), directeur van het nationaal museum voor Afrikaanse kunst, en de minister van Informatie en Cultuur Lai Mohammed (tweede van rechts) bewonderen de Benin Bronze-kunstwerken in het Smithsonian Nationaal Museum voor Afrikaanse Kunst in Washington D.C.  Beeld AFP
Ngaire Blankenberg (r.), directeur van het nationaal museum voor Afrikaanse kunst, en de minister van Informatie en Cultuur Lai Mohammed (tweede van rechts) bewonderen de Benin Bronze-kunstwerken in het Smithsonian Nationaal Museum voor Afrikaanse Kunst in Washington D.C.Beeld AFP

Nigeria krijgt 29 Benin Bronze-stukken terug uit de Verenigde Staten. Maar daar mag het niet bij blijven, zegt de regering in Lagos.

GHASSAN DAHHAN

Nigeria heeft weer een belangrijke overwinning behaald op het cultuurfront: het land krijgt 29 geroofde museumstukken terug uit de Verenigde Staten. Het Smithsonian Institution droeg de objecten, die onderdeel uitmaken van de befaamde ‘Benin Bronzes’, in een ceremonie in Washington over aan Nigeria. De overdracht verhoogt de druk op andere westerse musea om het Amerikaanse voorbeeld te volgen.

Britse troepen roofden de stukken in 1897, toen zij het koninkrijk van Benin (gelegen in het Nigeria van tegenwoordig) met de grond gelijk maakten. De Britten staken het koninklijk paleis van de heerser (de oba) in brand en roofden alles waar zij de hand op konden leggen. Van alle geplunderde cultuurgoederen zijn er tegenwoordig zo’n 2.400 in handen van musea of particuliere kunstverzamelaars.

Dit ‘Hoofd van een koning’ of ‘Oba’ werd dinsdag teruggegeven aan Nigeria.   Beeld AP
Dit ‘Hoofd van een koning’ of ‘Oba’ werd dinsdag teruggegeven aan Nigeria.Beeld AP

Hoofd van een koning

Sinds dinsdag zijn er 29 van deze stukken, waaronder een topstuk genaamd Hoofd van een koning of Oba, weer terug in hun land van oorsprong. De Nigeriaanse regering voert al langer een harde strijd om de geroofde cultuurschatten terug te krijgen. De Benin Bronzes zijn te vinden in tal van met name westerse landen. Uit onderzoek in maart vorig jaar kwam naar voren dat er ten minste 114 objecten in Nederlandse collecties circuleren, die door de Britten zijn geroofd in 1897.

Duitsland besloot vorig jaar Benin Bronzes op grote schaal aan Nigeria terug te geven. Het Humboldt Forum in Berlijn heeft nog 512 beelden in handen, maar zal die geleidelijk teruggeven. Een derde van de Bronzes blijft de komende tien jaar in bruikleen in Duitsland.

Een van de Benin Bronzes in het Smithsonian Nationaal Museum van Afrikaanse kunst, net voor het teruggestuurd werd naar Nigeria.  Beeld AFP
Een van de Benin Bronzes in het Smithsonian Nationaal Museum van Afrikaanse kunst, net voor het teruggestuurd werd naar Nigeria.Beeld AFP

De Nigeriaanse minister van Cultuur, Lai Mohammed, richt zijn pijlen vooral op het Verenigd Koninkrijk en het British Museum in het bijzonder. De Britten zijn allesbehalve meegaand en zitten op een berg aan roofkunst uit bijna alle uithoeken van de wereld. Mohammed heeft vorig jaar al een officieel verzoek tot teruggave ingediend bij de Britse regering, maar Londens standpunt is dat alleen in hoogst uitzonderlijke gevallen geroofde stukken kunnen worden teruggegeven.

Een 'Altaargroep met een koningin-moeder' uit het koninkrijk van Benin uit de 19de-20ste eeuw. Beeld AFP
Een 'Altaargroep met een koningin-moeder' uit het koninkrijk van Benin uit de 19de-20ste eeuw.Beeld AFP

Mohammed is niet onder de indruk: “Ze gebruiken de wet als schild, maar dit gaat niet over wetgeving, het gaat over ethiek.” Hij zei er zeker van te zijn dat alle Benin Bronzes terugkeren naar Nigeria: “De vraag is niet of, maar wanneer.” Hij wees op de ontwikkelingen in veel landen en culturele instellingen. Het Britse regeringsbeleid staat ook in eigen land onder druk. De Universiteit van Aberdeen besloot vorig jaar om haar hele collectie Benin Bronzes terug te geven aan Nigeria. Het Cambridge Museum van Archeologie en Antropologie zei teruggave te overwegen als er een verzoek komt van de Nigeriaanse regering.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234