Zondag 09/05/2021

Politiek

Nieuwe ontmoeting Trump-Poetin: "Europese landen moeten zich vragen beginnen stellen"

Poetin en Trump ontmoetten elkaar al twee keer face-to-face. De eerste keer was in Hamburg, in de marge van de G20-top. Beeld AFP
Poetin en Trump ontmoetten elkaar al twee keer face-to-face. De eerste keer was in Hamburg, in de marge van de G20-top.Beeld AFP

Op 16 juli zal de Amerikaanse president Donald Trump zijn Russische evenknie Vladimir Poetin ontmoeten in Helsinki. David Criekemans, hoofddocent Internationale Politiek aan de UAntwerpen, ziet vooral een opvallende timing. "Opnieuw zal de Trump-diplomatie een belangrijke internationale top overschaduwen."

Waarover zal deze ontmoeting gaan?

David Criekemans: "Een formele agenda is nog niet gecommuniceerd, maar ik denk ook niet dat we ons daar op moeten vastpinnen. Deze ontmoeting moet vooral tot een herstel leiden van de relaties tussen Amerika en Rusland, en dat in het kielzog van de NAVO-top (11 en 12 juli in Brussel).

"Net zoals bij de ontmoeting met Kim Jong-un en de G7-meeting, zal de Trump-diplomatie alweer een belangrijke internationale top overschaduwen. Als het verdict dan weer 'veel bombarie, weinig concrete resultaten' is, moeten de Europese landen zich toch vragen beginnen stellen bij de trans-atlantsische solidariteit: is de NAVO een lege doos geworden waarin Trump alle knopjes bedient?"

Hoe zou u de huidige relatie tussen Rusland en Amerika omschrijven?

"Zeer dubbelzinnig. Er blijven natuurlijk de vele onbeantwoorde vragen over de collusie tussen de Trump-campagne en Rusland tijdens de verkiezingen, dat onderzoek van speciale aanklager Robert Mueller loopt nog. Maar wat het beleid betreft, heerst er bij Trump een soort compensatiepolitiek. Enerzijds klopt hij zich op de borst: 'Er is niemand die de Russen zo hard aanpakt als ik.' Zo is de terugkeer van Amerikaanse troepen naar Centraal-Europa – begonnen onder Obama – verder versterkt. Anderzijds is hij degene die voorstelt om Rusland weer aan boord te nemen voor een G8."

Hoe zijn de waardeverhoudingen tussen deze twee landen?

"Poetin heeft Trump meer nodig dan Trump Poetin, dat is duidelijk. Door de economische sancties van het Westen die in maart 2014 zijn ingegaan, onder meer tegen de Russische wapen- en olie-industrie, is de situatie voor de Russische federatie momenteel ellendig. De staatskas bloedt leeg. Het reservefonds dat in 2008 nog 125 miljard dollar omvatte, is volledig opgebruikt om de westerse sancties te verzachten.

"Daarnaast blijft enkel nog 60 tot 70 miljard dollar over, en dat is eigenlijk een welvaartsfonds bedoeld voor toekomstige pensioenen. Dat heeft Rusland in de armen van de Chinezen gedreven, maar daar moet het zich als schoothondje gedragen. Dat is ook niet de positie die het verlangt.

"Toch heeft ook Rusland een troef in handen, want Amerika ziet natuurlijk ook dat het tij in Europa een beetje aan het keren is. In de Baltische staten en Polen blijft de harde lijn omwille van het verleden, maar landen als Oostenrijks of Italië profileren zich meer en meer als 'friends of Russia'. Zij zien meer samenwerking wel zitten. Ook daar ligt een belang van de uitkomst voor Europa."

De sancties van het Westen tegen Rusland kwamen er na de annexatie van de Krim in Oekraïne.  Beeld EPA
De sancties van het Westen tegen Rusland kwamen er na de annexatie van de Krim in Oekraïne.Beeld EPA

Het financiële plaatje van Rusland, staat dan weer in schril contrast met de pracht en praal van het WK. Mogen we ook deze ontmoeting onder de noemer 'prestigespurt' scharen?

"Net zoals met Noord-Korea is de vraag inderdaad: wat gaat hier van komen? Een mooie foto-opportuniteit en een grote handtekening? Al is Trump wel gebrand om te slagen waar vorige presidenten falen: een reset met Rusland realiseren. In die zin is Helsinki als ontmoetingsplaats een zeer symbolische keuze. Het waren de Helsinki-akkoorden die in 1975 een woelige fase in de Koude Oorlog afsloten. Daar is eigenlijk de eerste heropstart van de Oost-West relatie bekomen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234