Donderdag 12/12/2019

Nieuwe studies schetsen doemscenario's

'Genetisch gemanipuleerde vissen kunnen op korte termijn het einde van hun soort betekenen'

over genetisch gemanipuleerde organismen

Brussel

Van onze medewerker

De discussie over het gebruik van genetisch gemanipuleerde organismen (GGO's) is nog lang niet geluwd. Terwijl tegenstanders de WHO (Wereldhandelsorganisatie) ervan betichten de controles op de ontwikkeling van GGO's af te bouwen, wijzen nieuwe wetenschappelijke rapporten op de gevaren van GGO's. Een bepaalde genetische gemanipuleerde maïssoort 'lekt' insecticiden in de bodem en het vrijlaten van genetisch gemanipuleerde vissen zou het voortbestaan van de soort op korte termijn in gevaar brengen.

In het prestigieuze wetenschappelijk tijdschrift Nature beschrijven Amerikaanse onderzoekers van de University of New York hoe uit een bepaalde genetisch gemanipuleerde maïssoort een soort zelf geproduceerd insecticide in de bodem lekt. De maïsplanten zijn zodanig genetisch gemanipuleerd dat ze zelf een bepaald insecticide aanmaken en op die manier zichzelf beschermen tegen insecten. De concentratie aan insecticiden die op die manier in de plant wordt opgebouwd, zou geen gevaar voor de volksgezondheid inhouden. Wel zorgt het 'lekken' van het insecticide via de wortels van de plant in de bodem voor problemen. De genetisch gemanipuleerde maïsplanten riskeren op die manier een levende fabriek te worden die massaal insecticiden in het milieu brengt. Net zoals dioxines en PCB's zijn de insecticiden bijzonder moeilijk afbreekbaar en blijven ze lange tijd actief in het milieu.

Nog verontrustender zijn de resultaten van het onderzoek, verricht door professor William Muir aan de Purdue University in het Amerikaanse Indiana. Hij stelde vast dat genetisch gemanipuleerde vissen in staat zijn om op korte termijn de eigen soort uit te roeien. Hoewel er niet meteen plannen bestaan om genetisch gemanipuleerde vissen op de markt te brengen, wordt er sinds enkele jaren driftig geëxperimenteerd met genetisch gemanipuleerde dieren. Momenteel worden grootschalige tests uitgevoerd met genetisch gemanipuleerde zalmen die voorzien worden van een gen dat groeihormoon aanmaakt. Daardoor groeien de vissen op korte termijn uit tot ongelofelijke kanjers.

Het onderzoeksteam van William Muir brengt echter aan het licht dat één genetisch gemanipuleerde zalm volstaat om een hele populatie uit te roeien. De onderzoekers werkten weliswaar met genetisch gemanipuleerde Japanse medaka's (Oryzias latipes), maar de bevindingen zijn even goed van toepassing voor zalmen. De praktijk leert dat grote zalmen seksueel een stuk actiever zijn dan hun kleinere soortgenoten. Een genetisch gemanipuleerde reuzenzalm heeft gemiddeld vier keer zoveel partners als een normale zalm. Het logische gevolg daarvan is dat het 'gen voor groeihormoon' zeer snel verspreid raakt in de populatie.

De onderzoekers constateerden echter dat de genetisch gemanipuleerde vissen veel sneller sterven dan hun gewone soortgenoten. Ongeveer één op de drie reuzenvissen sterft zelfs voor hij de voortplantingsleeftijd heeft bereikt. Extrapolaties leren dat 60 genetisch gemanipuleerde zalmen die terechtkomen in een populatie van 60.000 vissen de hele populatie uitroeien op 40 generaties tijd.

Zelfs één reuzenzalm die in de vrije natuur terechtkomt, volstaat in principe om op termijn het hele zalmbestand uit te roeien. Het gen wordt immers als een soort 'paard van Troje' in de populatie gesmokkeld. De reuzenzalm ziet er zo goed zodat iedereen er nakomelingen van wil. In de praktijk blijkt zijn genetische materiaal echter zeer slecht te zijn, waarmee net het omgekeerde van Darwins survival of the fittest gebeurt en een soort versneld uitsterft.

De Amerikaanse wetenschappers roepen beleidsmakers intussen op om ondanks de economische druk het been stijf te houden en een absoluut verbod op genetisch gemanipuleerde dieren in te stellen. (ToC)

Gemanipuleerde maïssoort pompt insecticides in bodem

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234