Donderdag 26/11/2020

AchtergrondArcheologie

Nieuwe snelweg bedreigt gebied waar al dertig oude sarcofagen werden gevonden

De 2.500 jaar oude, verzegelde doodskisten die werden gevonden 32 kilometer ten zuiden van Caïro.Beeld EPA

Archeologen hebben bijna dertig 2.500 jaar oude sarcofagen ontdekt in de omgeving van de Egyptische hoofdstad Caïro. Een spectaculaire ontdekking, maar met een wat wrange bijsmaak, omdat het gebied van de vondst bedreigd wordt door de aanleg van een snelweg.

De 27 beschilderde houten doodskisten werden aangetroffen in een 11 meter diepe put in de dodenstad van Sakkara, 32 kilometer ten zuiden van Caïro. Vorige week werden 13 sarcofagen ontdekt, daarna nog eens 14. Allemaal ongeopend, aldus het Egyptische ministerie van oudheden zondag.

Sakkara was de begraafplaats van de stad Memphis, bijna drieduizend jaar lang de hoofdstad van het oude Egypte. De enorme necropool, opgenomen in de Werelderfgoedlijst van Unesco, staat onder meer bekend om zijn vele rijkversierde graven alsook om de trappiramide van Djozer uit 2.700 voor Christus, de oudste piramide ter wereld, die net weer voor het publiek is opengesteld na een langdurige restauratie.

Pijnlijk moment

Het nieuws van de vondst komt op een pijnlijk moment vanwege de ontdekking vorige week dat de Egyptische autoriteiten bezig zijn met de aanleg van twee achtbaanssnelwegen over het Plateau van de Piramiden, het woestijngebied buiten Caïro waar de beroemde Piramiden van Gizeh en de dodenstad van Sakkara liggen.

De bouwactiviteiten kwamen aan het licht toen journalisten bulldozers aan het werk zagen, maar lijken buiten zicht van het publiek al vorig jaar te zijn gestart. Ze zijn onderdeel van een megaplan gepusht door president Abdel Fattah al-Sisi en het machtige leger om het verkeersinfarct van de 20 miljoen inwoners tellende hoofdstad te ontlasten. Een eerder plan werd in de jaren negentig na wereldwijde protesten in de la gelegd.

De twee snelwegen snijden het Plateau van de Piramiden in drieën. De noordelijke snelweg loopt 2,5 km ten zuiden van de Piramiden van Gizeh en sluit aan op de ringweg van Caïro. De zuidelijke loopt tussen de trappiramide van Djozer en de Rode Piramide en de Knikpiramide van Snofroe in Dasjoer, en verbindt de voorstad Zes Oktober met de nieuwe bestuurswijk New Capital.

Een van de gevonden sarcofagen.Beeld Reuters

Onherstelbare schade

Archeologen vrezen dat de aanleg onherstelbare schade toebrengt aan een van de belangrijkste archeologische plekken ter wereld. Niet onderzochte vindplaatsen zullen worden geasfalteerd, zoals stadswijken van Memphis, grafvelden van de 13de dynastie en de omgeving van de Nilometer, een installatie die in de Oudheid de stand van het Nijlwater bijhield. Ook zullen de snelwegen leiden tot luchtvervuiling en het gebied openleggen voor plunderaars.

Unesco heeft volgens persbureau Reuters al vragen gesteld. Volgens secretaris-generaal Mustafa Waziri van de Egyptische Hoge Raad van Oudheden zijn de snelwegen echter ‘zeer, zeer belangrijk’ voor de ontwikkeling van Egypte. ‘En weet wel dat wij goed zorgen voor onze oudheden overal in Egypte.’

Nederlandse archeologen doen al jaren onderzoek in Sakkara. Lara Weiss, conservator van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en projectleider van de opgravingen van het RMO in Sakkara, is tegen wegenbouw op Werelderfgoed-terrein. ‘Maar het is altijd een afweging. Ik kan me voorstellen dat er goede redenen zijn voor de aanleg van die wegen. Ik hoop alleen dat men de kans te baat neemt om grondig onderzoek te doen en alles te documenteren voordat het verdwijnt.’

Ontdekkingen

In Egypte worden nog elk jaar archeologische ontdekkingen gedaan. Veel vindplaatsen zijn nog niet uitputtend onderzocht. Zo werden in Sakkara in 2018 het graf van een hogepriester en in 2019 tientallen gemummificeerde dieren gevonden. Nabij Luxor werden vorig jaar dertig mummies uit de 22ste dynastie gevonden, toen verwelkomd als de grootste vondst in een eeuw.

Zulke archeologische ontdekkingen worden door de Egyptische regering steevast aangegrepen om het toerisme te promoten. Dat heeft de laatste jaren zware klappen gehad, vanwege toenemende onveiligheid na de coup tegen president Moebarak in 2011, aanslagen van IS en nu de coronacrisis.

Alle archeologische locaties waren vanwege corona maandenlang dicht. Eind dit jaar zou het nieuwe Grote Egyptische Museum worden geopend in Gizeh. Dat langverwachte evenement, dat het toerisme weer op het niveau van 2019 moet brengen (13,6 miljoen toeristen), is verschoven naar volgend jaar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234