Vrijdag 18/06/2021

Nieuwe ziekenhuisbacterie rukt op

De CPE-bacterie rukt nu ook in ons land op. Sinds begin dit jaar werden al 206 gevallen gemeld, meer dan over heel 2011. De ziektekiemen kunnen antibiotica afbreken die gebruikt worden bij ernstige infecties.

"Het is duidelijk dat we alle mogelijke inspanningen moeten doen om de opmars van CPE af te remmen", waarschuwt Béatrice Jans van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid.

De Carbapenemase Producerende Enterobacteriën, kortweg CPE, komen van nature voor in onze darmen. Daar zorgen ze voor een gezond evenwicht in de darmflora en voor de aanmaak van onmisbare vitamines. "Drager zijn van de CPE-bacterie is op zich niet gevaarlijk voor gezonde mensen", zegt Jans. "Vaak beseffen ze het niet eens en blijven ze gespaard van ziekteverschijnselen."

Het slechte nieuws: de CPE-bacteriën kunnen wel een probleem vormen voor mensen met een verzwakte gezondheid. Bij hen kunnen de ziektekiemen infecties ontketenen. "Niet verwonderlijk dat de meeste infecties opduiken op afdelingen waar patiënten veel zorg nodig hebben, zoals de intensive care, heelkunde- en transplantatie-eenheid", duidt Jans.

Het ziet ernaar uit dat de bekende MRSA-ziekenhuisbacterie er een bondgenoot bij heeft. Want infecties met CPE-bacteriën zijn soms moeilijk te behandelen, waarschuwt het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid. De ziektekiemen produceren het enzym carbapenemasa, waarmee ze bepaalde antibiotica kunnen afbreken. Dat limiteert het aantal bruikbare medicijnen.

CPE rukt al langer op in de wereld, maar bleef lange tijd een ver-van-ons-bedshow. In eerste instantie kwam het probleem enkel voor in landen buiten Europa, zoals India en Pakistan. Ondertussen treedt het ook dikwijls op in Europese ziekenhuizen. "In ons land dook de bacterie tot voor kort slechts sporadisch op, telkens bij patiënten die op reis waren geweest naar CPE-landen", luidt het. "Maar nu zijn de kiemen ook in eigen land aan een opmars bezig."

De Hoge Gezondheidsraad formuleerde eind 2011 al een advies over de CPE-toename, sinds begin dit jaar geldt een aangifteplicht. Ondertussen werden in negentien ziekenhuizen al 206 gevallen gemeld, meer dan tijdens heel 2011. Als meerdere gevallen aan elkaar gelinkt worden, is er sprake van een 'cluster'. De voorbije maanden werden in Vlaanderen twee clusters gemeld, goed voor de helft van het aantal meldingen. Het ging daarbij over het AZ Nikolaas in Oost-Vlaanderen en het AZ Sint-Maarten in Antwerpen.

"De betrokken ziekenhuizen hebben gelukkig alert gereageerd", zegt Dirk Wildemeersch van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. "Ze hebben de CPE snel opgespoord en de nodige actie ondernomen."

De belangrijkste maatregelen zijn een goede handhygiëne en isolatie van de CPE-dragers, vertelt Anne-Marie Verbruggen, arts ziekenhuishygiëne en microbiologe in het AZ Nikolaas. Toen het laboratorium sporen terugvond van CPE, voerde het ziekenhuis meteen een grondige screening uit.

In het merendeel van de gevallen ging het om CPE-patiënten zonder infectie. Verbruggen: "Hun kamer werd volledig gedesinfecteerd. Ze werden ook geïsoleerd, om besmetting te vermijden. Maar meer kun je niet doen: de ziektekiem gaat na verloop van tijd spontaan weg, zodra de normale darmflora weer de bovenhand neemt."

Dragers met een infectie hebben wel een antibioticakuur nodig. Van levensbedreigende gevallen was tot nog toe geen sprake. "Al hebben we wel enkele ernstige infecties gehad, zoals op de intensive care", zegt Verbruggen. "Het ging dan om fel verzwakte dragers. Denk bijvoorbeeld aan een hartlijder met een darmtumor. Die patiënten lagen op intensieve zorgen wegens hun algehele toestand, CPE was niet de oorzaak."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234