Zaterdag 07/12/2019

Banken

Nieuw bankenschandaal? Amerikaanse justitie neemt BNP Paribas in het vizier

BNP Paribas is een van de banken die genoemd worden in een mogelijk financieel schandaal. De Amerikaanse justitie heeft haar pijlen gericht op de Franse bank, het Zwitserse UBS en het Schotse RBS. Zij zouden de prijzen van Amerikaanse staatsobligaties gemanipuleerd hebben. Minister van Financiën Van Overtveldt (N-VA) vraagt BNP Paribas om uitleg.

De drie banken worden ervan verdacht dat ze de prijs van de Amerikaanse staatsobligaties, de grootste markt voor schulden ter wereld, manipuleerden voor eigen gewin. Afgelopen maand hebben openbare aanklagers in de Verenigde Staten UBS, Royal Bank of Schotland en BNP Paribas opgedragen daarover extra informatie te verstrekken, weet persbureau Bloomberg op basis van anonieme bronnen.

Officieel hebben de autoriteiten, sinds het begin van het onderzoek twee jaar geleden, nog geen enkele bank in staat van beschuldiging gesteld. Wel lopen er civiele rechtszaken tegen de banken. Volgens diverse beleggers hebben de banken zich ten koste van hen verrijkt.

Verstoorde markt

"Dat krijg je wanneer je markt verstoord wordt door enkele grote financiële partijen", zegt econoom Geert Noels van Econopolis. "Het zet de deur open voor bepaalde praktijken. Alle grote financiële partijen zijn in hetzelfde bedje ziek. Kleine spelers hebben geen kans meer, waardoor je een soort van kartelvorming krijgt", zegt Noels, die zich voorts niet uitspreekt over de grond van de zaak.

Hij verwijst naar het Libor-schandaal, dat in 2012 bekend geraakte. Toen bleek dat banken jarenlang geknoeid hadden met rentetarieven die bepaald worden aan de hand van de London Interbank Offered Rate (Libor). Door de Libor-rente nu eens hoger, dan weer lager voor te spiegelen, maakten zij winst over de rug van hun klanten.

Dat is exact wat de Amerikaanse overheid nu ook onderzoekt. Banken treden namelijk op als tussenpersoon bij de aan- en verkoop van die schuldpapieren. Zij bemiddelen tussen de Amerikaanse overheid, die de obligaties uitgeeft, en investeerders, die ze willen kopen. Mogelijk hebben de banken daarbij geknoeid met de voorverkoopprijzen van de obligaties. Ze zouden die prijzen bewust hebben opgedreven, ten nadele van hun klanten, de beleggers. Vervolgens betaalden zij op de dag van uitgifte zelf zo min mogelijk voor de staatsobligaties. Het verschil tussen de voorverkoopprijs en de prijs die zij zelf aan de overheid betalen, konden zij in hun zak steken. De omvang van de markt voor Amerikaanse treasuries is met 14.000 miljard dollar enorm.

Mooie kwartaalcijfers

Dat zulke praktijken grote risico's inhouden, staat volgens Noels buiten kijf. "De gevolgen kunnen desastreus zijn. Voor een vlot werkende markt heb je veel spelers nodig. Heb je er maar een handvol, dan vergroot het risico op een bankencrisis enorm. Komt een van de spelers in de problemen, dan heb je maar enkele andere om de klappen op te vangen."

BNP Paribas weigert voorlopig alle commentaar. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) heeft de bank om uitleg gevraagd. Als de Amerikaanse overheid bewijzen vindt, staan de banken grote boetes te wachten.

Vaststaat dat het nieuws op een bijzonder vervelend moment komt. BNP Paribas maakt vanochtend zijn eerste kwartaalcijfers van 2017 bekend. De afgelopen weken presenteerde de ene na de andere bank schitterende cijfers. Daarbij wekten de banken graag de indruk dat de sector schoon schip heeft gemaakt. Maar de nu onderzochte manipulatie van de Amerikaanse staatsobligaties zou hebben plaatsgevonden tot in 2014. Dat is tot lang na de onthulling van de Libor-fraude in 2012.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234