Woensdag 19/01/2022

Nieuwe Steinway-concertvleugel in PSK

Tot eergisteren vertoonde de pas gerestaureerde concertzaal Henry Le Boeuf in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten nog één gebrek: de Steinway-concertvleugel was al jaren totaal op en daardoor een bron van ergernis voor zowel pianisten als klankkritische concertgangers. Door een milde gift van een privé-mecenas kon de Filharmonische Vereniging woensdagavond een nieuw instrument van hetzelfde huis aan het publiek voorstellen. Niemand minder dan pianist Vladimir Ashkenazy, die in de zaal Henry Le Boeuf voor het eerst buiten de communistische wereld speelde toen hij in 1956 de Koningin Elizabethwedstrijd won, heeft het instrument gekozen, dat hij woensdagavond mocht inwijden.

Even voordien was er een met veel poeha aangekondigd onderhoud met de maestro waarin hij zou uitleggen waarom hij dit instrument heeft gekozen: aangepast aan de zaalakoestiek en het vaakst uitgevoerde repertoire, de speciale kwaliteit van het touché enzovoort. Het viel allemaal nogal mee: in een bondig betoog, in schril contrast met de obligate speeches, meldde hij dat je daar in Hamburg wel tien piano's kunt uitproberen en dat ze allemaal goed zijn. Dat hij zich de akoestiek bovendien half wel en half niet herinnerde en dat men straks maar moest oordelen, na zijn recital. Verrukkelijke no nonsense die het beste deed vermoeden voor het vervolg van de avond.

Ten onrechte, helaas. Ashkenazy is zeker en vast een virtuoos, maar dat dit concert uitgerekend de kwaliteiten van de piano in de verf had moeten zetten, is ironisch. Het programma was daartoe nochtans zeer geschikt: Schumanns Arabeske en Kreisleriana, Gaspard de la Nuit van Ravel en enkele preludes van Rachmaninov, stuk voor stuk lyrische, veelgelaagde werken die de piano op het lijf zijn geschreven. Met de breekbare Arabeske liep het echter al mis: Ashkenazy koos voor een scherp afgetekende discant en het angstvallig vermijden van foute noten. Niks geen legato of cantabile. In de virtuoze passages van de Kreisleriana, waarvoor bovendien een zeer hoog tempo werd gekozen, kon het technische gehalte soms begeestering wekken, maar de bijna volstrekte afwezigheid van klankcultuur en zangerigheid bleven storen in een werk met een zo manifeste liedkwaliteit. De hele essentie van Schumanns schrijfwijze, de contrapuntische verstrengeling van de prachtigste melodische lijnen, viel uiteen in een discant met enigszins virtuoze begeleiding. "Er zit toch een zekere aristocratie in", zei iemand tijdens de pauze. Misschien had hij wel gelijk. In Ondine, het louter op kleur geënte eerste deel van Gaspard, ben je met alleen de noten niets, vond gelukkig ook Ashkenazy. Le Gibet bezorgt gewoonlijk een onbehaaglijk gevoel door zijn kille galgensfeer, maar deed dat nu door verveling. Scarbo was zeker het sterkste deel van de avond; niet voor niets was Ravels eerste bedoeling met dit werk het moeilijkste pianostuk ooit te componeren. Toch blijft het een zinnige vraag of forte spelen noodzakelijk slaan betekent. De nostalgisch naar de vorige eeuw terugblikkende preludes van Rachmaninov vergden opnieuw de onvoorwaardelijke zin voor sonore schoonheid die we van de componist zelf kennen, maar waarmee Ashkenazy duidelijk niet bezig is.

Een zeer teleurstellend recital. Hopelijk laten binnenkort Pogorelich en Volodos ons de piano echt horen. (RT)

Pianovirtuoos Vladimir Ashkenazy stelt teleur

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234