Woensdag 23/09/2020

Steve Jobs-docu

Nieuwe docu laat geen spaander heel van Apple-oprichter Steve Jobs

Steve JobsBeeld rv

Apple-medewerkers verlieten verontwaardigd de zaal tijdens de première, een belangrijke Applebons stuurde een nijdige tweet de wereld in. Dat de documentaire 'Steve Jobs: The Man in the Machine' geen fraai beeld van de oprichter van Apple schetst, lijkt een understatement.

Wie een portret over Steve Jobs maakt, waagt zich op glad ijs. De man drukte onbetwistbaar zijn stempel op de technologiewereld, maar tegelijk was hij een complexe persoon om mee samen te werken en te leven. Zijn mythische status maakt het voor filmmakers moeilijk om een deuk in dat imago te slaan, maar af en toe is er wel iemand die het probeert.

"Achter de schermen kon Jobs meedogenloos, bedrieglijk en wreed zijn", zet regisseur Alex Gibney al vroeg in 'Steve Jobs: The Man in the Machine' de toon. Met geld van CNN slaat hij volgens de eerste recensies in 127 minuten het droombeeld van fanboys aan diggelen.

De ene anekdokte volgt de andere in sneltempo op. Zo verkocht Jobs in de jaren 70 een videospel aan Atari voor 7.000 dollar. Het spel was niet van zijn hand, wel van die van zijn geniale makker Steve Wozniak. Jobs vertelde Woz achteraf dat hij er 700 dollar voor had gekregen, maar dat hij het bedrag eerlijk zou verdelen. Hij gaf zijn beste vriend een cheque van 350 dollar.

Beeld REUTERS

Klootzak

Gibney sprak ook met een aantal belangrijke personen in het leven van Jobs. Schoolliefje Chrisann Brennan omschrijft hoe Jobs reageerde toen ze zei dat Jobs haar zwanger had gemaakt. "Die ziedende woede. En dan als een tiener de kamer uitlopen en de deur toeslaan." Jobs zou jarenlang volhouden dat hij steriel was en geen kinderen kon krijgen. Toen een vaderschapstest het tegendeel bewees, begon hij eindelijk alimentatie te betalen: 500 dollar per maand, terwijl hij op dat moment al 20 miljoen dollar waard was.

Er is ook een interview met Daniel Kottke, een oude kamergenoot, de twaalfde werknemer van Apple en op een bepaald moment zelfs beste vriend van Jobs. Toen het bedrijf naar de beurs ging, kreeg hij tot zijn grote verontwaardiging geen oprichtersaandelen. "Wat voor een klootzak moet je eigenlijk zijn om succesvol te worden? Wat is de moraal van het verhaal hier?"

Beeld rv

Het meest emotionele moment van de film is als Bob Belleville, de ingenieurdirecteur van de Macintoshcomputer tussen 1982 en 1985, een briefje voorleest dat hij na Jobs' dood schreef. "In zijn 56 jaar deed hij alles wat hij wilde en altijd op zijn eigen voorwaarden." Hij leefde een vol leven, omschrijft Belleville, ook al bleek de prijs uiteindelijk hoog voor wie dichtbij Jobs stond. De man had een haat-liefdeverhouding met de oprichter van Apple - deels bewondering, maar ook veel diepgewortelde wrok. Hij wijst naar de genadeloze cultuur binnen het bedrijf als verantwoordelijke voor zijn stukgelopen huwelijk.

Huidige - naar alle waarschijnlijkheid tevreden - werknemers wilden niet meewerken aan de documentaire. Ook Jobs' weduwe, Laurene Powell, trok haar medewerking aan de film na een tijd weer in. Vicepresident Eddy Cue toont zich in elk geval ontevreden met het sombere portret. "Zeer teleurgesteld", schrijft hij op Twitter. "Dit is een onjuiste en kleingeestige blik op mijn vriend. Het is geen weerspiegeling van de Steve die ik ken."

"Het volledige laatste uur van Gibneys 127 minuten durende film is een frontale karaktermoord", omschrijft The Daily Beast, dat de film zag tijdens SxSW. "Het stelt de intrinsieke waarde van Appleproducten - en bij uitbreiding Jobs' erfenis - in vraag. Hij wordt besmeurd omdat hij zijn bedrijf niet eerder op de hoogte stelde van zijn ziekte en krijgt zelfs kritiek voor het opzoeken van alternatieve geneeskunde in plaats van een onmiddellijke operatie."

Jobs' weduwe, Laurene Powell, trok haar medewerking aan de docu na een tijd weer in.Beeld GETTY

Schijnvertooning

The Guardian kan het dan weer vinden in Gibneys betoog. "De man die rotsvast overtuigd was van zijn eigen gerechtigheid, beëindigde Apples liefdadigheidsprogramma's, overzag belastingontwijking op gigantisch grote schaal, betaalde Chinese werknemers een schijntje om iPhones te maken en besloot pas om voor zijn eerste dochter te zorgen nadat hij zijn ex-vriendin voor de rechtbank sleepte met de bewering dat zij vreemdging."

"Gibneys film ontleedt de tegenstrijdigheden, de meedogenloosheid en het doelloze gedrag die van Apples idealen een schijnvertoning maken, zelfs al blijven hun product zo goed als onweerstaanbaar."

The Daily Beast vindt de documentaire "zijn onderwerp niet waardig". "Dit is een venijnig, eenzijdig onderzoek van een opmerkelijk complex individu."

Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234