Dinsdag 13/04/2021

Media

Nieuwsuitzendingen bekennen weinig kleur

Hoeveel spreektijd kregen 'gekleurde politici' tussen 2003 en 2013 op VTM Nieuws en Het Journaal van 19 uur? Beeld VRT
Hoeveel spreektijd kregen 'gekleurde politici' tussen 2003 en 2013 op VTM Nieuws en Het Journaal van 19 uur?Beeld VRT

Politici uit etnisch-culturele minderheidsgroepen spreken in nieuwsuitzendingen vooral over immigratiethema's. Over andere onderwerpen hoor je hen nauwelijks. Een fout van de media, of is de politiek gewoon nog steeds te wit?

Een betoging tegen het immigratiebeleid? Ophef over het hoofddoekenverbod? Als nieuwsuitzendingen op zoek zijn naar politici die wat uitleg kunnen geven, bellen ze maar al te vaak naar politici uit etnisch-culturele minderheidsgroepen. Als zij in Het Journaal of VTM Nieuws aan bod komen, gaat het in één op de twee gevallen over zo'n immigratieonderwerp. Dat blijkt uit een onderzoek van de Leuvense universiteit, dat daarvoor alle nieuwsuitzendingen van 19.00 uur tussen 2003 en 2013 doorzocht.

De cijfers lijken koren op de molen van de critici die menen dat de nieuwsuitzendingen te vaak stereotyperen: de 'gekleurde' politicus krijgt vooral spreektijd als het over immigratiethema's gaat, waarbij ze als spreekbuis van hun gemeenschap of als expert optreden. Over andere politieke onderwerpen zoals begroting of defensie, zie je hen veel minder.

Bovendien krijgen die politici sowieso stukken minder spreektijd dan 'blanke' collega's: Groen-politica Meyrem Almaci kreeg tussen 2003 en 2013 het meeste spreektijd: nauwelijks 20,7 minuten. Bart De Wever haalt dat aantal minuten wellicht in een maand of twee. Dat sp.a-politica Anissa Temsamani nog op de derde plaats staat met 11,5 minuten zegt ook alles over de erg karige aanwezigheid van politici uit etnisch-culturele minderheidsgroepen. Temsamani beleefde haar fifteen minutes of fame al in 2003, toen ze staatssecretaris was en na 74 dagen moest aftreden na een leugen over haar diploma.

"Er is nog werk aan de winkel", bevestigt Nahima Lanjri, de CD&V-politica die met 12,8 minuten tweede in de ranglijst staat. "Je hoort wel al allochtone politici over andere thema's - ik mag bijvoorbeeld in De zevende dag gaan praten over de kliklijn -, maar het gebeurt nog veel te weinig. Niet alleen in het nieuws, maar ook in spelletjes of in jeugdprogramma's. Daar moet je diversiteit zien zonder dat het over diversiteit gaat."

Perfect is het allemaal niet, maar de laatste jaren gaat het toch al veel beter, stipt Laura Jacobs aan, de onderzoekster van de KU Leuven die samen met professor Marc Hooghe het onderzoek deed. "We zien de voorbije jaren meer diversiteit in de thema's waar allochtone politici over spreken. Het gaat niet alleen meer over die specifieke, aan migratie gerelateerde thema's." Terwijl de politici in 2003 nog 58 procent van de spreektijd kregen in nieuwsitems over immigratie-gerelateerde items, zakte dit de voorbije jaren tot rond de 40 procent.

Almaci kan als voorbeeld gelden: in de Dexiacommissie kon ze zich profileren op het bankendossier, wat haar flink wat media-aandacht opleverde. En dat is het ultieme doel, meent Laura Jacobs. "Echte gelijkheid bereik je pas als allochtone politici even makkelijk over andere thema's aan bod komen."

Meyrem Almaci (Groen). Spreektijd: 20,7 minuten. Beeld rv
Meyrem Almaci (Groen). Spreektijd: 20,7 minuten.Beeld rv
Nahima Lanjri (CD&V). Spreektijd: 12,8 minuten. Beeld rv
Nahima Lanjri (CD&V). Spreektijd: 12,8 minuten.Beeld rv
Anissa Temsamani (sp.a). Spreektijd: 11,5 minuten. Beeld BELGA
Anissa Temsamani (sp.a). Spreektijd: 11,5 minuten.Beeld BELGA
Saïd El Khadraoui (sp.a). Spreektijd: 10,2 minuten. Beeld BELGA
Saïd El Khadraoui (sp.a). Spreektijd: 10,2 minuten.Beeld BELGA
David Geerts (sp.a). Spreektijd: 8,4 minuten. Beeld PHOTO_NEWS
David Geerts (sp.a). Spreektijd: 8,4 minuten.Beeld PHOTO_NEWS

Taak van de politiek

De media weten dus waaraan te werken, alleen zijn ze niet de enige die nog aan hun diversiteitsbeleid moeten schaven. Dat je zo weinig politici uit etnisch-culturele minderheidsgroepen in de nieuwsuitzendingen ziet, komt ook omdat er gewoon weinig zulke politici zijn. De Vlaamse en federale regering bestaan volledig uit 'witte politici', in de Kamer heeft slechts 5,3 procent van de leden een andere etnisch-culturele achtergrond. "Allochtone politici moeten echt wel heel belangrijke functies bekleden, zoals partijvoorzitter, voordat ze in de media worden opgevoerd als allround politici die over alle thema's een mening mogen uiten," besluiten de onderzoekers. En als ze niet zulke topfuncties bekleden, komen ze niet in het nieuws. Meyrem Almaci is hier de uitzondering die de regel bevestigt, als pas verkozen voorzitter van Groen.

Werk aan de winkel dus voor de politieke partijen, die moeten schaven aan het laten doorstromen van politiek talent uit etnisch-culturele minderheidsgroepen. "We moeten daar inderdaad aan werken", zegt Nahima Lanjri, die vermoedt dat de manier van aan politiek doen veel mensen afschrikt. "Veel mensen zijn wel lid of hebben sympathie voor een partij, maar worden niet aangetrokken door de manier van vergaderen. Als je anders met die groep omgaat, kun je meer mensen bereiken. Bovendien moet je iedereen op tijd integreren in de partijwerking, bijvoorbeeld via vormingscursussen. Wat je zeker niet moet doen, is vlak voor de verkiezingen een allochtoon zoeken om op de lijst te zetten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234