Dinsdag 24/11/2020

Wet-Renault

Nieuwe wet-Renault is sociaal dynamiet

Beeld BELGA

Na twintig jaar is de wet-Renault, die de spelregels bij collectief ontslag vastlegt, aan vernieuwing toe. Minister van Werk Kris Peeters (CD&V) pleit voor een uitbreiding van de steun bij ontslag, maar het VBO weigert. "Wie zelf werk vindt, heeft geen extra steun nodig."

Minister van Werk Kris Peeters (CD&V) is het beu dat de sociale partners geen akkoord lijken te vinden over een modernisering van de wet-Renault. Die wet bestaat sinds 1998 en legt bedrijven strikte regels op bij een collectief ontslag. Eerst moet de directie haar plannen bekendmaken, daarna mogen de vakbonden alternatieven suggereren. Pas later komen er onderhandelingen over de ontslagvoorwaarden.

De lange en complexe procedure was het antwoord van de regering-Dehaene op de sluiting van Renault Vilvoorde. In 1997 kondigde de Franse autobouwer plotseling meer dan 3.000 ontslagen aan. Een verrassing die toen veel emoties opriep. Sinds de wet-Renault is dat niet meer mogelijk. Eerst moet de directie in dialoog gaan met de vakbonden.

Afscheidspremies

Toch is de wet aan vernieuwing toe. In de eerste plaats omdat België zichzelf in de voet schiet. Volgens de OESO heeft geen enkel ander land zo'n rigide systeem om mensen collectief te ontslaan. Dat maakt het duur en complex. Bovendien jagen de extra voordelen die vakbonden afdwingen, zoals afscheidspremies, de prijs van herstructureringen nog verder omhoog.

Resultaat: bedrijven durven minder te investeren. En als het fout gaat, grijpen ze minder snel in. Waardoor de schade uiteindelijk nog groter uitvalt.

Ook voor werknemers is de huidige regeling niet altijd positief. Bij de sluiting van Caterpillar in 2016 sneuvelden heel wat jobs bij de toeleveranciers van het bedrijf, terwijl zij niet door de wet werden gedekt. Dat geldt ook voor het personeel van de zelfstandige bankkantoren van de Nederlandse groep ING, die in 2016 honderden kantoren schrapte. Zij vielen uit de boot.

Volgens de OESO heeft geen enkel ander land zo'n rigide systeem als België om mensen collectief te ontslaan.Beeld De Morgen

Daarom wil minister van Werk Kris Peeters (CD&V) de wet aanpassen. Dat staat ook in het federale regeerakkoord. Maar sinds 2016 hebben de onderhandelingen tussen de sociale partners nog niets opgeleverd. De aanpassing van een steunpilaar van onze sociale wetgeving staat garant voor felle discussies. Niemand wil verworven rechten afstaan.

Met een eigen voorstel voert Peeters nu de druk op. Zijn plan? Houd rekening met de onderaannemers van het bedrijf, schakel sneller sociale bemiddelaars in en betrek ook werknemers die tijdens de sociale onderhandelingen al nieuw werk hebben gevonden. Anders blijven zij nodeloos afwachten om aan het einde van de onderhandelingen te kiezen wat het voordeligst is: de nieuwe job of de regeling voor het ontslagen personeel.

Andere tijden

Bart Buysse, directeur-generaal van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO), past voor die aanpak. “De essentie is zoveel mogelijk mensen naar een job begeleiden”, zegt hij. “In plaats van extra vergoedingen te geven aan mensen die al werk hebben gevonden, kunnen we de middelen beter inzetten voor de begeleiding van mensen die nog zonder werk zitten.”

Tijden veranderen, zegt Buysse. Daardoor neemt de noodzaak van een sterke wet-Renault af. “Twintig jaar geleden waren de opzegtermijnen voor arbeiders erg kort. Met de wet werd dat gecompenseerd. Maar intussen zijn arbeiders er flink op vooruitgegaan." Heractivering zit nu ook veel meer ingebakken in ons systeem, klinkt het. “Een deel van de ontslagkost gaat sowieso al naar loopbaancoaching.”

Het is duidelijk dat de vakonden dat anders zien. Zij willen de wet net uitbreiden in plaats van beperken. Zo wil de socialistische vakbond ABVV niet alleen betere bescherming voor werknemers van onderaannemers, maar ook voor werknemers die tijdelijk of via een uitzendkantoor aan de slag zijn. “Ook zij moeten door de wet-Renault worden gedekt”, klinkt het.

Laatste duwtje

Bij de sociale partners valt te horen dat hun standpunten “naar elkaar toe groeien”, maar een oplossing is niet evident. Volgens Buysse moet de Nationale Arbeidsraad “de komende dagen of weken” haar ei leggen. De druk door Peeters kan dus gezien worden als het laatste duwtje richting finish.

Toch is het dan niet gedaan.  Want na het advies van de sociale partners moet Peeters zijn voorstel ook nog door de federale regering loodsen. Na een aantal vergaderingen tussen kabinetten zijn Open Vld en N-VA nog niet mee, zo verneemt De Morgen.

"Tegen het einde van dit jaar wil ik alles rond hebben", zegt Peeters. Als de sociale partners nog lang talmen, komen ze te laat, waarschuwt hij. "Dan neem ik zelf het initiatief."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234