Zaterdag 19/10/2019

NIEUWS

Mind the Book gooit handdoek in de ring

Het literatuurfestival Mind the Book geeft er na zes edities de brui aan. Het internationale boekenevenement, dat inpikte op de politieke actualiteit en vooral literaire non-fictie een forum gaf, vond sinds 2011 alternerend plaats in de Gentse Vooruit en de Antwerpse Singel.

Maar de subsidiekraan van het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) is dichtgedraaid. "Nochtans wordt er vaak gehamerd op het belang van non-fictie in deze roerige tijden," zegt programmator Peter Van den Eede, "ook door VFL en anderen. Toch merk je dat een volwaardig festival hierrond handhaven te weinig animo losweekt."

Een editie in 2017 is daarom onhaalbaar, zegt Van den Eede. "Lange tijd kregen we een behoorlijke toelage van het Letterenfonds, maar nu wil men dat Vooruit en De Singel de kosten zelf ophoesten."

Bovendien taande de belangstelling de voorbije jaren geleidelijk en viel ook de spreiding over meerdere festivaldagen niet altijd gunstig uit. Vorig jaar kampte Mind the Book kort voor de start met drie belangrijke afzeggingen: A.F.Th. Van der Heijden, Richard Sennett en Slavoj Zizek. "Dat gaf ons een flinke knauw", geeft Van den Eede toe. Ook het zoeken naar een lucratieve plaats op de kalender zorgde af en toe voor kopzorgen. De speciaal opgerichte vzw wordt binnenkort ontbonden.

Mind the Book - slogan: 'a meeting of minds' - startte veelbelovend en hoogst ambitieus in 2011, met een druk bijgewoond festival in de Singel waarop onder meer Umberto Eco, Robert Fisk en Ingrid Betancourt te gast waren. Later tekenden ook kleppers als Gyorgy Konrad, Joris Luyendijk, Ben Okri, Cees Nooteboom en Orlando Figes present.

Van den Eede maakt zich sterk dat hij non-fictie wel een volwaardige plaats kan geven in de 'ge-wone' boekenprogrammatie van Vooruit, dat volop in transitie is en waarvan hij de coördinator 'boeken & actualiteit' is. "Zo komt op 10 mei Philipp Blom praten over zijn nieuwe boek en is op 24 mei filosoof Slavoj Zizek te gast."

Cultauteur Robert M. Pirsig (88) overleden

De Amerikaanse auteur Robert M. Pirsig is maandag op 88-jarige leeftijd in South Berwick in de Amerikaanse staat Maine overleden, na een lang ziekbed. Hij kan met recht en reden een one hit wonder genoemd worden. Nadat ruim honderd uitgevers het manuscript afwezen, verscheen in 1974 dan toch Zen and the Art of Motorcycle Maintenance. Het publiek viel als een blok voor de roman met de hoogst misleidende titel. Het boek vormde de weerslag van een roadtrip die hij in 1968 met zijn zoon per motor maakte door het westen van de Verenigde Staten. Terloops komt ook de periode aan bod toen bij de schrijver de diagnose schizofrenie werd vastgesteld.

Er gingen in het eerste jaar miljoenen exemplaren over de toonbank en ook later bleef het boek een steadyseller en levensverzekering voor de auteur. Pirsig onderzocht de moeilijke balans tussen mens en machine en schreef over gekte en de bronnen van cultuur. Het populair-filosofische Zen gold in de jaren 70 als een bijbeltje van de tegencultuur en sloot perfect aan bij de tijdgeest. Pirsig schreef in 1991 nog een soort vervolg Lila: an Inquiry into Morals. Maar daar brak hij minder potten mee.

Pirsig was hoogbegaafd. Op zijn vijftiende rondde hij zijn middelbare school af en studeerde daarna oosterse filosofie. Vervolgens deed hij wetenschappelijk onderzoek op het gebied van scheikunde en journalistiek.

Marcel Proust was 'jaloers' op vrijende buren

De Franse bibliofiel Jean Bonna doet vandaag via een veiling bij het Parijse Drouot afstand van enige parels uit zijn imposante collectie. Hij biedt onder meer een ongeredigeerd manuscript van Victor Hugo aan en een unieke editie van Les fleurs du mal van Baudelaire, plus een prachtige eerste edite van de Discorsi van Galilei. Totale geschatte waarde: 3 miljoen.

Maar het is vooral een geestige brief van Marcel Proust die de Franse pers in beroering brengt. In een (ongedateerd) schrijven aan zijn huisbaas Jacques Porel klaagt Proust steen en been over de onophoudelijke en luidruchtige vrijpartijen van zijn toenmalige buren. Maar hij benijdde hen ook: 'Ze bedrijven de liefde met een bezetenheid waar ik jaloers op ben.' De eerste keer dat hij hun liefdesgeluiden hoorde, dacht Proust aan 'een moordpartij'. 'Maar toen ik na de kreten van de vrouw de lagere octaven van de man hoorde, wist ik wat er gaande was.' De opbrengst van de brief wordt geschat op 6.000 à 8.000 euro, een koopje voor de liefhebbers.

Op de veiling komt ook een brief van Gustave Flaubert uit 1857 onder de hamer. Daarin verdedigt hij Madame Bovary tegen de aanklachten van obsceniteit. 'Ik schrijf niet voor jonge meisjes, maar voor mannen, voor de literatuur.'

Robert Vuijsje haalt uit naar 'zelfbenoemde antiracisten'

De joods-Nederlandse auteur Robert Vuijsje, voormalig Gouden Boekenuil-winnaar met Alleen maar nette mensen, veroorzaakte dit weekend commotie met een essay in het dagblad Trouw over de zogenaamde 'zelfbenoemde antiracisten'. Hij stelt vast dat ze bewust blind blijven voor antisemitisme, omdat dit niet past in hun ideologisch raamwerk.

'In grote delen van Amsterdam', aldus Vuijsje, 'de stad waar de meesten van ons wonen, kunnen wij niet met keppeltjes over straat lopen (of) met elkaar samenkomen in een synagoge (...) zonder dat er zware bewaking voor de deur staat. Amper 75 jaar geleden werden onze ouders en grootouders vanuit Nederland op de trein gezet naar vernietigingskampen. Maar wij zijn kennelijk ineens wit geworden.'

Vuijsje concludeert: "Van de slachtoffers van de Tweede We-reldoorlog zijn Joden op wonderbaarlijke wijze binnen een paar jaar veranderd naar niet alleen reguliere witte Hollanders, wij zijn zelfs daders geworden, racisten die één op één worden verbonden aan het regerings- beleid van Israël. Een beleid waar velen van ons niet eens achter staan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234