Dinsdag 19/11/2019

Medische wereld

Nieuwe hoop voor medische wetenschap: “Te veel comapatiënten worden onterecht opgegeven”

Ex-renner Stig Broeckx herstelde op miraculeuze wijze na een halfjaar in coma geweest te zijn. Beeld Geert Van de Velde

Het miraculeuze herstel van ex-profrenner Stig Broeckx brengt veel teweeg in wetenschappelijke kringen. Professor Steven Laureys (U Luik) pleit voor een beter zorgtraject voor comapatiënten en meer optimisme over hun herstelkansen. “Er is te veel valse wanhoop.”

Op 28 mei 2016 belandde Lotto Soudal-renner Stig Broeckx in een vegetatieve coma, na een doodsmak in de Ronde van België. Dokters gaven geen cent meer voor zijn kansen. Maar na bijna een halfjaar ontwaakte hij opnieuw, en intussen vordert zijn herstel wonderwel. Broeckx leerde weer stappen en fietsen, en sprak begin deze maand op een comacongres in Luik over zijn revalidatie. Neuroloog Steven Laureys, de wereldautoriteit inzake coma-onderzoek en drijvende kracht achter de Coma Science Group, grijpt “het ongelofelijke verhaal van Stig” aan om te pleiten voor een ambitieuzere aanpak van comapatiënten.

Lees ook

Ex-renner Stig Broeckx ontwaakte uit coma: “Ik moest mezelf googelen”

“Op de eerste scan die ik twee jaar geleden van hem nam, had Stig ernstige hersenschade. Niemand had gedacht dat zijn hersenen zich zo goed zouden herstellen. Dat sterkt me in mijn overtuiging dat we voorzichtiger moeten zijn met negatieve prognoses. Te veel patiënten worden ten onrechte opgegeven. Ik heb geleerd om niet meer tegen familieleden te zeggen dat hun kind nooit meer zal praten of lopen.”

Geen planten

Hersentrauma is de belangrijkste oorzaak van sterfte en invaliditeit bij jongvolwassenen. Elke dag worden minstens 65 mensen opgenomen in een ziekenhuis na een traumatisch hersenletsel, en elk jaar komen er 150 ‘Stig Broeckx’en’ bij: mensen die door dat letsel in coma belanden en na een maand nog steeds niet kunnen communiceren. 

Uit Laureys’ onderzoek blijkt dat 40 procent van die ‘niet-responsieve patiënten’ - Laureys gruwt van de term ‘vegetatief, ‘een mens is geen plant’ - de verkeerde diagnose krijgt, omdat er bij hen wel degelijk nog beterschap mogelijk is. “Zes op de tien comapatiënten die in een fase van minimaal bewustzijn verkeren, kunnen opnieuw responsief worden”, aldus Laureys. “Maar dat vraagt een ambitieuzere aanpak van onze gezondheidszorg. Zodra patiënten de intensieve zorg overleefd hebben, moet er een specifiek zorgtraject starten met dagelijkse kinesitherapie, logopedie, lichamelijke prikkels en motorische en cognitieve stimulatie. Je haalt mensen niet uit coma door hen op bed te laten liggen. Helaas krijgen te veel patiënten die behandeling niet, vanwege een gebrek aan geloof en middelen.”

Neuroloog Steven Laureys (ULuik) Beeld Debby Termonia

Laureys vindt ook dat artsen en verpleegkundigen de familie van de patiënt centraler moeten stellen. Nu botsen familieleden van patiënten vaak op scepsis, als ze vooruitgang opmerken. Ook bij Stig Broeckx was dat het geval. “Na vier maanden coma merkten we een kleine veradering in zijn ogen”, vertelt vader Peter Broeckx. “We stelden hem vragen om reactie uit te lokken: ‘Beweeg je duim eens’. Als je geduld had, deed hij dat. Maar de medische staf geloofde ons niet. Pas twee weken later merkte de hoofdverpleegster het ook, en kwam alles in een stroomversnelling.”

Professor Laureys bevestigt dat artsen en verpleegkundigen bang zijn om mensen valse hoop te geven. “Soms is dat terecht, als de hersenen te zwaar beschadigd zijn en herstel biologisch gezien onmogelijk is. Maar er is ook veel valse wánhoop en zelfs ongeloof. Als een moeder haar zoon vraagt om met de ogen te knipperen, zal hij wellicht eerder reageren dan wanneer ik dat vraag. Als die moeder dat signaleert, moet je dat serieus nemen. Veel ziekenhuizen laten familieleden ook maximum een half uur per dag bij de patiënt, uit schrik voor overprikkeling. We moeten stilaan concluderen dat die regel een historische fout is.”

De comaspecialist pleit ook voor meer coma-onderzoek, meer terugbetaling van revalidatie en meer therapieën. “Dat de farma-industrie geen nieuwe medicijnen in de pijplijn heeft, omdat ze de investeringen te duur vindt, is een pure schande.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234