Zaterdag 24/07/2021

Nieuw gezicht, oude stijl

Als er tegenwoordig in Brussel na tien uur nog iets te beleven valt, is dat de verdienste van Philippe Close (PS). De nieuwe burgemeester staat bekend als 'Mister Showbizz'. Maar zijn zaakjes regelt hij wel gewoon in de hoofdstedelijke ons-kent-onsstijl.

Alsof er geen vuiltje aan de lucht is. Zo geeft Philippe Close vrijdagmiddag zijn eerste persconferentie als de nieuwe burgemeester van Brussel. Na het gedwongen ontslag van Yvan Mayeur, die zich voor zijn bestuursmandaat bij daklozenorganisatie Samusocial genereus liet vergoeden, volgt Close zijn verguisde partijgenoot op.

In tegenstelling tot wat iedereen verwacht, begint hij niet met publieke excuses of een moment van zelfreflectie. Wel steekt hij uitgebreid de loftrompet over Mayeur. "Zeer moedig van hem dat hij ontslag nam", klinkt het. "Yvan is een geëngageerde activist die zijn leven heeft gewijd aan de publieke dienstverlening. Ik ben ervan overtuigd dat hij nog steeds een rol te spelen heeft in Brussel."

Nauwelijks onder de indruk van de kritische reacties, houdt Close de sfeer luchtig. Een grapje hier, een knipoog daar. Zijn stropdas heeft hij thuisgelaten. "Laten we ons niet op de details richten maar ons samen achter een project scharen", roept hij op. Voor Yvan Mayeur, met wie hij in werkelijkheid amper door één deur kan, vraagt hij begrip. Het is ook maar een mens. De aanpak typeert Close ten voeten uit.

Politiek dier

Close is een politiek dier, in alles de tegenpool van zijn voorganger. Komt uit de bourgeoisie, diploma aan de muur, gepokt en gemazeld in het partij-apparaat. Zijn grote voorbeeld is voormalig PS-parlementslid Roger Lallemand, voorman van de linkse vrijzinnigheid, bij wie hij na zijn studies als jurist aan de slag gaat. Nadien vertoeft hij kort in de entourage van Elio Di Rupo en wordt hij kabinetschef van Brussels burgemeester Freddy Thielemans.

De twee kunnen het snel met elkaar vinden: ze houden allebei van rugby en een frisse pint. In 2006 wordt Close schepen van Financiën en Toerisme onder zijn mentor. Zijn missie: zorgen dat er ook na 22 uur in Brussel nog iets te beleven valt. Het levert hem de titel 'Mister Showbizz' op.

Wanneer Thielemans in 2013 opstapt, kijkt iedereen dan ook in de richting van Close om hem op te volgen. Maar Mayeur, de chouchou van de Brusselse kopvrouw Laurette Onkelinx, is hem te snel af. De twee maken daarop duidelijke afspraken. Mayeur krijgt de binnenstad: de voetgangerszone en de politie. Close krijgt de rand: de evenementen en de Heizel. Ze blijven, indien mogelijk ook fysiek, zoveel mogelijk uit elkaars buurt. Ondanks de vertrouwensbreuk houdt die deal relatief goed stand.

Een blik op de indrukwekkende lijst (gratis) bestuursmandaten van Close leert waarom. Als netwerker pur sang bouwt Close zijn macht uit in de schaduw. In het labyrint aan vzw's en vennootschappen dat rond het stadsbestuur draait voelt hij zich thuis. Waar nodig wordt nog een extra structuurtje bijgebouwd. Close moet zowat de enige zijn die er nog de weg in vindt.

Binnen de PS wordt Close geroemd omdat hij van Brussel een bruisende stad heeft gemaakt. Hij blies de kerstmarkt nieuw leven in en staat als hardrockliefhebber aan de wieg van het Brussels Summer Festival. "Philippe is een figuur die de zaken in beweging zet", zegt PS'er Ahmed Laaouej, die Close al zeer lang kent en net als hij tot de stal-Di Rupo hoort.

Verstrengeling

Maar de manier waarop Close zaken in beweging zet, roept vragen op. De stad Brussel organiseert het merendeel van zijn evenementen via dat ondoorgrondelijke netwerk van verwante vzw's. De democratische controle op hun rekeningen en werking is bijna onbestaande. Vergaderingen gebeuren doorgaans met een volmacht, waardoor de echte macht bij slechts enkele personen ligt, onder wie Close.

Die innige verstrengeling roept vragen op. Een voorbeeld hiervan is de toewijzingsprocedure van het Koninklijk Circus. De toekenning van die zaal aan Brussels Expo zonder duidelijke argumentatie in november vorig jaar ruikt naar oude politieke cultuur: Close zit de vzw voor, en is tegelijk de bevoegde schepen. Brussels Expo heeft niet bepaald een goede 'track record'. Ook andere zalen van de vzw hebben een schraal aanbod waarmee ze nauwelijks avonden vullen. Dat terwijl zalen zoals de AB bijna elke dag optredens hebben.

Het idee om vanuit de staf zelf concertorganisator te spelen komt van Close zelf. Met publieke middelen beconcurreert hij de private spelers. Daarbij speelt zelfs een communautair kantje. Dat Vlaamse ondernemers, zoals het Sportpaleis, in Brussel de markt inpalmen zint de PS'er niet. "Wij zouden dat in Vlaanderen eens moeten proberen", zegt hij in een profielinterview in Le Vif.

Close heeft ook een hand in het dossier van het Eurostadion op de Heizel. Als voorzitter van Expo Brussel ondertekent hij een contract met de bouwfirma Ghelamco. Daarin staat dat Ghelamco voor 99 jaar het erfpacht krijgt over een lap lucratieve bouwgrond naast het stadionterrein. Er kunnen kantoren, hotels, restaurants of lofts gebouwd worden om te verhuren. Een cadeau van tientallen miljoenen.

Reden te meer voor de oppositie om weinig geloof te hechten aan zijn belofte om schoon schip te maken in de Brusselse structuren. Als iemand de oude PS-cultuur belichaamt, dan is hij het wel, oordelen zij. Tot gisteren had Close volgens de website cumuleo 21 mandaten, waarvan twee betaalde. Die beloofde hij op te zeggen. Ook zijn plaats in het Brussels Parlement, waar hij fractieleider is, geeft hij op. "Ik leg mij 100 procent toe op het burgemeesterschap."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234