Zondag 20/10/2019

'Nieuwe Gandhi' gaat frontaal in de aanval tegen corruptie

BRUSSEL

India is dezer dagen in de ban van één man: de 74-jarige Gandhi-adept Anna Hazare, die van zijn anticorruptiecampagne de 'tweede strijd voor onafhankelijkheid' maakte. Op de zesde dag van zijn hongerstaking werd hij gisteren aangemoedigd door meer dan 50.000 supporters in Delhi, terwijl miljoenen anderen in de rest van het land hem ondersteunen met acties.

De Indiase bladen staan vol verhalen over Hazare. De enen vinden dat hij een nieuwe Gandhi is, die met geweldloze hongerstakingen de corruptie politieke klasse van het land wil dwingen tot het installeren van een machtig anticorruptieorgaan dat zelfs de premier en de hoogste rechters van het land moet kunnen aanpakken. Anderen hekelen zijn hardlijnse aanpak. Hazare wil dat de nieuwe instantie tegen eind deze maand een feit is, wat sommigen een ondemocratische eis vinden.

Maar dat Hazare de groeiende middenklasse achter zich heeft, blijkt uit zijn gigantische aanhang evengoed als uit opiniepeilingen. Die geven aan dat maar liefst 43 procent van de burgers van mening is dat de politici de grootste bron van corruptie zijn in het land, veel eerder dan de zakenelite. Het zal dat ook niet verwonderen dat Hazare bij zijn actie alle hulp van parlementariërs heeft afgewezen. De steun van iconen als muziekboegbeeld Ravi Shankar of cricketster Kapil Dev waren daarentegen wel welkom, evenals de vele Facebook- en Twittercampagnes van vooral jonge Indiërs.

Hazare zei gisteren dat hij nog steeds bereid is tot dialoog met de overheid, maar dat hij wel concrete actie wil zien. Tevens wil hij voorlopig niet af van de deadline voor de installering van een ombudsman. De 74-jarige vrijgezel gelooft immers dat hij zijn slag thuis kan halen en dat bewees hij ook in het verleden. Begin april ging hij al 98 uur in hongerstaking om de overheid te dwingen tot het oprichten van een commissie die moest bekijken hoe de functie van ombudsman precies diende te worden ingevuld. Hij staakte zijn actie toen zijn eisen werden ingewilligd en het maatschappelijk middenveld inderdaad werd betrokken bij dat overleg. In de maanden die volgden ging het evenwel opnieuw mis, toen bleek dat de overheid niet bereid was om ook de premier en de hoge rechters ondergeschikt te maken aan het onafhankelijke anticorruptieorgaan.

Houtkappers

Hazares anticorruptiestrijd begon overigens zo'n twintig jaar geleden, met de oprichting van de Volksbeweging tegen Corruptie. De eerste actie die deze instantie in 1991 ondernam, betrof de collusie tussen bosbeschermingsambtenaren en houtkappers. De beweging haalde haar slag thuis: de ambtenaren werden ontslagen.

In 1997 bond Hazares organisatie de strijd aan tegen een gouverneur die onder een hoedje speelde met zakenlui, wat voor het eerst resulteerde in arrestatie. Burgeractivisten en ngo's reageerden dermate geschokt op de detentie dat Hazare werd vrijgelaten en de betrokken gouverneur het onderspit delfde.

In 2003 diende Hazare een klacht in tegen vier deelstaatministers in Maharashtra. Hij ging in hongerstaking om zijn eis voor een onafhankelijk onderzoek kracht bij te zetten. Die eis werd een week later ingewilligd en de rechter die het onderzoek uitvoerde kwam na een half jaar tot de conclusie dat drie van de geviseerde ministers inderdaad schuldig waren aan corruptie.

Alcoholverbod

Voor Hazare van de strijd tegen de corruptie zijn levensdoel maakte, verdiende hij zijn strepen als ruraal activist, met name in zijn geboortedorp in Maharashtra. Toen hij in 1978 vervroegd met pensioen ging na een verplichte carrière in het Indiase leger, keerde hij naar Ralegan Siddhi terug. Hij stelde vast dat de onderontwikkeling en armoede gigantisch waren en slaagde erin het tij te keren met doortastende maatregelen.

Enerzijds nam hij economische initiatieven zoals het oprichten van een graanbank en het instellen van stimulansen voor melkproductie maar tegelijk voerde hij een harde campagne tegen alcoholisme.

Na een grootschalig overleg in de plaatselijke tempel werd besloten om alle stokerijen in het dorp te sluiten. Wie niet vrijwillig de activiteiten staakte, zag zijn keet kort en klein geslagen door een jeugdorganisatie die Hazare had opgericht. Alcoholisten werden dan weer afgeranseld in het openbaar, soms zelfs door Hazare persoonlijk.

Hij verdedigde zich tegen kritiek op zijn acties met de argumentering dat "moeders hun kinderen soms bittere medicijnen moeten toebrengen, waar de kroost niet van houdt. Alleen, het gebeurt om hun bestwil. Met de verslaafden is het net zo." "En vergeet niet", aldus nog Hazare, "dat het leven op het Indiase platteland altijd al hard is geweest en dus harde maatregelen vereist."

Zijn dorp werd er alvast beter van en Hazare zelf werd in de jaren negentig bekroond met tal van Indiase prijzen voor plattelandsontwikkeling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234