Maandag 29/11/2021

Nigel Short gaat ervandoor in onvervalste Fischer-stijl

Op het eiland Man mag je zo hard rijden als je wilt. De gewone belastingvoet bedraagt er slechts 14 procent, en BTW is een onbekend begrip. Behalve voor snelheidsduivels en liefhebbers van fiscaal luilekkerland is dit zelfstandige eilandje tussen Engeland en Ierland ook een paradijs voor natuurliefhebbers. Het onbedorven natuurschoon bestaat uit zandstranden, beboste dalen, steile bergtoppen en woeste kliffen, die regelmatig door ruige stormwinden geteisterd worden.

Fervente schakers komen op Man (dat 78.000 inwoners telt) minder goed aan hun trekken. Op een week in de herfst na, wanneer tientallen grootmeesters in Port Erin neerstrijken voor een groot internationaal toernooi. Dit keer vormde ex-vice-wereldkampioen Nigel Short de hoofdattractie. Shorts optreden was echter erg 'short', want enkele uren na aankomst verliet de Engelse grootmeester het eiland in onvervalste Fischer-stijl. Zonder één zet te spelen. Hoewel?

Voor de openingspartij installeerde Short zich achter zijn bord en liet zijne excellentie Air Marshal Ian MacFadyen, de bestuurder van het eiland, de protocollaire eer om zijn koningspion twee velden naar voren te schuiven. Toen Shorts tegenstander, de Oekraïense internationale meester Alexander Nosenko, niet kwam opdagen, gingen de poppen aan het dansen. Eerst had Short niets in de gaten, want tot grote tevredenheid van de organisator nam de Engelse grootmeester ruim de tijd om zich te onderhouden met de Air Marshall.

Een uurtje later kwam de scheidsrechter Short echter vertellen dat hij in de persoon van de IJslander Oskar Bjarnarson een nieuwe tegenstander gevonden had. Weliswaar hadden ze Short er op voorhand niet over ingelicht dat hij heringedeeld kon worden, maar op de muren van de toernooizaal was het toernooireglement toch duidelijk leesbaar aangebracht? Short, die zijn eerste punt al geteld had, ontplofte. Als je tegenstander wegblijft, win je immers (bijna) overal ter wereld op een open toernooi de partij door forfait.

Toen de organisator niet te vermurwen bleek, pakte Short zijn koffers om met de eerste de beste vlucht (en met 3.000 pond startgeld) terug naar Griekenland te reizen. Daar woont hij sinds hij in 1993, overladen met hoon en uitgescholden voor geldwolf, de Britse eilanden de rug toekeerde, na kansloos verlies in zijn WK-match in Londen tegen Gary Kasparov. Short had het met Kasparov op een akkoordje gegooid om de match buiten de wereldschaakbond om te houden. Met de Britse krant The Times vond het duo een eigen, royale sponsor, en ontsnapte zo aan de 'belastingen' die de Fide van het prijzengeld wilden aftrekken.

In Port Erin gaven Shorts buitenlandse collega-grootmeesters schoorvoetend toe dat ze het eigenlijk met hem eens waren, maar staken niet onder stoelen of banken dat ze het ook wel fijn vonden dat hun belangrijkste concurrent meteen vertrokken was. Solidariteit is nu eenmaal niet een eigenschap waar schakers om bekendstaan.

Het toernooi op Man werd na scheidingspunten gewonnen door de Noorse grootmeester Simen Agdestein, voor zijn Armeense collega Smbat Lpoetjan. Het prijzengeld voor de eerste twee plaatsen werd gedeeld.

De eindstand: 1. Agdestein, Lpoetjan 7/9; 3. Soelskis, Iordachescu, Kornejev, Psachis, Fridman 6,5 enz. (92 deelnemers)

Het volgende spektakelstuk komt uit de Champion's League, waarin de Georgische witspeler de nummer vier van de wereld over de knie legt.

Wit: Jabova

Zwart: Barejev 1. e4 c6 2. d4 d5 3. Pd2 dxe4 4. Pxe4 Lf5 5. Pg3 Lg6 6. h4 h6 7. Pf3 Pd7 8. h5 Lh7 9. Ld3 Lxd3 10. Dxd3 Pgf6 11. Ld2 e6 12. 0-0-0 Le7!? 13. De2 0-0 14. Kb1 c5 15. d5!! (Een nieuw idee in een bekende stelling, de inleiding tot een halsbrekend stukoffer.) exd5 (Pxd5) 16. Lxh6! gxh6 17. Pf5 Te8 18. Pxh6+ Kf8! (Kg7? 19. Dd2) 19. Pg5 Db6 20. Df3 Pe5 21. Dg3 Ld6 22. Pf5 Dxb2+! (Ook Barejev laat zich niet onbetuigd, en hij verdedigt zich met een tegenoffer.) 23. Kxb2 Pc4+ 24. Kb3!? (Een ultieme winstpoging. 24. Kc1 Lxg3 25. fxg3 Pe3 leidt tot een ongeveer gelijke stelling.) Lxg3 25. h6!! (De dreiging die van de witte h-pion uitgaat is een stuk waard!) Pa5+? (Volgens grootmeester Balinov redt zwart zich met Pe4! Zowel na 26. Pxe4 Pa5+ 27. Ka3 - 27. Ka4 Txe4+ - Pc4+ als na 26. h7 Pa5+ 27. Ka4 Pc3+ 28. Ka3 Pb5+ geeft zwart eeuwig schaak) 26. Ka4 b5+ 27. Kxa5 Lc7+ 28. Kxb5 Tab8+ 29. Ka4 Pe4 (Tb4+ 30. Ka3 Le5 31. Tb1 Pd7 32. h7 Lh8 33. Pxf7! enz.) 30. Txd5! Pc3+ 31. Ka3 Pb5+ 32. Kb2 Pd4+ 33. Kc3 Pb5+ en in deze hopeloze stand verliest zwart door tijdsoverschrijding. Een mogelijk vervolg is 34. Kd3 Te5 35. c4 Txd5+ 36. cxd5 Le5 37. h7 enz.

Wit: Kg1, Dc3, Ta1, Td1, Le2, Pf3, Pf5, pia2, b4, e3, f2, g2, h2.

Zwart: Kg8, Dd8, Ta8, Tf8, Lc8, Lc7, Pf6, pia7 c4, d5, f7, g7, h7. 1. Txd5! De8 (Pxd5?? 2. Dxg7 mat of Dxd5?? 2. Pe7+ met damewinst.) 2. Lxc4 en zwart geeft op omdat hij zonder enige compensatie twee pionnen is achter geraakt.

Smirnov - Zachartsov (2003)

Wit: Ke2, Dd5, Th6, Le6, Pe5, Pf3, pia3, c2, g5.

Zwart: Kh8, Dc7, Tb1, Tf6, pia6, g6, h7.

Wit aan zet kan natuurlijk de zwarte toren op f6 slaan, maar dan heeft zwart nog een rist schaakjes, te beginnen met Dxc2+. Ziet u een snellere winst?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234