Donderdag 28/05/2020

Uplace

Nieuwe uppercut voor Uplace

De site van Uplace in Machelen. Beeld Pieterjan Luyten

Geen spade in de grond, maar het deksel op de neus. Het mega-winkelcomplex Uplace in Machelen bij Vilvoorde kan niet beginnen bouwen omdat de milieuvergunning werd geschorst.  

Dit voorjaar zou het zo ver zijn. Een datum was nog niet geprikt, maar de bouw zou kunnen starten, zo had het belevingscentrum Uplace verschillende keren aangekondigd. Eind vorig jaar waren alle vergunningen binnen, sommige zelfs voor de tweede keer. 

En dan kwam de Raad van State, die donderdag de milieuvergunning schorste. De werken kunnen al zeker dit jaar niet meer doorgaan. Mogelijk moeten de plannen definitief naar de prullenmand. 

Wat is er aan de hand? De Raad van State oordeelt dat het milieu-effectenrapport (MER), dat onder meer de verkeersimpact in kaart brengt, niet meer up-to-date is. Dat rapport werd opgemaakt in 2010 en volgens het rechtsorgaan is het "niet onredelijk te veronderstellen" dat intussen de mobiliteit en de luchtvervuiling in de directe omgeving van het project er intussen slechter aan toe is dan toen.

De milieuvergunning wordt nu tijdelijk opgeheven. Mocht de bouw nu al starten zou de impact onomkeerbaar zijn, oordeelt de Raad van State. Daarom wordt de situatie bevroren tot er een definitieve uitspraak volgt. Volgens het arrest komt die, wegens de grootte en complexiteit van het dossier, er pas ten vroegste volgend jaar.

Weinig politieke steun

Uplace-topman Bart Verhaeghe reageerde furieus. "Als ondernemer ben ik geschokt te moeten vaststellen dat dit kan in een rechtsstaat.” Hij verwijst naar Docks, het winkelproject even verderop aan de Van Praetlaan dat eind vorig jaar de deuren kon openen. Daar bleef de milieuvergunning wel overeind.

Bij UPlace argumenteert men dat het 'verouderde' MER wel degelijk opnieuw gevalideerd is door de Vlaamse administratie in 2014. "Zelfs de hoogste milieuambtenaar gaf zijn fiat", klinkt het. Maar volgens het arrest is die update nooit onderworpen aan kritisch onderzoek en werd bijvoorbeeld het publiek niet geconsulteerd. Dat onzekere element verantwoordt de schorsing.

Verhaeghe vraagt nu overleg met de Vlaamse regering om de schorsing alsnog ongedaan te maken. Hij klopt daarvoor aan bij  minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V), die de vergunning heeft uitgereikt. 

Op veel politieke steun moet Verhaeghe echter niet rekenen. Schauvliege heeft het dossier altijd heel ambtelijk en vanuit juridisch oogpunt behandeld. Nu wil ze niet dieper ingaan op de uitspraak, maar haar partij stak haar afkeer voor Uplace niet onder stoelen of banken. Net als coalitiepartner Open Vld overigens. 

"We moeten nog zien of het project in zijn huidige vorm de eventuele toets van de Raad van State zal doorstaan", stelde CD&V-fractieleider Koen Van den Heuvel toen de Vlaamse regering groen licht gaf voor Uplace in zijn huidige vorm. "Anders is het over en uit." 

Beeld Pieterjan Luyten

Bij zijn liberale collega Bart Somers klonk hetzelfde geluid. Meer nog, hij diende samen met zijn Mechelse coalitiepartners (met uitzondering van N-VA) zelfs een klacht in bij de Raad van State. "Het is tijd dat de Vlaamse regering investeert in zijn echte winkelcentra: de stadskernen", liet hij donderdag optekenen.

Lange martelgang

Uplace heeft al een hele martelgang achter de rug. De eerste milieuvergunning werd in het voorjaar van 2014 vernietigd, pas in de zomer van vorig jaar kreeg ze opnieuw groen licht. De bouwvergunning werd ook al een keer vernietigd, maar eind vorig jaar opnieuw goedgekeurd. 

Als de milieuvergunning volgend jaar definitief vernietigd wordt, wordt het bijzonder lastig. Mogelijk moet in dat geval zelfs het hele milieu-effectenrapport worden overgedaan, wat nog naar schatting twee jaar rekenwerk en onderzoek met zich mee zal brengen. En dan zijn we al 2020 of 16 jaar nadat het project ooit is voorgesteld. En hoe zal het verkeer er op de ring dan aan toe zijn?

"Je kunt rechters wereldvreemd noemen, maar wat dan te zeggen van de politici die hiermee willen doorgaan?", reageert mobiliteitsexpert Dirk Lauwers (UGent). Hij deed onderzoek naar de verkeersimpact van Uplace. "Op het traject aan de Heizel is de duur van de avondfile op twee jaar tijd met de helft gestegen. Natuurlijk is de mobiliteitssituatie veranderd, en uit eerder onderzoek blijkt dat Uplace dat alleen erger zal maken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234