Zaterdag 25/09/2021

Nieuw op Eén: Brussel zoals het echt is

Na Jes en De school van Lukaku zoomt de nieuwe fictiereeks De vijfhoek opnieuw in op het leven in onze hoofdstad. Het ‘echte’ Brussel tonen: dat is de ambitie. Maar blijft de Vlaamse kijker niet liever onder de kerktoren? ‘De tijd van Het pleintje is allang voorbij, hoor’, zegt scenarist Christian Vervaet.

Het Sint-Denijsplein in Vorst. Op een bankje zit een blank koppel te genieten van de zon, even verderop zitten vier allochtone tieners luidruchtig te wezen. Multicultureel Brussel in een beeld. Het is precies dat beeld dat productiehuis Kanakna wil vatten in de fictiereeks De vijfhoek, die ten vroegste in 2012 op het scherm komt. Maandag starten hier de opnames.

De makers turnen Vorst om in de fictieve Brusselse wijk De Kattenberg. Die wordt in zijn voortbestaan bedreigd door de komst van een groot bouwproject. Door die gezamenlijke vijand leren de bewoners elkaar beter kennen: Nederlandstaligen, maar ook Franstaligen. Rasechte Brusselaars, maar ook allochtonen. Dat spiegelt zich ook af in de cast. Rik Van Uffelen, Chris Thys, Jeroen Van Dyck en Jenne Decleir spelen mee, maar ook Saïd Jaafari, Mourade Zeguendi, Rachida Chbani en Ben Hamidou.

“We willen het echte Brussel tonen”, zegt Christian Vervaet, een van de scenaristen. “Daarom houden we ons ver van het leven onder de kerktoren. De tijd van Het pleintje(populaire serie in de jaren tachtig, ST) is allang voorbij, hoor. We pretenderen niet dat het leven in zo’n multiculturele en meertalige wijk een en al gezelligheid is. Het zal er soms hard aan toe gaan.”

“De makers hangen geen ideaalbeeld van Brussel op”, vertelt hoofdrolspeelster Marieke Dilles (onder meer bekend van De smaak van De Keyser), die in de huid kruipt van een gedreven, maar wat naïeve, beginnende journaliste. “Zo praten de personages die in het echte leven Frans zouden spreken ook Frans in de reeks. Het lijkt een detail, maar als je dat uit de weg zou gaan, zou je een stereotiepe reeks aan het maken zijn.” Niet dat dat zonder slag of stoot ging. Volgens executive producer Pieter Van Huyck was het van bij het begin de bedoeling ook Frans en Arabisch sprekende personages op te voeren, maar daar was wel wat overleg met de VRT voor nodig. “Uiteindelijk zijn ze overtuigd in ons verhaal meegegaan.”

Brussel slaat niet aan

Blijft de vraag: zit de Vlaamse kijker wel te wachten op een serie over ‘het echte Brussel’? Ook de vtm-reeks Jes wilde Vlaanderen vertrouwd maken met het leven in onze hoofdstad, maar was op kijkcijfervlak geen hoogvlieger. Nog een treffender voorbeeld is De school van Lukaku. Terwijl opiniemakers en recensenten zich uitputten in lof voor de manier waarop de makers het leven op een multiculturele school in Brussel in beeld brachten, haalde het programma gemiddeld amper 400.000 kijkers. Het gros van het Vlaamse tv-publiek bleef onbewogen op andere programma’s afstemmen.

“Dat die reeks niet aansloeg bij het grote publiek, is voor mij nog steeds een raadsel”, zegt Lucas Vander Taelen, voormalig tv- en fictiemaker en overtuigd Brusselaar. “Maar daaruit concluderen dat Brussel de Vlaming koud laat, is te kort door de bocht. Brussel valt gewoon moeilijk uit te leggen aan iemand die er niet regelmatig vertoeft. Veel Vlamingen begrijpen niet hoe je als Nederlandstalige Brusselaar kunt samenleven met Franstaligen. Zij kunnen moeilijk vatten dat je daar na een tijd gewoon leert mee omgaan.

“Het is jammer dat niet meer mensen naar De school van Lukaku hebben gekeken, maar diegenen die dat wel hebben gedaan, hebben wel een programma gezien dat hun blik heeft verruimd. Een fictiereeks kan van even groot belang zijn. Zolang de makers maar een geloofwaardig en authentiek beeld schetsen, niet vervallen in clichés en een goed verhaal brengen.”

Van Huyck is het er volmondig mee eens. “Je mag je als tv-maker niet bang laten maken en er niet op voorhand al van uitgaan dat Vlamingen geen verhalen over de multiculturele samenleving en de grootstedelijke problematiek in Brussel lusten.”

“Niet krampachtig politiek correct willen zijn, noch politiek incorrect: dat is volgens mij de sleutel”, zegt zijn collega Vervaet. “Zo laten wij de jonge Marokkaanse bokser Saïd, gespeeld door Saïd Jaafari, verliefd worden op een jonge Vlaamse, vertolkt door Ella-June Henrard. ‘Een typisch Romeo en Julia-verhaal’, zou je kunnen zeggen, maar zulke verliefdheden ontstaan in Brussel wel bijna dagelijks. Vaak roepen ze bij de betrokken families ook heel wat vragen op. Die thematiek mag je niet uit de weg gaan, maar je mag er ook geen statement van willen maken. Wij observeren gewoon, proberen een authentiek verhaal te vertellen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234