Maandag 19/08/2019

Aanslagen Brussel

Nieuwe vragen blijven opduiken: dag van de waarheid voor ministers Jambon en Geens

Jan Jambon en Koen Geens op een meeting van EU-ministers. Ze kunnen een storm van vragen verwachten en verdere onthullingen kunnen hen in het nauw drijven. Beeld Reuters

De regering moet vanmiddag uitleggen hoe twee van de zelfmoordterroristen in Brussel, de broers Ibrahim en Khalid El Bakraoui, op vrije voeten konden blijven. Justitieminister Geens en binnenlandminister Jambon geven toe dat er fouten zijn gemaakt. En er blijven nieuwe vragen opduiken.

Terwijl de brokstukken na de terreuraanslagen in Brussel nog worden geruimd, staat de regering voor een levensbelangrijke dag. Na een nacht waarin Koen Geens (CD&V) en Jan Jambon (N-VA) hun ontslag geweigerd zagen door premier Charles Michel (MR), was er maar één conclusie duidelijk: de regering moet volledige transparantie geven.

Er komt een parlementaire onderzoekscommissie die moet uitzoeken hoe het precies kon dat de broers El-Bakraoui door de handen van het gerecht kon glippen. "Vermoedelijk zijn er fouten gemaakt bij de veiligheidsdiensten", geeft Geens toe. "Al gaat het in dit geval maar om één man." Jambon: "Mensen hebben hun job niet ter harte genomen."

De commissies Justitie, Binnenlandse en Buitenlandse Zaken houden vanmiddag al een gezamenlijke vergadering in het parlement. De ministers Geens, Jambon en Didier Reynders (MR) worden daar verwacht voor een eerste uitleg. Er zijn nog bijzonder veel vragen onbeantwoord.

• Waarom verdween Ibrahim el-Kabraoui, ondanks Turkse waarschuwingen?

• Had ook tweede kamikazebroer in cel moeten zitten?

• Werd Abdeslam voldoende aan de tand gevoeld?

Probatievoorwaarden geschonden

Het was al bekend dat Ibrahim El Bakraoui, een van de zelfmoordterroristen in Zaventem, eigenlijk in de gevangenis had moeten zitten. Hij werd in 2014 vervroegd vrijgelaten, maar overtrad zijn voorwaarden toen hij afgelopen zomer naar Turkije reisde. Toch belandde hij niet opnieuw in de cel. Meer zelfs, hij werd er een maand later weer gevat door de Turkse autoriteiten.

Maar ook zijn broer Khalid El Bakraoui had net zo goed opgesloten kunnen zitten. De man die zichzelf opblies in het metrostation Maalbeek aan de Europese wijk, schond eveneens zijn probatievoorwaarden, zegt de Bergense procureur des konings Christian Henry aan deze krant. Hij was voorlopig vrij na een veroordeling voor meerdere gewelddadige carjackings.

Toen hij op 13 mei vorig jaar een eenrichtingsstraat langs de verkeerde kant inreed, werd hij staande gehouden door de Brusselse politie. Hij bleek in het gezelschap van een van zijn oude maten uit het criminele milieu, wat niet mocht tijdens zijn voorlopige invrijheidstelling. Hij zat drie dagen in de cel, maar de strafuitvoeringsrechtbank liet hem vrij. Hij had zich volgens de rechter voor de rest voortreffelijk gedragen.

Khalid El Bakraoui werkte mee aan de aanslagen in Parijs. In december werd daarom een internationaal arrestatiebevel uitgestuurd. Blijkbaar raakte die info traag tot in Bergen, want zijn voorwaardelijke invrijheidstelling werd pas in februari ingetrokken.

Er komen er nog meer vragen over het onderzoek van onze veiligheidsdiensten. Zo stonden de twee broers niet op de Belgische OCAD-lijst van terreurverdachten. Wel zaten ze in de databank van de Amerikaanse veiligheidsdiensten, meldt de zender NBC.

Plan voor schietpartij

Tegelijk blijkt dat Salah Abdeslam maar één keer kort werd ondervraagd tussen zijn aanhouding vrijdag en het moment van de aanslagen dinsdag. Mogelijk gingen kostbare kansen verloren om hem tot op het bot uit te vragen en erger te vermijden.

Speurders gaan ervan uit dat hij oorspronkelijk met twee kompanen een schietpartij wilde houden in Brussel met kalasjnikovs en riotgun. Een gelijkaardig scenario als in Parijs, waar er op drie plaatsen werd toegeslagen, lag klaar, zeggen meerdere nieuwsbronnen.

Jambon, Geens en Reynders kunnen zich vandaag dus aan een storm van vragen verwachten. Maar daarmee is het niet gedaan. Verdere onthullingen kunnen de ministers alsnog in het nauw drijven. De onderzoekscommissie zal finaal duidelijkheid scheppen. "Het moet natuurlijk meer zijn dan een symbolische geste of een wraakoefening", zegt N-VA-fractieleider Peter De Roover. "Maar als er daar koppen moeten rollen, dan is dat zo."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden