Donderdag 25/04/2019

Onderwijs

Nieuw onderzoek toont aan: lesgeven doe je beter live

Beeld ter illustratie. Beeld BELGA

Studenten die les krijgen van een docent van vlees en bloed scoren beter dan lotgenoten die dezelfde leerstof online krijgen opgelepeld. Hoe moet het dan met de voortschrijdende digitalisering van het hoger onderwijs?  

Hoe pik je leerstof het best op? Live in een universiteitsaula of thuis achter je computer? Een team wetenschappers van de Amerikaanse Rutgers University zette een experiment op poten  om een definitief antwoord op die vraag te formuleren. Ze splitsten een groep van veertig studenten in twee en lieten die voor de duur van een volledige lessenreeks afwisselend live en digitaal les volgen. De ene keer kregen ze dus les in een aula waar ze met de docent konden discussiëren. De keer daarna zaten ze achter de computer voor een onlinecollege waarbij met de docent gechat kon worden. 

Na elke les kregen ze een aantal vragen over de leerstof die tijdens die ene sessie de revue passeerde. Aan het einde van de lessenreeks volgde een examen over de leerstof in zijn geheel. 

De resultaten waren duidelijk: vragen over de online-lessen werden minder goed beantwoord dan die over de lessen die live te volgen waren. Die live-colleges leverden 82 procent correcte antwoorden op. Bij de online-variant daalde dat naar 74 procent. 

Pedagoog Pedro De Bruyckere (Arteveldehogeschool/Universiteit Leiden) is niet verrast door de uitkomst van het experiment. “Er wordt al meer dan twintig jaar onderzoek gedaan naar wat we web based learning noemen. Daaruit is al vaker gebleken dat het wat kennis-acquisitie betreft niet altijd de meest ideale vorm van onderwijs is.”

Niet alleen in kleine groepjes, zoals tijdens het experiment, maar ook in een overvolle aula hebben live-lessen een aantal belangrijke voordelen, legt De Bruyckere uit. Het zorgt bijvoorbeeld voor meer focus bij de studenten. Ook het onderling persoonlijk contact in zo’n leslokaal kan helpen bij het verwerken van de leerstof. En je kan tijdens zo’n live les geen stukken overslaan of doorspoelen, wat online wel een mogelijkheid is. 

Slechte docent

Toch zetten onze onderwijsinstellingen de voorbije paar jaar fors in op dat digitale onderwijs. Zowel UGent, VUB als KU Leuven zijn volop bezig met het ontwikkelen van MOOC’s (Massive Open Online Course), cursussen die geïnteresseerden via het internet kunnen volgen. De Université Catholique de Louvain (UCL) heeft ondertussen al een hele reeks van die MOOC’s online staan. Goed voor meer dan 300.000 studenten uit 200 landen. Aan KULAK, de Kortrijkse campus van KU Leuven, experimenteren ze dan weer met virtuele klaslokalen, waarbij de studenten zich op een andere plaats bevinden dan de docent. Kwestie van Leuvense proffen de verplaatsing naar het verre West-Vlaanderen te besparen. 

Zijn al die digitale inspanningen dan vergeefse moeite? Neen, vindt De Bruyckere. Online onderwijs heeft volgens de pedagoog wel degelijk zijn waarde. Maar dan moet het wel over het juiste soort leerstof gaan, dat op een passende manier wordt voorgeschoteld aan een daarvoor geschikte groep studenten. 

Vertekend beeld

En daar hapert het ook bij dit nieuwe Amerikaanse onderzoek. “Een live-les en een online cursus zijn twee totaal verschillende zaken”, zegt De Bruyckere. “Daar is hier geen rekening mee te houden. Dezelfde leerstof is zowel live als online op dezelfde manier gebracht. Dat geeft een vertekend beeld.”

“Alles hangt af van de manier waarop een les wordt gebracht”, zegt De Bruyckere. “Studenten zullen minder opsteken tijdens een live-les van een slechte docent dan van een goed gemaakte online-cursus.” Die eigenheid van beide onderwijsvormen zorgt er ook voor dat ze elkaar nooit helemaal zullen vervangen. “Een aantal jaar geleden werd hier en daar geroepen dat online-lessen het einde zouden betekenen van het klassieke ex cathedra onderwijs. Maar dat is dus nonsens. Online lessen hebben hun nut, maar ik zie ze eerder als een aanvulling op het klassieke onderwijs, niet als de vervanging er van.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.