Vrijdag 06/12/2019

Nieuwe fotobiografie over Jotie T'Hooft bezondigt zich aan plagiaat

Een ouderwetse plagiaatzaak in de Vlaamse letteren? Marie Lesy gaat in de fout met haar pas verschenen fotobiografie over Jotie T'Hooft. Zonder bronvermelding put ze rijkelijk uit de biografie van T'Hooft die Jean-Paul Mulders en Annick Lesage in 1997 schreven, zo ontdekte Mulders. Uitgever De Bezige Bij Antwerpen spreekt van 'een zeer spijtige zaak'.

Ik heb geen woordenmeer, zo luidt de titel van een pas verschenen fotobiografie van Jotie T'Hooft, de dichtersprins die met zijn kortstondige, door drugs getekende leven altijd al aanleiding gaf tot mythevorming. Samenstelster is Marie Lesy, die eerder het Verzameld Werk van T'Hooft verzorgde en daar goede punten voor kreeg. Maar ditmaal blijkt Lesy het niet nauw te nemen met haar bronnenmateriaal.

Haar boek wemelt van de fragmenten die nauwelijks gemaskeerd afkomstig zijn uit Een zeer treurige prins, de stevige biografie die Jean-Paul Mulders samen met Annick Lesage in 1997 publiceerde. Dat de academica haar sporen verdiende bij het Centrum voor Tekst- en Bronnenstudie (CTB) van de Gentse Universiteit en dus wel beter zou moeten weten, mag ironisch heten en geeft de affaire een extra pijnlijk tintje.

Het was Knack-columnist Jean-Paul Mulders zelf die het plagiaat ontdekte. Toen Mulders onlangs een lezing gaf in boekhandel De Groene Waterman, bladerde hij daar toevallig het boek van Lesy in: "Meteen herkende ik een aantal fragmenten die uit onze biografie waren geplukt. Bijna blindelings kon ik invullen wat er zou komen. Destijds gaf ik veel lezingen over onze biografie, dus de tekst is in mijn hoofd blijven zitten." Mulders schafte zich het boek aan en turfde thuis verder: "Het plagiaat bleek vrij systematisch. Uiteindelijk leunt de helft van de pagina's min of meer op onze tekst, soms parafraserend, soms letterlijk."

Mulders zegt eigenlijk geen zin te hebben in 'dit gedoe': "Maar ik merk wel een zekere voorbedachtheid bij Lesy. Dit is opzettelijk verzwijgen. Terwijl wij destijds wel meer dan 30 mensen geïnterviewd hebben voor Een zeer treurige prins. Nu is het alsof er in bom is ontploft in onze biografie, waarvan de fragmenten in Lesy's werkje zijn beland. Dit is makkelijke recyclage."

Mulders legde het plagiaat vervolgens voor aan de uitgeverij De Bezige Bij Antwerpen, waar Ik heb geen woorden meer van Lesy uitkwam. Uitgeverij Harold Polis zit behoorlijk in zijn maag met de zaak: "Ik ben hier van meet af aan zeer duidelijk over geweest. We erkennen de fout. Dit is een ontzettend spijtige zaak. Niemand wil geconfronteerd worden met een auteur die fragmenten overneemt zonder bronvermelding. Nochtans hadden we het volste vertrouwen in Lesy. Zij heeft met veel succes het Verzameld Werk van Jotie T'Hooft geredigeerd."

Als oplossing reikte de uitgeverij aan om een inlegblad bij het boek te voegen, "zodat de rechten van de klager worden gerespecteerd." Daarin zou de uitgeverij duidelijk de bron aangeven en de "grote bijdrage van Mulders en Lesage aan het tot stand komen van dit boek" vermelden. Mulders: "Het is heel correct van de uitgeverij om de fouten toe te geven. Er was ook sprake van een schadevergoeding. Maar is een inlegblad achterin het boek niet achter de feiten aanhollen? Het boek is her en der al lovend besproken, het ligt op de boekenbeurs...Het is voor ons ook allemaal wat wrang."

Polis reageert: "Mulders heeft ervoor gekozen de oplossing met het inlegblad niet te aanvaarden. Dat betekent dat de zaak in handen komt van advocaten en er een juridische procedure volgt." Mulders heeft het dossier nu overgedragen aan de Journalisten Auteurs Maatschappij, die het copyright van teksten bewaakt en de schadevergoeding kan bepalen. Polis: "Het de eerste keer dat ik dit in mijn carrière meemaak en ik hoop dat het ook de laatste keer is."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234