Vrijdag 21/02/2020

'Nieuwsgierig blijven is het belangrijkste'

In het rijtje Vlamingen in het buitenland valt de naam Cies Bierinckx (°1955) niet meteen op. Toch heeft de uit Herenthout afkomstige veertiger een behoorlijke staat van dienst: drijvende kracht achter het Viewpoint-festival in Gent, initiatiefnemer van het Time-festival en nu productieleider op de Salzburger Festspiele. Binnenkort komt daar nog een visitekaartje bij: Bierinckx volgt Ritsaert Ten Cate op als directeur van DasArts, de post-academische theateropleiding in Amsterdam.

We ontmoeten Bierinckx in zijn kantoortje op de Festspiele: een kleine ruimte in het gebouw naast het prestigieuze Festspielhaus, met grote programma-affiches op de gevel. Die hangen er meer voor de vorm, want zoals jaarlijks zijn alle hotels in Salzburg volgeboekt, is het niet door festivalgangers dan wel door de talloze toeristen die Mozarts geboortehuis willen bezoeken.

Binnenkort ruilt Bierinckx het zicht op de Oostenrijkse terrasjes en ijssalons voor een langdurig verblijf in Amsterdam. Van zijn voorganger Ritsaert Ten Cate heeft hij al huiswerk meegekregen, een voorbereiding op zijn rol als coördinator van een eigenzinnige theateropleiding. DasArts staat sinds de oprichting in 1994 gelijk aan een parcours langs het onverwachte, wat de studenten - ervaren podiumkunstenaars - de gelegenheid moet bieden zich te heroriënteren.

Bierinckx: "Het is alleen nog afwachten wanneer ik zal beginnen. Dat moet ook met Gerard (Mortier, artistiek directeur van de Festspiele, SH) besproken worden. Gerard is alleszins erg enthousiast, heeft mij wel gevraagd om in de zomer voor de Festspiele te blijven werken. Dat moet lukken, want DasArts werkt in blokken van enkele weken."

In 2001 houden Mortier en Bierinckx het festival in Salzburg definitief voor bekeken. Dat jaar zal de Amerikaanse filmregisseur David Lynch Les contes d'Hoffmann van Jacques Offenbach ensceneren, voor Mortier de kroon op jarenlang voorbereidend werk. Net als Bierinckx houdt de in Oostenrijk omstreden artistiek directeur erg van film, wat dit jaar de aanwezigheid van Hal Hartley verklaart. Hartley regisseerde op uitnodiging van Mortier zijn eerste theatervoorstelling (Soon), een zoveelste stap in het beleid van Mortier om de conservatieve elitie in Salzburg het vuur aan de schenen te leggen. Daarvan kan Bierinckx sinds ongeveer een jaar getuigen als productieleider.

Bierinckx: "Het is al heel verrijkend geweest. Ik had nog nooit in zo'n grote structuur gewerkt en hier kan ik mij concentreren op het pure productiewerk in plaats van op geldproblemen en zo. Voor Soon hebben we bijvoorbeeld een nieuwe ruimte in Hallein in gebruik genomen. Tegen volgend jaar krijgen de houten zitbanken op de tribune bekleding. Dat is nodig, want de Duitstalige versie van Ten Oorlog gaat er in première. Het publiek zal een beetje comfort voor een hele dag theater wel appreciëren (lacht). "Ten Oorlog dient, net als Soon, als stoorzender binnen het festivalprogramma. Hartley heeft voor zijn theaterdebuut heel wat kritiek gekregen, maar binnen de filosofie van verjonging van het festival is het een belangrijk element. Die voorstelling heeft al het meest tot discussies geleid, niet over vorm of esthetiek maar over de inhoud. Dat is zó belangrijk. In dat opzicht is het verantwoord om soms een 'mindere' voorstelling te programmeren, zolang die binnen het verhaal van een festival past. Boegeroep nemen regisseurs als Hartley of Peter Sellars erbij - zij zijn professioneel met hun vak bezig."

Dat laatste geldt ook voor Bierinckx, die na zijn middelbare studies aan de handelsschool even overwoog om filmschool te volgen. Bierinckx: "Dat is om allerlei redenen niet doorgegaan, maar ik zat als 14-jarige wel al in de programmatieraad van de filmclub in ons dorp. Ik ben sowieso altijd met kunst bezig geweest, weliswaar vaak via de film. Mijn interesse gaat dan ook naar kruisbestuivingen, meer dan naar rechttoe-rechtaan dans en theater."

Het Time-festival in Gent was een voorbeeld van hoe Bierinckx disciplines met elkaar wil confronteren, alleen ontbrak het aan steun en financiële omlijsting. "Desondanks blijf ik trots. Het was op Time dat het werk van Rineke Dijkstra voor de eerste keer in Vlaanderen werd voorgesteld. We hebben toen ook met Johan Grimonprez een videotheek geïnstalleerd die later op Documenta is geweest. Ik was toen in dienst van de stad Gent, en omdat ik geen universiteit had gedaan, kreeg ik een loon van opsteller. Collega's-organisatoren verklaarden mij zot. Uiteindelijk heb ik een serieuzere wedde gevraagd, maar dat heeft niets opgeleverd. Toen heb ik afgehaakt (Time wordt nu onder andere door het Nieuwpoorttheater georganiseerd, SH).

"Het is vreemd, maar in België lijken nogal wat mensen mij niet te vertrouwen. Is het omdat ik zo vaak in het buitenland zit? Als men mij geen ernstig voorstel doet, ga ik zelf wel op zoek naar een uitdaging. Ik was bijvoorbeeld erg geïnteresseerd om het Klapstuk-dansfestival in Leuven te leiden, ben daarvoor enkele keren uit Salzburg overgevlogen. Maar dan merk je dat het weer op een typisch Vlaamse manier wordt opgelost, zonder visie en liefst gemakkelijk. Neem nu de nieuwe koers van het Kaaitheater in Brussel. Dat jonge directeursduo (Johan Reyniers en Agna Smisdom, SH) neemt alles mee wat in Klapstuk zat, en dat is dan het 'Kaaitheater nieuwe stijl'. Sorry, dan vermoed ik dat men de waaier aan mogelijkheden niet wíl zien.

"Daarom ben ik zo blij dat ik in DasArts de nodige ruimte kan creëren. Ik onderhoud nog altijd goede contacten met Belluard, Sommerszene en andere internationale festivals. Zo kan ik mensen aan elkaar voorstellen, oeuvres met elkaar confronteren. Op een festival levert dat in het beste geval een injectie op, maar met een opleiding kun je op lange termijn werken."

Vroeg Ten Cate aan Bierinckx om een strijdplan voor te leggen? Bierinckx: "Het belangrijkste is nieuwsgierig te blijven. Wat Ritsaert en Gerard trouwens gemeen hebben, is dat het allebei zeer warme mensen zijn, ook in hun contacten met kunstenaars. Als je een kunstenaar buiten het theater of de galerie ontmoet, leer je wie de mens is achter het werk. Heel vaak blijken er toch parallellen tussen het kunstwerk en de mens te bestaan. Normaal, er moet toch altijd een ziel in zitten."

Steven Heene

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234