Maandag 23/05/2022

Nieuw legeroffensief in Oost-Congo rampzalig voor burgers

De nieuwe gevechten zorgden voor een verdubbeling (op sommige plaatsen voor een verdriedubbeling) van het aantal verkrachtingen. Nog opvallender is dat vooral het regeringsleger hiervoor verantwoordelijk is.

Via de door de VN gesponsorde Radio Okapi kondigde chef van de legerstaf Didier Etumba aan dat in Oost-Congo dit weekend een nieuwe militaire operatie van start zou gaan. Dit offensief, dat de naam Kimia II kreeg, is gericht tegen het FDLR; een groep van zesduizend Rwandese Huturebellen waarvan een aantal deelnam aan de volkenmoord van 1994. De FDLR-rebellen staan bekend om hun gruwelijke wraakacties op burgers. Uit VN-onderzoeksrapporten blijkt dat het FDLR jarenlang kon standhouden dankzij de steun van hooggeplaatste Congolese politici en militairen die met de rebellen allerlei militaire en zakelijke deals afsloten.Maar in januari lanceerden Rwanda en Congo een gezamenlijk offensief tegen het FDLR. Met weinig succes: de meeste rebellen sloegen op de vlucht en hergroepeerden zich om daarna bloedige aanvallen uit te voeren op dorpen die zij verdachten van ‘collaboratie’ met het regeringsleger en Rwanda. De Congolese regering kondigde al snel een tweede grootschalige offensief tegen het FDLR aan. In het februari en maart werden daarvoor uit andere delen van het land troepen naar het Oosten overgevlogen. Ook humanitaire organisaties begonnen zich op dat moment voor te bereiden op nieuwe vluchtelingenstromen en lieten tonnen hulpgoederen aanrukken. Het offensief ging van start op 2 maart en maakte de al barslechte veiligheidssituatie in Noord- en Zuid-Kivu nog rampzaliger. Een van de grootste problemen is dat het Congolese leger meer dan ooit een chaotische, ongedisciplineerde en verdeelde groep strijders is. “Het leger is een virtueel gegeven”, zegt ook Kris Berwouts van Eurac, het Europese netwerk van ngo’s voor Centraal Afrika. “Het is een lappendeken, zonder discipline en zonder duidelijk organigram.” De chaos binnen het regeringsleger heeft onder andere te maken met het feit dat op korte termijn 12.000 voormalige rebellen van ondertussen gearresteerde Laurent Nkunda werden ingelijfd. Ook vertrouwelijke VN-rapporten die deze krant kon inkijken alarmeren over de belabberde staat waarin het regeringsleger zich bevindt: “Eenheden van het regeringsleger zijn een gevaar voor de burgers.”Het gevolg van het nieuwe offensief is dat in Oost-Congo momenteel twee brutale legers actief zijn die elkaar niet veel schade toebrengen maar zich in de eerste plaats op de bevolking gooien. “De Congolese militaire operaties waren rampzalig voor de bevolking”, zegt ook Kenneth Roth hierover, directeur van de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. “Het falen van de regering om zijn militairen te betalen en te voeden komt neer op een uitnodiging om de burgerbevolking te beroven.” De aanwezige VN-blauwhelmen zijn niet in staat (sommige bronnen zeggen ‘niet geïnteresseerd) om de burgerbevolking te beschermen.

Verkrachtingen

Medewerkers van Human Rights Watch bezochten de jongste maanden meerdere gezondheidscentra waar mishandelde vrouwen werden behandeld. “In bijna alle centra is het aantal verkrachtingen sinds januari verdubbeld, soms zelfs verdrievoudigd. Hoewel alle gewapende groepen zich schuldig maken aan seksueel geweld is een meerderheid van de gevallen toe te schrijven aan het regeringsleger.”Het nieuwe geweld in Oost-Congo leidde opnieuw tot enorme vluchtelingenstromen. VN-documenten hebben het over meer dan een half miljoen extra ontheemden sinds januari waardoor het totaal aantal vluchtelingen op 1,3 miljoen komt te liggen, op een bevolking van ongeveer 6 miljoen.Ondertussen blijven VN-verantwoordelijken en allerlei internationale experts de Congolese regering duidelijk maken dat een ongecontroleerd offensief op het FDLR geen enkele zin heeft. Gisteren publiceerde de gerenommeerde International Crisis Group een nieuw rapport waarin gepleit wordt voor een onmiddellijke beëindiging van het Kimia II-offensief: “Een nieuw militair offensief is geen prioriteit, temeer omdat elke militaire mislukking het lijden van de bevolking nog verergert.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234